Երևան, 13.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գիտնականները զգուշացնում են. նույնիսկ գերվերամշակված մթերքի փոքր քանակությունը վատթարացնում է ուշադրության կենտրոնացումը

ՖՈՏՈ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին            

Գիտնականների նոր հետազոտությունը ցույց է տվել, որ սննդակարգում գերվերամշակված մթերքի քանակի նույնիսկ չնչին ավելացումը կարող է վատթարացնել կենտրոնանալու ունակությունը և մեծացնել դեմենցիայի ռիսկի գործոնները։

Աշխատությունը հրապարակվել է Alzheimer's & Dementia: Diagnosis, Assessment & Disease Monitoring ամսագրում։ Հետազոտությունն ընդգրկել է միջին և ավագ տարիքի ավելի քան 2100 ավստրալացու, որոնք դիտարկման պահին դեմենցիա չեն ունեցել։

Գիտնականները վերլուծել են մասնակիցների սնունդը և այն համադրել կոգնիտիվ թեստերի արդյունքների հետ։ Պարզվել է, որ գերվերամշակված սննդի մասնաբաժնի նույնիսկ համեմատաբար փոքր ավելացումը կապված է ուշադրության և տեղեկատվության մշակման արագության զգալի նվազման հետ։

Ըստ աշխատության առաջատար հեղինակ, դոկտոր Բարբարա Կարդոզուի, նման սննդի մասնաբաժնի ավելացումն ընդամենը 10%-ով մոտավորապես համապատասխանում է օրական սննդակարգին մեկ ստանդարտ տուփ չիպս ավելացնելուն։

Հետազոտողները հայտնաբերել են, որ յուրաքանչյուր նման ավելացման դեպքում ուշադրության կենտրոնացման ցուցանիշները վատացել են։ Դա արտացոլվել է տեսողական ուշադրության և տեղեկատվության մշակման արագության թեստերի ավելի ցածր արդյունքներում։

Հետազոտության միջին վիճակագրական մասնակիցն իր օրական էներգիայի մոտ 41%-ը ստացել է գերվերամշակված մթերքներից. գրեթե այնքան, որքան միջինում սպառում են Ավստրալիայի բնակիչները։ Այս կատեգորիային են դասվում քաղցր գազավորված ըմպելիքները, փաթեթավորված սնեքները, կիսաֆաբրիկատները, պատրաստի կերակրատեսակները և արդյունաբերական արտադրության բազմաթիվ այլ մթերքներ։

Հետազոտողների ուշադրությունը հատկապես գրավել է այն փաստը, որ բացասական ազդեցությունը նկատվել է նույնիսկ ընդհանուր առմամբ առողջ սնվող մարդկանց մոտ, ներառյալ՝ միջերկրածովյան սննդակարգին հետևողներին։ Սա մատնանշում է, որ կարևոր դեր է խաղում ոչ միայն սննդի բաղադրությունը, այլև դրա արդյունաբերական վերամշակման աստիճանը։

Հեղինակները բացատրում են, որ խորը վերամշակման ժամանակ մթերքները կորցնում են բնական կառուցվածքը, ինչպես նաև կարող են պարունակել արհեստական հավելումներ և քիմիական նյութեր, որոնք առաջանում են արտադրության ընթացքում։ Հավանաբար հենց այս փոփոխություններն են ազդում ուղեղի աշխատանքի վրա։

Թեև հետազոտությունը ուղղակի կապ չի հայտնաբերել գերվերամշակված սննդի և հիշողության վատթարացման միջև, գիտնականներն ընդգծում են՝ ուշադրությունը ուղեղի բազային ֆունկցիան է, որն անհրաժեշտ է սովորելու, որոշումներ կայացնելու և բարդ խնդիրներ լուծելու համար։

Բացի այդ, գերվերամշակված մթերքների սպառման բարձր մակարդակը կապված է եղել դեմենցիայի ռիսկի գործոնների ավելացման հետ՝ նախևառաջ ճարպակալման և բարձր զարկերակային ճնշման։

