Արդյոք զգայարանները միայն հի՞նգն են
ОБЩЕСТВОՄարդը ունի հինգ զգայարան, որոնց միջոցով իրականացվում է շրջապատող միջավայրի ճանաչողության և ընկալման գործընթացը։ Այդ զգայարաններն են` տեսողության, լսողության, շոշափելիքի, համի և հոտառության։ Այս զգայարանները առաջին անգամ նկարագրել է դեռևս Արիստոտելը։
Արդյոք այդպե՞ս է։
Զգայարանների միջոցով օրգանիզմը տեղեկատվություն է ստանում արտաքին և ներքին միջավայրի վիճակի մասին։ Տեղեկատվությունը ուղեղին տալիս են հատուկ բջիջները ՝ ընկալիչները։ Ընկալիչը (ռեցեպտորը) հատուկ «մասնագիտացված» զգայական կազմավորում է, որը նյարդային վերջույթների ընդունած գրգիռը վերափոխում է նյարդային ազդակի։ Ընկալիչները տեղակայված են մաշկում, ներքին օրգաններում, լորձաթաղանթում, արյան անոթների պատերում և այլուր։ Ընկալիչներն ունեն մի շարք առանձնահատկություններ։ Նրանք ընկալում են միայն որոշակի գրգիռներ (աչքի ընկալիչը՝ լույս, ականջինը՝ ձայն և այլն)։
Պարզվում է, որ մարդու զգայարանները ոչ թե հինգն են, այլ առնվազն ինը, կամ էլ ավելի։ Համաձայն արդի գիտության, 5–ին ավելանում են ևս չորսը.
1. Թերմոցեպցիա` մաշկի վրա ջերմության (կամ դրանց բացակայության) զգացում:
2. Էկվիբրիոցեպցիա՝ հավասարակշռության զգացում, որը որոշվում է ներքին ականջի մեջ հեղուկ պարունակող խոռոչներով:
3. Նոցիցեպցիա՝ մաշկի, հոդերի և մարմնի օրգանների ցավերի ընկալումը։ Ի դեպ, այս ընկալիչները առկա չեն ուղեղում, այսինքն ուղեղի ներսից ցավ անհնար է զգալ: Գլխացավերը առաջանում են ուղեղի թաղանթի ընկալիչների գրգռումից:
4. Պրոպիոցեպցիա կամ «մարմնի գիտակցում»: Սա զգացում է, որը թույլ է տալիս ընկալել, թե որտեղ են մեր մարմնի մասերը, եթե անգամ մենք չենք զգում կամ տեսնում դրանք: Փորձեք փակել ձեր աչքերը և թափահարեք ոտքը օդում: Դուք կիմանաք, թե որտեղ է ձեր ոտնաթաթը՝ մարմնի մնացած մասի հետ համեմատ:
Սակայն իրականում երևի թե այս ինը զգայարանները ամբողջական պատկերը չեն։ Որոշ գիտնականներ գտնում են, որ զգայարանները առնվազն քսանմեկն են։ Օրինակ՝ սովի զգացում, ծարավի զգացում, էլեկտրական հոսանքի զգացում, վախի զգացում (վախից մազերը բիզ–բիզ կանգնեցին), մահվան զգացում, սիրո զգացում և այլն։
Նայելով մեր որոշ քաղաքական գործիչներին՝ կարելի է ենթադրել, որ նրանց մոտ զարգացել է գիտությանը անհայտ ևս մի զգայարան՝ քաղաքական հոտառության զգայարանը, որն, ի դեպ, ավելի հաճախ սխալ ազդակներ է տալիս նրանց։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը
«Срочно подтвердите данные карты»: IDBank предупреждает о мошенничестве с бронированием отелей
Мгер Ананян вошел в состав Правления Юнибанка
Бывшие руководители Словакии требуют от Никола Пашиняна прекратить политические преследования и давление на Армянскую Апостольскую Церковь
Мы не хотим, чтобы сатана, пришедший к власти, судил христиан за их поступки
При поддержке Ucom представлена образовательная игра «Запоминай животных»
Армения оказалась на грани исторической катастрофы․ Аршак Карапетян
Выполняя требования агрессора, мира не достичь. Аршак Карапетян
Moody’s изменило прогноз по рейтингам IDBank на позитивный
IDBank представляет новую карту Mastercard World с преимуществами для путешествий и специальной акцией
Ucom и FPWC обеспечат круглосуточный мониторинг дикой природы в Гнишике с помощью солнечной энергии
Idram и IDBank - рядом со стартапами на Seaside Startup Summit
В мобильном приложении Юнибанка теперь можно зарегистрироваться также с помощью imID
«Бесплатные бонусы в играх»: IDBank предупреждает о кибератаках на школьников
ЕАЭС со временем будет расширяться. Когда-нибудь это поймёт и рядовой армянин, но будет уже поздно
Если Израиль использует тему Геноцида армян против Эрдогана, то что для него значит сам Геноцид?
