Yerevan, 20.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Կրթության ոլորտը՝ քաղաքական ճահճում. «Փաստ»

SOCIETY

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Անկախությունից հետո միշտ էլ խոսվել է կրթական համակարգը, մասնավորաբար դպրոցներն ու բուհերը ապաքաղաքականացնելու անհրաժեշտության մասին։ Կրթական հաստատությունների ապաքաղաքականացման դեպքում այդ միավորները լիովին կարող են կենտրոնանալ մասնագիտացման և կրթության որակի վրա։ Եվ իշխանափոխության հասնելու ճանապարհին այս թեման հմտորեն օգտագործում էր Փաշինյանը։ Դեռևս 2018-ի ապրիլի 15-ին, խոսելով բուհերի քաղաքականացված լինելու մասին, նա հայտարարում էր, որ բոլոր բուհերը պետք է ապաքաղաքականացվեն, որևէ կուսակցական չպետք է իրավունք ունենա լինել որևէ բուհի ռեկտոր, և բոլոր բուհերը պետք է անցնեն 100 տոկոսանոց ինքնակառավարման։

Կրթության ոլորտի հաստատությունների ապաքաղաքականացման մասին իշխանությունների պնդումները շարունակվեցին նաև Փաշինյանի կառավարման շրջանում։ Օրինակ՝ Փաշինյանի աշխատակազմի ղեկավար, նախկինում ԿԳՄՍ նախարարի պաշտոնը զբաղեցրած Արայիկ Հարությունյանը տարբեր առիթներով նշում էր բուհերի ապաքաղաքականացման մասին: Իսկ 2019 թվականի փետրվարին անգամ իրեն իրավունք էր վերապահում հայտարարել, թե բուհերի 99 տոկոսը ապաքաղաքականացվել է: Բայց ինչպես Փաշինյանի ու նրա թիմակիցների մյուս հավաստիացումների դեպքում, այս պարագայում ևս հակառակ իրողությանը բախվեցինք։ Իշխանություններն ամեն ջանք գործադրեցին, որպեսզի կրթական համակարգն ընդգրկող հաստատությունները, մասնավորապես բուհերը, ինքնակառավարման հնարավորություն չունենան և կախվածության մեջ լինեն իշխող քաղաքական ուժի որոշումներից։

Այդպիսով, իշխանությունները նախ բուհերի կառավարման խորհուրդներում խցկեցին կառավարության բարձրաստիճան ներկայացուցիչներին, ապա սկսեցին բուհերի ռեկտորների պաշտոններում նշանակել իրենց թիմակիցներին, քաղաքական հայացքներով իրենց հարող կամ առնվազն լոյալ անհատների։ Հատկապես աչքի է զարնում այն օրինակը, որ ՀՀ ԿԳ նախկին փոխնախարար, ապա նաև ԱԺ իշխող «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Հովհաննես Հովհաննիսյանը, որը կուրծք էր ծեծում Փաշինյանի համար, դառնալով ԵՊՀ ռեկտորի պաշտոնակատար, ապա ռեկտոր, հայտարարում էր, թե եկել է որպես ապակուսակցական և ապաքաղաքական մարդ, և համալսարանն այլևս չի տեսնելու այն, ինչ տեսել է անցյալում։

Պարզ է՝ իշխանությունները գործում են հետևյալ տրամաբանությամբ. երբ բուհերը և այլ կրթական հաստատությունները վերահսկելի լինեն, ապա իրենք բուհական համակարգի հետ ինչ փոփոխություն ցանկանան, կարող են անել, օրինակ՝ բուհերը միավորել, կրճատել, այլ քաղաք տեղափոխել, քայքայել բուհերի արժեհամակարգային կոդեքսը և այլն, և այդ համակարգի ներսում համատարած ընդվզման ալիք չի բարձրանա։ Մյուս կողմից էլ՝ հասկանալի է, որ եթե բուհերի ղեկավար մարմիններում իշխող քաղաքական ուժի հետ կապված մարդիկ են, ապա նրանք պետք է առաջնորդվեն իշխանությունների հրահանգներով, որոնք շատ դեպքերում կարող են լինել զուտ քաղաքական բնույթի։ Ամիսներ առաջ դեպքեր գրանցվեցին, երբ ընդդիմադիր հայացքներ ունեցող դասախոսների դասաժամերը սկսեցին կրճատել, կամ էլ կասեցվեցին նրանց հետ կնքված պայմանագրերը։ Մամուլում հրապարակումներ եղան այն մասին, թե լուրջ ճնշումներ են գործադրվում ամբիոնների վրա, որպեսզի ընդդիմադիր հայացքներ ունեցողներին հնարավորինս վտարեն լսարաններից։ Դրանից հետո բուհերի ռեկտորներն ու ամբիոնները սկսեցին հերքել դասաժամերի կրճատումների քաղաքական ուղղվածությունը, թե նման երևույթ հնարավոր չէ, բայց ժամանակը ցույց է տալիս, որ, ինչպես միշտ, այս քաղաքական ուժն ու դրա հետ կապված բոլորը շարունակաբար ստում են:

Այս անգամն էլ բացառություն չէ: Հասկանալի է, որ ռեկտորներն ինքնագլուխ չեն, և այդ ամենն արվում է իշխանական հրահանգներին և քաղաքական «գծին» համապատասխան։ Պատահական չէ, որ նոր ուսումնական տարվա մեկնարկին զուգահեռ սկսել են համատարած ձևով ընդդիմադիր դասախոսների դասաժամերը կրճատել, տարբեր առիթներով դադարեցնել նրանց գործունեությունը բուհերում նույնիսկ այն պայմաններում, երբ որ նրանցից շատերն իրենց ոլորտների լավագույն մասնագետներից են ու գիտելիքների ահռելի բազա կարող են ապահովել ուսանողների համար։

Այս իշխանությունները չորս տարուց ավելի ամեն օր ապացուցում են, որ կրթության որակը, ընդհանրապես կրթությունը իրենց շատ քիչ է հետաքրքրում, կարևորն այն է, որ իրենց քաղաքական ծրագրերը մեկը մյուսի հետևից իրականություն դառնան, իսկ երիտասարդությունն ինչքան թերի կրթված լինի, այնքան լավ իրենց համար, քանի որ այդպիսով նախ՝ կյանքի կկոչեն իրենց նպատակները, և հետո՝ նրանց ավելի հեշտ կլինի մանիպուլացնել։

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, California