Երևան, 22.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Մերձավոր Արևելքում «խաղաղության» գրավականը կարող է լինել միայն անկախ Պաղեստինի ստեղծումը

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂլրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Իսրայելա-պաղեստինյան հակամարտությունում կան բազմաթիվ մութ «կետեր», որոնք կարող են տարօրինակ թվալ կողմնակի դիտորդի համար: Բայց կա մեկ անվիճելի փաստ՝ դա խելահեղ փոխադարձ ատելությունն է։ 

Տվյալ դեպքում մեզ հայերիս համար պաղեստինա-իսրայելական հակամարտությունը հետաքրքիր է ոչ միայն երկու էթնիկ միավորների (պաղեստինցիներ և իսրայելցիներ, հայեր և թուրքեր-ադրբեջանցիներ) միջև փոխադարձ ատելության որոշակի «նմանության» տեսանկյունից, այլև պաղեստինցիներին` Իսրայելին «ինտեգրելու» փորձերի տեսանկյունից։ 

Միանգամից նշենք, որ պաղեստինցիների ինտեգրումն Իսրայելի իրավական, սոցիալական և քաղաքական դաշտում երկար տարիների պատմություն ունի։ 

Իսրայել պետությունն ավելի քան երկու տասնյակ միլիարդ դոլար է ներդրել իսրայելական հասարակության մեջ պաղեստինցիների ինտեգրման նախագծում, պաղեստինցիներին տրամադրել է սոցիալական և մշակութային երաշխիքների ամենալայն ընտրություն, բայց միևնույն ժամանակ` Իսրայելում պաղեստինցիները, առնվազն մտավոր մակարդակում, ընկալվում էին որպես իսրայելական հասարակության թշնամանքի տարր:

Պաղեստինցիներն իրենց հերթին իսրայելցիներին համարել և համարում են օկուպանտ ՝ դրանից բխող բոլոր հետևանքներով։ 

Հայերի և թուրքերի միջև փոխադարձ մերժման սրությունը նման է և ոչ մի կերպ չի կարող վերացվել փոխադարձ համակեցության ժողովրդավարական կամ սոցիալական երաշխիքների ստանդարտ հավաքածուներով։ 
Հաճախ հայերին և ադրբեջանցիներին բերում են ֆրանսիացիների և գերմանացիների օրինակները՝ պնդելով, որ ընդհուպ մինչև 20-րդ դարի սկիզբն այդ ժողովուրդների փոխադարձ ատելությունն շատ բարձր մակարդակի էր, բայց հիմա նրանք ապրում են հոգով-սրտով, և նույնիսկ 20-րդ դարի երկու համաշխարհային պատերազմները չկարողացան կոտրել այդ ժողովուրդների միջև հանդուրժողականության գործընթացները։  

Բայց անգլիացիների և ֆրանսիացիների, նորվեգացիների և շվեդների կամ լեհերի և ուկրաինացիների օրինակներն արմատապես սխալ են, քանի որ կա երկու գործոն:

Ժողովուրդները, որոնք հարյուրամյակներ շարունակ ապրել են մեկ մշակութային և պատմական ընդհանրության մեջ, կարող են գոյակցել մեկ քաղաքական կազմավորման մեջ, իսկ տարբեր ժողովուրդները, որոնք գրեթե զուրկ են ընդհանուր կապող պատմական «թելերից», ինչպես հրեաները, պաղեստինցիները և հայերը` թուրք-ադրբեջանցիների հետ, չեն կարող։ Հայերի և ադրբեջանցիների դեպքում բերվում է նաև ԽՍՀՄ տարիներին համատեղ գոյակցության փաստը։ 

Եվ այստեղ օրինակն ավելի քան ոչ կոռեկտ է, քանի որ ԽՍՀՄ տարիներին մեկ քաղաքական կառույցի ձևաչափով «խաղաղ գոյակցության» գրավականը ապահովվում էր բացառապես Խորհրդային Միության հսկա ռեպրեսիվ ապարատի հաշվին, որը առաջնորդվում էր «ժողովուրդների բարեկամության» հայեցակարգի շրջանակներից դուրս ցանկացած շփում ճնշելու համար։ 

