Հայկ Խանումյանի նկատմամբ կատարված բռնությունը վնասում է Ղարաբաղի միջազգային հեղինակությանը

«Իրազեկ քաղաքացիների միավորման» մասնագետ Աննա Փամբուխչյանը ԼՂՀ միջազգային հեղինակության ու հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ հոդված է հրապարակել:

«Հունիսի 6-ին ԼՂՀ ԱԺ պատգամավոր Հայկ Խանումյանի դեմ բռնության կիրառման փաստը հերթական անգամ Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդավարության մակարդակի մասին կասկածների տեղիք տվեց: Մասնավորապես, զարմանալի է թվում այն հանգամանքը, որ ոստիկանությունն ի սկզբանե հրաժարվում էր քրեական գործ հարուցել ու հայտարարում էր, թե նման բան չի եղել»,- գրում է Աննա Փամբուխչյանը:

Վերջինս հայտնում է, որ ԼՂՀ ժողովրդավարության մասին միջազգային հետազոտություններ գոյություն չունեն, քանի որ միջազգային ճանաչում չստացած պետություններում նմանօրինակ հետազոտություններ չեն իրականացվում, ուստի եթե ՀՀ կամ Ադրբեջանում ժողովրդավարության մակարդակի մասին կոնկրետ տվյալներ ու վերլուծություններ կան, ապա Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ նմանօրինակ տվյալներ չկան: «Հետեւաբար, ԼՂՀ ժողովրդավարության մասին հետեւություններ միջազգային հանրությունը կարող է անել միայն երկրորդական աղբյուրների (օրինակ՝ հայաստանցի հետազոտողների) ներկայացրած տվյալների հիման վրա եւ անցած ամռանը Բերձորում Ժիրայր Սեֆիլյանի եւ նրա համախոհներին ԼՂՀ ուժայինների կողմից բռնի ուժով հետ ճանապարհելու, ինչպես նաեւ Հայկ Խանումյանի դեմ կիրառված բռնության դեպքը կոծկելու փորձով: Թեեւ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի շրջանակում բանակցությունների ընթացքում Հայաստանի սակավաթիվ խաղաքարտերից մեկը Ադրբեջանի համեմատ ՀՀ եւ ԼՂՀ ավելի ժողովրդավար ու քաղաքակիրթ լինելն է, ապա Հայկ Խանումյանի, ինչպես նաեւ անցյալ տարի Բերձորի դեպքի նման իրադարձությունները միանշանակ վնասում են հենց հայկական կողմին: Վնասում են երեք հիմնական պատճառով»,- նշում է նա:

Պատճառներից առաջինն այն է, որ հայկական կողմը բազմիցս, թե՛ ներքին եւ թե՛ արտաքին լսարանի առջեւ շեշտում է իր առավել ժողովրդավար լինելը: Եւ նմանօրինակ դիրքորոշումն ունի հստակ պատճառներ: «Արեւմտյան առաջատար կառույցներն ու պետությունները, ինչպես, օրինակ՝ ԵՄ-ն կամ ԱՄՆ-ն հակամարտությունների լուծման հստակ մոդել ունեն: Ըստ այդ մոդելի՝ կոնֆլիկտների լավագույն կարգավորումը հակամարտող կողմերի ժողովրդավարական պետություն դառնալն է: Ենթադրվում է, որ ժողովրդավար երկրները չեն պատերազմում միմյանց դեմ: Փաստորեն, հնարավորինս ժողովրդավար եւ օրինակելի պետություններ դառնալը Հայաստանի եւ Լեռնային Ղարաբաղի համար կապահովեր երկու հիմնական դաշնակից ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների ցանկում, այն է՝ ԱՄՆ-ն եւ Ֆրանսիան»,- պարզաբանում է հոդվածագիրը:

Երկրորդ պատճառ է նշվում Լեռնային Ղարաբաղի միջազգային ճանաչման հեռանկարը: Այստեղ ամենակարեւորը ձեւավորված ժողովրդավարական կառույցներ ունենալն է:

Երրորդ պատճառն էլ կոնֆլիկտի միջազգային ընկալումն է: «Հայկական կողմը միշտ փորձում է մատնացույց անել այն, որ Արցախը շատ ավելի ժողովրդավար ու քաղաքակիրթ է, քան Ադրբեջանը եւ այդ հիմքով եւս պնդում, որ չի կարելի առավել ժողովրդավար տարածքում ապրող մարդկանց «տեղափոխել» ապաքաղաքակրթական բռնապետություն: Որպես օրինակներ բերվում են Ադրբեջանում քաղբանտարկյալների առկայությունը, խոսքի եւ հավաքների ազատության բացակայությունը ու ռազմական հանցագործությունները: Եվ եթե չլինեին Բերձորի ու Հայկ Խանումյանի բռնությունները, ապա հայկական կողմի պնդումները կլինեին ծանրակշիռ ու միարժեք ճիշտ: Սակայն խոսքի ու հավաքների դեմ ուղղված այս բռնությունների լույսի ներքո միակ ծանրակշիռ եւ ակներեւ քաղաքակրթական տարբերությունը ռազմական հանցագործություններն են (հայկական կողմի զինվորները ո´չ գլուխ են կտրում, ո´չ էլ ականջ)», - նշում է Աննա Փամբուխչյանը:

Ըստ նրա՝ ընդդիմադիր պատգամավորների հանդեպ բռնությունը, խոսքի եւ խաղաղ քաղաքական արշավների դեմ զինված եւ բռնություն կիրառելու պատրաստ ոստիկանություն հանելը միանշանակ վնասում են հենց Լեռնային Ղարաբաղի շահերին՝ թուլացնելով հայկական կողմի բանակցային ուժը, վնասելով ՀՀ-ԼՂՀ զույգի միջազգային հեղինակությանը ու վտանգելով հակամարտության հայանպաստ կարգավորման հեռանկարին:

Քրիստինա Տեր-Մաթեւոսյան