Երևան, 07.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Մոռացված հրաշք՝ Տավուշի մարզում. բացահայտելով Հայաստանը (մաս 2)

ՄՇԱԿՈՒՅԹ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

Հայաստանը հարուստ է բնական հրաշքներով, սակայն դրանցից շատերը մնում են լայն հանրությանը քիչ հայտնի։ Այդպիսի վայրերից է Տավուշի մարզում գտնվող Զրնգան քարանձավը, որը իր խորհրդավոր տեսքով ու պատմական շերտերով առանձնահատուկ տեղ ունի տարածաշրջանի բնական ժառանգության մեջ։

Զրնգան քարանձավը գտնվում է Տավուշի մարզի լեռնային հատվածում՝ անտառներով ու ձորերով շրջապատված տարածքում։ Քարանձավը ձևավորվել է հազարավոր տարիների ընթացքում բնական գործընթացների արդյունքում և առանձնանում է իր նեղ անցուղիներով, քարե սրահներով ու յուրահատուկ ձայնային երևույթներով, ինչի պատճառով էլ ստացել է «Զրնգան» անվանումը։

Տեղացիների պատմությունների համաձայն՝ քարանձավը հին ժամանակներից հայտնի է եղել և օգտագործվել է որպես ապաստարան վտանգների ժամանակ։ Կան վկայություններ, որ այն ծառայել է նաև որպես ժամանակավոր բնակավայր և պահեստ՝ հատկապես պատերազմների շրջանում։ Քարանձավի ներսում պահպանված բնական ձևավորումները՝ կախված քարերը, խորշերն ու բնական կամարները, վկայում են մարդու և բնության երկարատև փոխհարաբերության մասին։

Զրնգան քարանձավը հետաքրքիր է ոչ միայն պատմական, այլև բնագիտական տեսանկյունից։ Այն բնակավայր է տարբեր կենդանական տեսակների համար, իսկ ներսի միկրոկլիման ամբողջ տարվա ընթացքում մնում է գրեթե կայուն։ Սա քարանձավը դարձնում է կարևոր ուսումնասիրության վայր մասնագետների համար, թեև այն դեռ ամբողջությամբ ուսումնասիրված չէ։

Չնայած իր բացառիկությանը՝ Զրնգան քարանձավը քիչ է ներառված զբոսաշրջային երթուղիներում և գրեթե չի պահպանվում որպես բնական հուշարձան։ Մասնագետների կարծիքով՝ ճիշտ մոտեցման դեպքում այն կարող է դառնալ Տավուշի մարզի էկոտուրիզմի կարևոր կենտրոններից մեկը՝ միաժամանակ պահպանելով իր բնական հավասարակշռությունը։

Զրնգան քարանձավը ևս մեկ օրինակ է այն մասին, թե որքան չբացահայտված գանձեր ունի Հայաստանը։ Այն հիշեցնում է, որ երբեմն ամենահետաքրքիր վայրերը գտնվում են ոչ թե հայտնի քարտեզների վրա, այլ մեր կողքին՝ սպասելով բացահայտմանը։