Եվ ամենակարևորը, ֆրանսիացիները երբեք գերմանացիների տոտալ ոչնչացման խնդիր չեն դրել և հակառակը։ Իսկ ահա թուրքերի և ադրբեջանցիների համար հայերը եղել են, կան և կլինեն օտար, թյուրքական տարրի ոչնչացման օբյեկտ։ Մոտավորապես նույն իրավիճակն է պաղեստինցիների և հրեաների հարաբերություններում։

Այնպես որ այս գործոնների խորքային ուսումնասիրությունը շատ ցայտուն ցույց է տալիս, որ Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում «խաղաղության» գրավականը ոչ թե անտագոնիստական ազգային միավորումների (հայեր և ադրբեջանցիներ- թուրքեր) միջև «խաղաղ գոյակցության» մասին տարբեր եվրոընկերների ապուշ պոստուլատներն են, այլ Արցախ/Հայաստան և թուրք֊ադրբեջանական ուժերի ռազմատնտեսական հավասարակշռությունը միմյանց հետ։ 
Ինչպես պաղեստինցիների և հրեաների դեպքում, Մերձավոր Արևելքում «խաղաղության» գրավականը կարող է լինել միայն լիարժեք անկախ Պաղեստինի ստեղծումը:

Երկրներն ու ժողովուրդները տարբեր են, իսկ խնդիրները, հարցերն ու լուծման ուղիները` նույնը։

Արման Աբովյան

 

