Երևան, 30.Հուլիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գիտնականները զգուշացնում են. նույնիսկ գերվերամշակված մթերքի փոքր քանակությունը վատթարացնում է ուշադրության կենտրոնացումը

ՖՈՏՈ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին            

Գիտնականների նոր հետազոտությունը ցույց է տվել, որ սննդակարգում գերվերամշակված մթերքի քանակի նույնիսկ չնչին ավելացումը կարող է վատթարացնել կենտրոնանալու ունակությունը և մեծացնել դեմենցիայի ռիսկի գործոնները։

Աշխատությունը հրապարակվել է Alzheimer's & Dementia: Diagnosis, Assessment & Disease Monitoring ամսագրում։ Հետազոտությունն ընդգրկել է միջին և ավագ տարիքի ավելի քան 2100 ավստրալացու, որոնք դիտարկման պահին դեմենցիա չեն ունեցել։

Գիտնականները վերլուծել են մասնակիցների սնունդը և այն համադրել կոգնիտիվ թեստերի արդյունքների հետ։ Պարզվել է, որ գերվերամշակված սննդի մասնաբաժնի նույնիսկ համեմատաբար փոքր ավելացումը կապված է ուշադրության և տեղեկատվության մշակման արագության զգալի նվազման հետ։

Ըստ աշխատության առաջատար հեղինակ, դոկտոր Բարբարա Կարդոզուի, նման սննդի մասնաբաժնի ավելացումն ընդամենը 10%-ով մոտավորապես համապատասխանում է օրական սննդակարգին մեկ ստանդարտ տուփ չիպս ավելացնելուն։

Հետազոտողները հայտնաբերել են, որ յուրաքանչյուր նման ավելացման դեպքում ուշադրության կենտրոնացման ցուցանիշները վատացել են։ Դա արտացոլվել է տեսողական ուշադրության և տեղեկատվության մշակման արագության թեստերի ավելի ցածր արդյունքներում։

Հետազոտության միջին վիճակագրական մասնակիցն իր օրական էներգիայի մոտ 41%-ը ստացել է գերվերամշակված մթերքներից. գրեթե այնքան, որքան միջինում սպառում են Ավստրալիայի բնակիչները։ Այս կատեգորիային են դասվում քաղցր գազավորված ըմպելիքները, փաթեթավորված սնեքները, կիսաֆաբրիկատները, պատրաստի կերակրատեսակները և արդյունաբերական արտադրության բազմաթիվ այլ մթերքներ։

Հետազոտողների ուշադրությունը հատկապես գրավել է այն փաստը, որ բացասական ազդեցությունը նկատվել է նույնիսկ ընդհանուր առմամբ առողջ սնվող մարդկանց մոտ, ներառյալ՝ միջերկրածովյան սննդակարգին հետևողներին։ Սա մատնանշում է, որ կարևոր դեր է խաղում ոչ միայն սննդի բաղադրությունը, այլև դրա արդյունաբերական վերամշակման աստիճանը։

Հեղինակները բացատրում են, որ խորը վերամշակման ժամանակ մթերքները կորցնում են բնական կառուցվածքը, ինչպես նաև կարող են պարունակել արհեստական հավելումներ և քիմիական նյութեր, որոնք առաջանում են արտադրության ընթացքում։ Հավանաբար հենց այս փոփոխություններն են ազդում ուղեղի աշխատանքի վրա։

Թեև հետազոտությունը ուղղակի կապ չի հայտնաբերել գերվերամշակված սննդի և հիշողության վատթարացման միջև, գիտնականներն ընդգծում են՝ ուշադրությունը ուղեղի բազային ֆունկցիան է, որն անհրաժեշտ է սովորելու, որոշումներ կայացնելու և բարդ խնդիրներ լուծելու համար։

Բացի այդ, գերվերամշակված մթերքների սպառման բարձր մակարդակը կապված է եղել դեմենցիայի ռիսկի գործոնների ավելացման հետ՝ նախևառաջ ճարպակալման և բարձր զարկերակային ճնշման։

