Ереван, 21.Сентябрь.2026,
00
:
00
ВАЖНО


Մերձավոր Արևելքում «խաղաղության» գրավականը կարող է լինել միայն անկախ Պաղեստինի ստեղծումը

АНАЛИТИКА

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂլրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Իսրայելա-պաղեստինյան հակամարտությունում կան բազմաթիվ մութ «կետեր», որոնք կարող են տարօրինակ թվալ կողմնակի դիտորդի համար: Բայց կա մեկ անվիճելի փաստ՝ դա խելահեղ փոխադարձ ատելությունն է։ 

Տվյալ դեպքում մեզ հայերիս համար պաղեստինա-իսրայելական հակամարտությունը հետաքրքիր է ոչ միայն երկու էթնիկ միավորների (պաղեստինցիներ և իսրայելցիներ, հայեր և թուրքեր-ադրբեջանցիներ) միջև փոխադարձ ատելության որոշակի «նմանության» տեսանկյունից, այլև պաղեստինցիներին` Իսրայելին «ինտեգրելու» փորձերի տեսանկյունից։ 

Միանգամից նշենք, որ պաղեստինցիների ինտեգրումն Իսրայելի իրավական, սոցիալական և քաղաքական դաշտում երկար տարիների պատմություն ունի։ 

Իսրայել պետությունն ավելի քան երկու տասնյակ միլիարդ դոլար է ներդրել իսրայելական հասարակության մեջ պաղեստինցիների ինտեգրման նախագծում, պաղեստինցիներին տրամադրել է սոցիալական և մշակութային երաշխիքների ամենալայն ընտրություն, բայց միևնույն ժամանակ` Իսրայելում պաղեստինցիները, առնվազն մտավոր մակարդակում, ընկալվում էին որպես իսրայելական հասարակության թշնամանքի տարր:

Պաղեստինցիներն իրենց հերթին իսրայելցիներին համարել և համարում են օկուպանտ ՝ դրանից բխող բոլոր հետևանքներով։ 

Հայերի և թուրքերի միջև փոխադարձ մերժման սրությունը նման է և ոչ մի կերպ չի կարող վերացվել փոխադարձ համակեցության ժողովրդավարական կամ սոցիալական երաշխիքների ստանդարտ հավաքածուներով։ 
Հաճախ հայերին և ադրբեջանցիներին բերում են ֆրանսիացիների և գերմանացիների օրինակները՝ պնդելով, որ ընդհուպ մինչև 20-րդ դարի սկիզբն այդ ժողովուրդների փոխադարձ ատելությունն շատ բարձր մակարդակի էր, բայց հիմա նրանք ապրում են հոգով-սրտով, և նույնիսկ 20-րդ դարի երկու համաշխարհային պատերազմները չկարողացան կոտրել այդ ժողովուրդների միջև հանդուրժողականության գործընթացները։  

Բայց անգլիացիների և ֆրանսիացիների, նորվեգացիների և շվեդների կամ լեհերի և ուկրաինացիների օրինակներն արմատապես սխալ են, քանի որ կա երկու գործոն:

Ժողովուրդները, որոնք հարյուրամյակներ շարունակ ապրել են մեկ մշակութային և պատմական ընդհանրության մեջ, կարող են գոյակցել մեկ քաղաքական կազմավորման մեջ, իսկ տարբեր ժողովուրդները, որոնք գրեթե զուրկ են ընդհանուր կապող պատմական «թելերից», ինչպես հրեաները, պաղեստինցիները և հայերը` թուրք-ադրբեջանցիների հետ, չեն կարող։ Հայերի և ադրբեջանցիների դեպքում բերվում է նաև ԽՍՀՄ տարիներին համատեղ գոյակցության փաստը։ 

Եվ այստեղ օրինակն ավելի քան ոչ կոռեկտ է, քանի որ ԽՍՀՄ տարիներին մեկ քաղաքական կառույցի ձևաչափով «խաղաղ գոյակցության» գրավականը ապահովվում էր բացառապես Խորհրդային Միության հսկա ռեպրեսիվ ապարատի հաշվին, որը առաջնորդվում էր «ժողովուրդների բարեկամության» հայեցակարգի շրջանակներից դուրս ցանկացած շփում ճնշելու համար։ 

Եվ ամենակարևորը, ֆրանսիացիները երբեք գերմանացիների տոտալ ոչնչացման խնդիր չեն դրել և հակառակը։ Իսկ ահա թուրքերի և ադրբեջանցիների համար հայերը եղել են, կան և կլինեն օտար, թյուրքական տարրի ոչնչացման օբյեկտ։ Մոտավորապես նույն իրավիճակն է պաղեստինցիների և հրեաների հարաբերություններում։