Մենք ենք լուծելու Հայաստանի Հանրապետության անվտանգության հարցը` առանց վնասելու մեր ինքնիշխանությանը. Արշակ ԿարապետյանԹուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորման հարցում տնտեսական առումով հնարավորությունների մասին դեռ խոսք անգամ լինել չի կարող․ Նաիրի Սարգսյան (տեսանյութ) Գյուղի աղբամանից նորածին երեխա են գտելԱտամնաբույժը բուժման ընթացքում կտրել է հիվանդի լեզունԻնչպիսին կլինի ամառը ՀայաստանումՓաշինյանն արդեն անկեղծ է՝ ցույց է տվել իր երկրի հակառակ կողմը. մեծ է ճգնաժամի հավանականությունը. Աննա Կոստանյան Ուժեղ պետություն հնարավոր է կառուցել միայն համախմբված հասարակության և պրոֆեսիոնալ կառավարման միջոցով. Նարեկ ՄանթաշյանԻսրայելցի զինվորի կողմից կոտրված Խաչը վերականգնվեց, իսկ Ադրբեջանը մեր եկեղեցիները հողին է հավասարեցնում, և Հայաստանից՝ ոչ մի արձագանք. Էդմոն ՄարուքյանՀայաստանի ապագան Իրանի պատերազմից հետո․ վտանգների խաչմերուկ, թե՞ նոր հնարավորությունների պատուհանՎնասվել է բնակարանային շենք, վիրավորներ կան․ ՌԴ-ն գիշերը ենթարկվել է ուկրաինական անօդաչուների զանգվածային գրոհի Էս «կռվում» բոլորի ճակատագիրն է որոշվում, այդ թվում՝ նրանց, ովքեր առաջին հայացքից միայն «թամաշա» են անում. Վահե Հովհաննիսյան Արտաքին ցուցադրությո՞ւն, թե ընտրական հաշվարկ․ երևանյան գագաթնաժողովի քաղաքական գինը Ահա թուրքական պարտքի նոր հաշվարկը. Հրայր ԿամենդատյանՄեր անվտանգության երաշխավոր ադրբեջանցիներն ավերել են Ստեփանակերտի Սբ Աստվածամոր Հովանի եկեղեցին, սակայն ադրբեջանական բենզինն էժան է լիտրը 30-40 դրամով. Մ. ՍողոմոնյանՔաղաքական դաշտի նոր բևեռը․ «Ուժեղ Հայաստան»-ի արագ աճն ու վերաձևվող ընտրական տրամաբանությունը ԱՄՆ-ից պահանջվել է հետաձգել hարձակումը Իրանի վրա այնքան ժամանակ, մինչև նրանց առաջնորդները հանդես գան միասնական առաջարկով. Թրամփ Երկար ժամանակով ջուր չի լինելու Փոխարժեքների պատկերը Հայաստանում՝ ապրիլի 22-ի դրությամբԱղոթք ռազմական հերթապահության ժամանակ «Չելսին» պարտվեց «Բրայթոնին» (տեսանյութ) Յոթ ակումբ ապահովել է իր տեղը Չեմպիոնների լիգայի 2026/27 մրցաշրջանում Սպանվել է TikTok-յան 17-ամյա աստղը Իրանը վաղը չի մասնակցի Իսլամաբադի բանակցություններին Սա կլինի իմ կարիերայի վերջին քայլը․ Ֆլիկը՝ ակումբում իր ապագայի մասին Ապրիլի 23-ին գազ չի լինելու․ հասցեներ Հայ շախմատիստներն աշխարհի գավաթի ուղեգրեր են նվաճել ՀՀ ԱԳ նախարարի տեղակալը ESCAP-ում խոսել է սոցիալական զարգացման առաջնահերթությունների մասին Շնորհավորում եմ մեր հաղթանակած մարզիկներին և նրանց մարզիչներին և սրտատրոփ սպասում մեր մյուս մարզիկների մրցելույթներին ու նոր հաղթանակներին․ Գագիկ ԾառուկյանԱՄՆ փոխնախագահ Վենսի այցը Պակիստան հետաձգվել է 15.000.000$ է Սամվել Կարապետյանը փոխանցել հայ ուսանողներին կրթաթոշակների համար. Նարեկ ԿարապետյանԺամանակ առ ժամանակ սպասվում է անձրև. օդի ջերմաստիճանը կնվազի, ապա կբարձրանա Դատապարտում ենք օկուպացված Սբ․ Աստվածամոր Հովանու եկեղեցու ոչնչացումը․ Genesis Armenia Լիբանանում խաղաղության բանալին իսրայելական զորքերի դուրսբերումն ու «Հեզբոլլահի» զինաթափումն է․ Մակրոն Զեղծարարները թիրախավորում են արցախցիներին, ներկայանում են բլոգերի անունից ու խաբեությամբ գումար են ուզում․ Մարտիրոսյան Արաղչին իրանական նավահանգիստների շրջափակումը անվանել է հրադադարի խախտում Թրամփը հայտարարել է Իրանի մոտ առգրավված նավի կասկածելի բեռի մասին Նիկոլ Փաշինյանը մի ժամանակ աստվածաբան էր, հետո՝ երաժիշտ, հիմա էլ կարծես ֆինանսական վերլուծաբան է դարձել. Նարեկ Կարապետյան«Կյանքի դժվարություններն ինձ կոփել են՝ սովորեցնելով ավելի ուժեղ ու համառ դիմակայել փորձություններին». Ջիվան Ավետիսյանը կիսվել է «20 20-ի հրեշտակները» ֆիլմի ստեղծման բարդ ընթացքից ՖԻՖԱ-ն թարմացրել է կանանց հավաքականների դասակարգման աղյուսակը․ Հայաստանը վարկանիշում փոխել է դիրքը Ամերիկյան պատվիրակությունը նախատեսում է ևս մեկ այց կատարել Ռուսաստան՝ Ուկրաինայի շուրջ բանակցությունների համար Պարսից ծոցի երկրների դեմ օգտագործվող իրանական անօդաչու թռչող սարքերը հագեցած են ռուսական սարքավորումներով․ Կալաս Հայտնի արգելքի պատճառով Սամվել Կարապետյանի հետ չէի հանդիպել շուրջ 10 ամիս․ Գոհար ՂումաշյանՌոբերտ Ամստերդամը Ռուբեն Վարդանյանին աջակցող գրառում է արելՍուրեն Աղաջանյանը հաղթել է ադրբեջանցի ըմբիշին Եվրոպայի առաջնությունում Հայաստանի ո՞ր վայրերն են տեղացիները համարում «վատագույնը» և ինչո՞ւ Ապրիլի 22-ին և 23-ին տասնյակ հասցեներում ջուր չի լինելու Մենք քաղաքական որևէ ժառանգության համար պատասխանատվություն չենք կրում, ընդամենը 8 ամիս ենք քաղաքականության մեջ․ ԿարապետյանԿայացավ «Հայոց ցեղասպանություն և փոփոխվող տարածաշրջան» խորագրով «Առաջարկ Հայաստանին» նախաձեռնող խմբի կազմակերպած խորհրդաժողովըԳոռ Սահակյանը դարձավ Ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր ԵՄ-ն և Հայաստանը ամրապնդում են քաղպաշտպանության ոլորտում համագործակցությունը․ ստորագրվել է համաձայնագիր