Հետազոտողները կարծում են, որ արդյունքները ևս մեկ անգամ փաստում են սննդակարգում արդյունաբերական վերամշակման ենթարկված սննդի մասնաբաժնի կրճատման կարևորությունը, հատկապես միջին և ավագ տարիքում։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Քանդելը հեշտ է, իսկ, այ, կառուցելն ու վերականգնելը... «Փաստ»Ինչ գրություն է թողել անհետ կորած 14-ամյա ՎահենԱՄՆ-ը շատ հիասթափված կլիներ, եթե ՉԺՀ-ն զինամթերք մատակարարեր Իրանին. Թրամփ Ուկրաինական ԱԹՍ-ները hարվածել են Պենզայում և Սարապուլում գտնվող Wildberries-ի պահեստներին Աշխարհաքաղաքական շրջադարձեր, տարածքային կորուստներ և տարածաշրջանային անվտանգության իրական պատկերը. «Փաստ»Էլ ո՞ր շահառուները կարող են օգտվել գյուղոլորտի պետական աջակցության ծրագրերից. նախագիծ. «Փաստ»Արևմուտքի համար՝ Բելուջիստանը ևս մեկ գործոն կարող է հանդիսանալ Մերձավոր Արևելքում իրավիճակն ավելի թեժացնելու համար. Արտակ Զաքարյան«Ավտորիտարացման միտումներն անընդհատ աճում են՝ կապված թե՛ խոսքի ազատության սահմանափակման, թե՛ քաղաքական հետապնդումների հետ». «Փաստ»Բաքվի բարբարոսական վարչախումբը չի կարողանում ապահովել Բաքվից մի քանի կիլոմետր հեռու գտնվող ապշերոնայան բնակավայրերի տարրական կենցաղային պայմանները․ Ոսկանյան Բանտից հղված ահազանգ. Ավետիք Չալաբյանը հայտարարում է համատարած բռնաճնշումների և իշխանության անկման սկզբի մասին. «Փաստ»Լոռու մարզի մի շարք համայնքներում տրանսպորտային ճգնաժամը լուծվել է. գործարկվել է անվճար երթուղի. «Փաստ»Բռնազավթում՝ պետականացման քողի տակ. ՀԷՑ-ի շուրջ ծավալվող ապօրինությունը վտանգում է Հայաստանի ապագան. «Փաստ»Արդյոք ովքեր են. ի՞նչ են ցույց տալիս խոշորների վճարած հարկերը. «Փաստ»Թրամփը Զելենսկու հետ հանդիպման ժամանակ պնդել է, որ դադարեցնի պшտերազմըԱնգլիայի տարածքի կեսում երաշտ է հայտարարվել շոգի չորրորդ ալիքի պայմաններումՀուլիսի 30/31-ին, օգոստոսի 4-ին գազ չի լինելու․ հասցեներՈրպես անհետ կորած որոնվում է 2012թ. ծնված Վահե ԱպիկյանըՄենք ուշադիր հետևում ենք նրանց յուրաքանչյուր քայլին, ովքեր փորձում են մեր տարածաշրջանում լարվածություն առաջացնել․ ԷրդողանԼոռու մարզում սննդային թnւնավորմանը բնորոշ ախտանիշներով բուժօգնության է դիմել 22 քաղաքացի. ՀՎԿԱԿՄադրիդը խնդրել է օգտագործել ԵՄ համերաշխության հիմնադրամը՝ անտառային հրդեհների պատճառովՀարսանեկան արարողության մասնակիցների միջև վիճшբանություն է տեղի ունեցել․ մեկ անձ տեղափոխվել է հիվանդանոցՀայկական ապրանքների վրա դրվող սահմանափակումների մասին և ոչ միայն. Մենուա ՍողոմոնյանԺողովուրդը պետք է գիտակցի, որ իշխանություններն իրենց ձայները «գցում են աղբարկղը», և դրա դեմ պետք է պայքարել օրենքով