ВТБ (Армения): вклад «Стабильный» — до 10% годовых и оформление в мобильном приложении
Платформа Rate.Trading на Seaside Startup Summit: IDBank представил инновационное решение
Состоялось открытие Khachaturian Rooftop при поддержке IDBank
Пашинян ты упустил свой шанс уйти спокойно. Аршак Карапетян
Обновленный Центр продаж и обслуживания Ucom открылся по адресу ул. Шаумяна, 24/2 в Арарате
Никогда Нагорный Карабах не был в составе независимого Азербайджана. Аршак Карапетян
Бывший премьер-министр Словакии обратился к президенту страны с просьбой содействовать освобождению армянских заключенных, осужденных в Азербайджане
«По следам истории: благоустройство памятника погибшим участникам ВОВ в селе Джанфида»
В Ереване состоялся форум здоровья и эстетики «Три ключа к красоте»
Против кого вооружается Азербайджан? Аршак Карапетян
При поддержке Ucom в спортивной школе Вайка установлена солнечная электростанция мощностью 15 кВт
Новые финансовые навыки на «Давидбекских играх»: Idram&IDBank
Представитель Армении стал амбассадором международной премии «Евразия»
Кругом война. А вас вводят в заблуждение. Аршак Карапетян
Центр продаж и обслуживания Ucom в Егварде возобновил работу по
новому адресу — ул. Ереванян, 3/47
До 25% idcoin-ов при покупке авиабилетов Flyone: Idram&IDBank
Ucom и Microsoft Innovation Center помогают школьникам развивать навыки кибербезопасности
«Евразия-Армения» отдала дань памяти культурному и общественному деятелю Армену Григоряну
При поддержке Ucom в Шенаване установлена солнечная станция мощностью 10 кВт
Юнибанк разыграет поездку в Италию среди новых держателей карт Mastercard World «Travel»
Москва–Баку: есть разногласия, но связи сохраняются. А мы что делаем?
День благодарности клиентам в Ванадзоре: IDBank
Сохранение исторической памяти: активисты «Евразия-Армения» посетили монастырский комплекс Хор Вирап 
Пашинян замотивирован уничтожить Армению․ Аршак Карапетян
«Мой лес Армения» — бенефициар инициативы «Сила одного драма» в июле
Станьте акционером Юнибанка и воспользуйтесь выгодным инвестиционным предложением
IDBank предупреждает о мошеннических звонках от имени пенсионных фондов
Небольшой французский уголок в Раздане при сотрудничестве с Конверс МСБ
Предателя Пашиняна нужно скинуть с трона. Аршак Карапетян
В отношении Арегназ Манукян возбуждено публичное уголовное преследование, она задержана
Зачем Пашинян полетел в Россию?․ Аршак Карапетян
Глава МИД Иордании: Подписание мирного соглашения между Арменией и Азербайджаном близко
Рост цен на продукты в Армении ускорился до 8,6%: ЕАБР
Idram - главный партнер ежегодной конференции «На пути к осознанному воспитанию детей 2026» 
Трамп: США больше не намерены вести торговлю с Испанией 