Հետազոտողները կարծում են, որ արդյունքները ևս մեկ անգամ փաստում են սննդակարգում արդյունաբերական վերամշակման ենթարկված սննդի մասնաբաժնի կրճատման կարևորությունը, հատկապես միջին և ավագ տարիքում։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Հայաստանի և Իրանի մաքսային ծառայությունների ղեկավարները «կանաչ միջանցքի» հուշագիր են ստորագրել Ռուսաստանն Ուկրաինայի հարցով եռակողմ բանակցություններ է ակնկալում. Պեսկով Արհեստական ​​բանականությունը կարող է ավելի վտանգավոր լինել, քան միջուկային զենքը. Իլոն Մասկ ԱՊԼ. «Արսենալ»-ը հաղթել է «Սանդերլենդ»-ին ՌԴ ԶՈւ-ն հարվածներ են հասցրել Ուկրաինայի Օդեսայի և Նիկոլաևի մարզերի ենթակայաններին. ՌԴ ՊՆ Վթար. ջուր չի լինելու մինչեւ 18:00-ն Հայտնի է Գյումրիում տեղի ունեցած ողբերգության մասնակիցների ինքնությունը. նրանցից մեկը ծառայում է ՀՀ-ում տեղակայված ՌԴ զորամասում Երևանում այսօր կգործեն երթևեկության կազմակերպման ժամանակավոր սահմանափակումներ Պուտինի և Զելենսկու հանդիպումը Մայամիում G20-ի գագաթնաժողովի ընթացքում անհնար է. Պեսկով Հութիները հայտարարել են Սաուդյան Արաբիայի ռազմական բազային հրթիռներով և անօդաչու սարքերով հարվածելու մասին Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա Ողբերգական ավտովթար՝ Կոտայքի մարզում․ 40-ամյա վարորդը «Toyota»-ով մխրճվել է երկաթե արգելապատնեշների մեջ Տարադրամի փոխարժեքները սեպտեմբերի 13-ին Հայ Առաքելական եկեղեցին այսօր նշում է հինգ տաղավար տոներից վերջինը՝ Խաչվերացը Ուկրաինայում զոհվել է արցախցի Գրիգորի Գալստյանը Սեպտեմբերի 13-ի աստղագուշակը. Ի՞նչ են հուշում աստղերն այսօր «Օդեսա» նավահանգստում խnցվել է Ուկրաինայի ԶՈՒ համար ռшզմական բեռներ փոխադրող նավ. ՌԴ ՊՆ Իրան-Օման համաձայնագիրը չի ենթադրում Հորմուզի նեղուցի բացում Առաջին մուտքի երկրի սխալ նշումը կարող է հանգեցնել մուտքի արգելքի կամ հարկադիր վերադարձի․ Գյումրիում հարեւանները վիճել են ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ, որն ավարտվել է հոր ու որդու դանակահարությամբՅՈՒՆԵՍԿՕ․ առաջիկա 30 տարում Միջերկրական ծովում գրեթե հաստատ ավելի քան մեկ մետր բարձրությամբ ալիք կառաջանաՍպասվում է բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ․ եղանակն՝ առաջիկա օրերինԻրանը յոթ պայման է առաջադրել ԱՄՆ-ին՝ Հորմուզի նեղուցը բացելու համարԱրդեն շուրջ մեկ շաբաթ է՝ մեծ թվով բեռնատարներ չեն կարողանում շարունակել ճանապարհը դեպի ՄոսկվաՊուտինը վստահ է, որ Մերձավոր Արևելքում իրավիճակը կկայունանաՊահանջում եմ, որ պաշտոնական Երևանը միջազգային կառույցներին դիվանագիտական նոտա հղի. Էդմոն ՄարուքյանՍեպտեմբերի 13-ին կկայանա Buissup Challenge-ի պաշտոնական փակումըԻրանը և տարածաշրջանի երկրները կքննարկեն Հորմուզի նեղուցի հարցըՉկալովկայում բախվել են «Mercedes»-ն ու «Nissan»-ը. կան վիրավորներԻջևանում թալանել են «Արդշինբանկ»-ի մասնաճյուղը․ օպերատիվ խումբը բանկը հայտնաբերել է տակնուվրա եղածAVA Residences Interiors by ELIE SAAB Maison. շինարարության մեկնարկը ԵրևանումԹրամփը վստահ է, որ Հորմուզի նեղուցում նավագնացության հետ կապված իրավիճակը հաջողությամբ կկարգավորվիՄենք հավաքում ենք բոլոր այն հարցերը, որոնք հետաքրքրում են քաղաքացիներին․ ՈՒժեղ ՀայաստանՎեհափառն անդրադարձել է Հայոց Եկեղեցու ազգապահպան առաքելությանըՖրանսիայում գնացքի վթարի հիմնական վարկած է դիտարկվում կանխամտածված միջամտությունըԿարեն Խաչանովը ԱՄՆ բաց առաջնությունում իր խաղի համար վաստակել է 1.45 միլիոն դոլարԱստանայում կինը 15-րդ հարկից ընկել է մանկասայլակի վրա․ կինը և երեխան մահացել ենBRICS-ի երկրները կոչ են արել պահպանել հրադադարը ԳազայումՉի՛ կարելի «քաղաքական գնահատական» ասվածի տակ ստերի տոպրակները բացել. Դավիթ Ղազինյան Պետք է փորձենք խաղաղության պայմանագիրը մեր օգտին ծառայեցնել․ Ավետիք ՉալաբյանՊղնձի համաշխարհային գների աճը Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի և տնտեսության վրա թողնում է ուղղակի, դրական և չափելի ազդեցություն. ԿամենդատյանԲոլոր ոլորտներում իշխանության վարած սխալ քաղաքականությունը մի օր պայթելու է․ Արեգ ՍավգուլյանՀայաստանը հերթական զիջման շեմին է․ նույն մարդիկ, նույն սխալները, նույն արդյունքը. Էդմոն ՄարուքյանՔաղաքացիական հասարակությունը ևս քաղբանտարկյալների համար պետք է իր ձայնը բարձրացնի․ Անահիտ ԱդամյանՅուրաքանչյուր հայի խնդիր կամ ձեռքբերում, որը ընդհանրական է, դա բոլորինս է․ Արսեն Գրիգորյան«Ուժեղ Հայաստան»-ի «ձայները Քոչարյանին տալու» մասին սուտ խոսքի հեղինակները պատասխանատվություն են կրելու․ Նարեկ Կարապետյան Ե՞րբ և ինչպե՞ս մարդիկ սկսեցին «հոկեյ» խաղալ խոտի վրա. «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (12 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ). Կենսաթոշակը բարձրացվել է, Բաղրամյան պողոտայի ցույցը ցրվել է. «Փաստ»Եկեղեցին մեզ սովորեցնում է լինել բարի․ այսօր մեր ժողովուրդն ամենաշատը բարության կարիքն ունի․ Լիլիթ ԱրզումանյանԳեղեցիկ ժեստ երկակի իմաստով. եվրոպական աջակցությունը Հայաստանին հակառակ արդյունք է տվել. «Փաստ»