նախատեսված բոլոր հնարավոր գործիքներով, այդ թվում փողոցով․ Աննա ԿոստանյանՋուր հավաքեք․ ջուր չի լինելուՄԻՊ-ն այցելել է ՊՆ Երևանի կայազորային հոսպիտալ. առանձնազրույց է ունեցել զինծառայողների հետԱնչափահասին թրաֆիքինգի ենթարկելու մեջ մեղադրվողներից մեկի նկատմամբ կիրառվել է տնային կալանքը, մյուսի նկատմամբ՝ բացակայելու արգելքըՄոսկվայի մարզում ուժեղ անձրևների պատճառով եղանակային վտանգի դեղին մակարդակ է հայտարարվելԵկեղեցու շուրջ պայքարը տեղափոխվում է քաղաքական նոր հարթություն․ Արմեն ՀովասափյանՊահեստազորի զինվորականները՝ Հայաստանի ծառայության մեջ են միշտ․ Աննա ՂուկասյանՀանրային քննարկման են ներկայացվել նախադպրոցական կրթական ծրագրերի նախագծերն ըստ տարիքային խմբերիՎաղը Փաշինյանը կարող է է՛լ վարչապետ չլինել՝ Ադրբեջանը ռոզիսկ տա. Էդմոն ՄարուքյանՕկուպացված Արցախում խոշոր հրդեհներ ենՃապոնիայում տեղի է ունեցել 5.4 մագնիտուդով երկրաշարժ20 տարի Հայաստանի բասկետբոլի ֆեդերացիան ղեկավարելուց հետո այսօր հրաժեշտ եմ տալիս այս պաշտոնին. Հրաչյա ՌոստոմյանՋրափրկարարները քաղաքացիներին անվնաս դուրս են բերել ափՍտեփանավանի և հարակից համայնքների դաշտերում նոր կոմբայնից բացի կաշխատի ևս մեկ կոմբայն. Ուժեղ ՀայաստանՍիրելի հայրենակիցներ, տեղեկացնում ենք, որ «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի այցը Նոյեմբերյանի շրջան տեղափոխվում է մյուս շաբաթ․ Անդրանիկ ԳևորգյանԲելգիայի Դաշնային խորհրդարանում կրկին բարձրացվել է Ավետիք Չալաբյանի քաղաքական հետապնդման հարցը. Աննա ԿոստանյանԱնզորության գինը. երբ պետությունը կորցնում է իր գյուղացուն. Հրայր ԿամենդատյանՀայտնվել ենք անվերջ զիջումների մղձավանջում․ Ավետիք ՉալաբյանԵթե Փաշինյանը հաստատի, որ Հայաստանում կան քաղբանտարկյալներ, դա կլինի իր քաղաքական վախճանը. Աննա ԿոստանյանԻնչ կլինի, եթե մեկ ամսով ամբողջ աշխարհում ինտերնետն անջատվիՈրքան է եղել Մովսիսյանի առաջին աշխատավարձը․ ֆուտբոլիստի անկեղծ խոստովանությունը «Մերձավոր Արևելքում սա կոչվում է «հրադադար»»․ Արտակ Զաքարյան Ռուս-ուկրաինական և իրանա-ամերիկյան դիմակայության ֆոնին՝ ՀՀ իշխանությանը հանձնարարվել է լավագույնս կատարել խամաճիկի դերը. Աբրահամյան Մեր երկրում անձնիշխանություն է տիրում, որը գնալով վերածվում է բռնապետության. Մենուա ՍողոմոնյանԱՄՆ-ը հզnր hարվածներ կհասցնի Իրանին՝ որպես Հորդանանում զինծառայողների գնդակnծnւթյան պատասխան միջոց. Թրամփ Հրդեհ Հաղթանակ թաղամասում, կանխել են կրակի տարածումը դեպի բնակելի տուն Իրանը դատապարտում է ԱՄՆ-ի և Սաուդյան Արաբիայի hարվածները Իրաքի տարածքին. Իրանի ԱԳՆ Երիտասարդների կարիերան, Հայաստանի աշխատաշուկան և ուսուցչի մասնագիտության հեռանկարները