Այնպես որ այս գործոնների խորքային ուսումնասիրությունը շատ ցայտուն ցույց է տալիս, որ Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում «խաղաղության» գրավականը ոչ թե անտագոնիստական ազգային միավորումների (հայեր և ադրբեջանցիներ- թուրքեր) միջև «խաղաղ գոյակցության» մասին տարբեր եվրոընկերների ապուշ պոստուլատներն են, այլ Արցախ/Հայաստան և թուրք֊ադրբեջանական ուժերի ռազմատնտեսական հավասարակշռությունը միմյանց հետ։ 
Ինչպես պաղեստինցիների և հրեաների դեպքում, Մերձավոր Արևելքում «խաղաղության» գրավականը կարող է լինել միայն լիարժեք անկախ Պաղեստինի ստեղծումը:

Երկրներն ու ժողովուրդները տարբեր են, իսկ խնդիրները, հարցերն ու լուծման ուղիները` նույնը։

Արման Աբովյան

 

Заявление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю второй годовщине сдачи Арцаха и депортации армянРальф Йирикян встретился с участниками программы Ucom Fellowship Юнибанк — титульный спонсор футбольного клуба «Алашкерт»Колл-центр Юнибанка по будням перешел на круглосуточную работу Ральф Йирикян обсудил с участниками Школы лидерства вызовы современного управления Юнибанк стал главным спонсором AGBU Global Run в поддержку Camp NairiПо новому адресу открылся переименованный филиал Юнибанка «Туманян» Моя задача — чтобы вы трезво оценили ситуацию. Аршак КарапетянUcom продолжает масштабную модернизацию сети, расширяя покрытие 5G и повышая качество связиНи один исторический документ никогда не останавливала агрессора. Аршак КарапетянОтношение армянского народа к русскому народу: глубже, чем геополитика Станьте акционером Юнибанка и приобретите бессрочные облигации с доходностью 13,25%Оценка действий российского миротворческого контингента в Арцахе. Аршак КарапетянПолный каталог Armflix вновь доступен на UplayВсё, что я говорю, оно опирается на факт. Аршак Карапетян Верите вы мне или не верите — это ваше дело, но от этого сказанное мной не перестает быть правдой Что будет если 102-я российская военная база выйдет из Армении? Арутюн Арутюнян: «Власти не намерены подавать заявку на членство в ЕС, а закон приняли, чтобы не допустить референдума» Что если 102-я российская военная база выйдет из Армении? Алиев наступает, Ереван оправдывается: К чему приведет «мир» по-азербайджански и как это остановитьПрисоединяйтесь к Движению "Всеармянский фронт". Вместе мы победим! Ucom стал технологическим партнером Coca-Cola Fest 2026Воспитанники «Оррана» начали новый учебный год при поддержке инициативы «Сила одного драма»Верите вы мне или не верите — это ваше дело, но от этого сказанное мной не перестает быть правдой. Аршак КарапетянСтипендиаты «Армянских виртуозов» — на сцене IV Международного фестиваля молодежных оркестров мираЮнибанк запустил акцию «U-Teenager»: главный приз — обучение в зарубежном университете«Юниспорт» вышел в основной раунд Лиги чемпионов по футзалу Выпускники курса по кибербезопасности приняли участие в программе Ucom «Junior Academy» Ucom представляет тарифные планы Green, превращая повседневную связь во вклад в защиту окружающей средыКто на самом деле предатель. Раскрытие генерала Карапетян Ucom представляет специальное предложение «Unity — снова в школу» к новому учебному годуОбновленный Центр продаж и обслуживания Ucom открылся на улице Саят-Нова 7 в Гюмри Ответье честно на эти вопросы. Аршак Карапетян«Юниспорт» примет участие в Лиге чемпионов УЕФА по футзалуПредатель в одном прав: если народу что-то не нравится, пусть делают революцию. Аршак КарапетянИстория покажет, кто друг, а кто враг. Аршак Карапетян Парламентская реформа Казахстана: первые выборы и новый Курултай Арам Барсегян назначен генеральным директором Team Telecom Armenia, Айк Есаян возглавит группу компаний Team Поздравительное письмо Его Святейшеству Гарегину II с 75-летием Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня принятия Декларации о независимости АрменииКазахстан выбирает новый парламент — КурултайПридет момент, когда эта власть начнет убеждать, что мы не христиане. Аршак КарапетянПрограмма «Бок о бок» для семей из Арцаха, проживающих в общине Севан: IDBankПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю 75-летия со дня рождения Верховного Патриарха и Католикоса Всех армян, Его Святейшества Гарегина IIИстория покажет, кто друг, а кто враг. Аршак Карапетян Стартовал финальный этап турнира JuniusЦеремония награждения победителей конкурса «100 лучших студентов Армении»: вручение сертификатовНовый Samsung Galaxy A27 в рамках специального предложения Ucom «Снова в школу 2026» Миллениалы, Gen Z или Gen Alpha: как разные поколения готовятся к новому учебному году: Idram&IDBankФинансовая грамотность в палаточном лагере Республиканского центра детей и подростков: Idram и IDBank