Տեսանյութն՝ այստեղ

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Արտակարգ իրավիճակ՝ Արագածոտնում, մերկասառույցի պատճառով առաջացել է մոտ 18 կիլոմետրանոց խցանում, մեքենաների թիվն անցնել է 4000-ըԱդրբեջանն ընկնավորում է «Արցախ» բառից Մկաններով շախմատ. ո՞ր երկիրն է համարվում սուսերամարտի հայրենիքը. «Փաստ»Ինչպես հասկանալ երշիկի անորակ և որակյալ լինելը․ գաղտնի նշաններ, որոնց պետք է ուշադրություն դարձնելԼեհաստանը կործանիչներ է օդ բարձրացրել Ռուսաստանի գործողությունների պատճառով ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (7 ՓԵՏՐՎԱՐԻ)․ Բաց տիեզերք՝ առանց ապահովագրող ճոպանի, խաղաղ բնակչության զանգվածային սպանդներ. «Փաստ»Մոռացված հրաշք՝ Տավուշի մարզում. բացահայտելով Հայաստանը (մաս 2)«Սրբազանն էլ է տնային կալանքի տակ, քաղաքացուն խոշտանգած ոստիկա՛նն էլ․ խայտառակություն է»․ Էդմոն Մարուքյան Պրոակտիվ քաղաքականությանը պատասխանում են` պատերա՞զմ ես ուզում. Մենուա Սողոմոնյան Չենք թողնի, որ մեր կորուստներն իզուր լինեն․ Գագիկ ՀովհաննիսյանԻ՞նչ է կատարվում հայ-ռուսական հարաբերություններում. «Փաստ»Մեզ համար հայրենիքն անգին է, իրենց համար այն 30 արծաթի գին էլ չունի. Արշակ ԿարապետյանՕլիմպիական խաղերում ՀՀ դրոշակակիրը Ակոպովա-Ռախմանին զույգն է եղել | Հայ մարզիկների ելույթների ժամանակացույցը Գագիկ Ծառուկյանի աջակցությամբ Վարդենիսում բացվեց սառնարանային տնտեսություն Թե ինչպես է սպորտը դառնում հանրային դիվանագիտության արդյունավետ գործիք․ Իգոր Չայկա Արտառոց դեպք՝ Արարատում, 47-ամյա տղամարդը մեքենայում շանտաժով uեքuուալ գործողություններ է կատարել 14-ամյա աղջկա նկատմամբԲնակարաններից մեկում հայտնաբերվել են երիտասարդ տղամարդու և կնոջ դիակներԱՄՆ-ն տարածաշրջանում Ռուսաստանի թե Եվրոպայի ազդեցությունն է ուզում թուլացնել. «Փաստ»Ինչպե՞ս է իրականում աշխատում Temu-ն. իրակա՞ն են արդյոք զեղչերը«Արարատ 73». պատմություն նվիրվածության, համառության և հաղթանակի մասին. «Փաստ»Ֆինլանդիայի ամենամեծ արևային էլեկտրակայանի գործարկումը չի ընթացել ժամանակացույցով«Հույս չունեմ, որ այստեղից կպրծնեմ, երկնքից կրակ է թափվում». Սերյոժա Փանոսյանն անմահացել է սեպտեմբերի 29-ին Հադրութում. «Փաստ»Արդարադատության նախկին փոխնախարար Տրոպինը խեղդվել է լոգարանումԵրբ եկեղեցու դեմ ճնշումը դառնում է միջազգային օրակարգ Երբ Մոսկվայում չեն վստահում Երևանին Նոր միջուկային մրցավազքի վերսկսման վտանգները. «Փաստ»Փեսացուն սրտի կաթված է ստացել իր հարսանիքի ժամանակՄեկնարկել է ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը (լուսանկարներ) Աղոթք նեղության ժամին Որտե՞ղ է իրականում թաքնված շան գլուխը. «Փաստ»ԵՄ երկրներ ձուկ և ձկնամթերք արտահանելու նպատակով կկատարվեն օրենսդրական փոփոխություններ. «Փաստ»«Փաշինյանի նպատակն իր թիմի և կողմնակիցների հոռետեսությունը փարատելն է». «Փաստ»Ինչպես թույլ չտալ ձայների փոշիացում. «Փաստ»Մրցանակային «եղբայրություն»... հազարավոր զոհերի, զրկանքների ու բռնագաղթի հաշվին. «Փաստ»Ի՞նչ են ցույց տալիս Ռոբերտ Քոչարյանի ասուլիսի դիտումներն ու արձագանքները. «Փաստ»Հիմա ինչի՞ց են «նեղված» քպականները. «Փաստ»Ռուսական ուժերը գիշերային հարվածներ են հասցրել Ուկրաինայի էներգետիկ օբյեկտներին Լավ հանդիպում էր, մրցում էին երկու շատ ուժեղ թիմեր․ Սպերցյանը՝ «Զենիթի» հետ խաղի մասին Հումորիստ Նուրլան Սաբուրովին արգելվել է մուտք գործել Ռուսաստան 50 տարով․ ո՞րն է պատճառը «Արարատ 73» ֆիլմի պրեմիերան, կարմիր գորգը, հայտնի հյուրերն ու ԽՍՀՄ ֆուտբոլի պատմական գավաթը ԵԱՀԿ-ն աշխատում է Եվրոպայում պատերազմը կանխելու ուղղությամբ. Սինիրլիօղլու Լիլի Մորտոն երեխայի է սպասում (լուսանկարներ) Իտալիայում տեղի է ունենում ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը (տեսանյութեր) «Ալ Նասրը» երկրորդ խաղում անընդմեջ հասավ հաղթանակի առանց Ռոնալդուի (տեսանյութ) «Հըզբոլլահի» հետախուզության ղեկավարը հրաժարական է տվել Արցախի թեմի առաջնորդը նամակով դիմել է ԱՄՆ փոխնախագահին Խոշոր ավտովթար՝ Երևանում. Հանրապետության հրապարակում «Honda»-ն բախվել է կայանված «Lexus»-ին, անցել կանաչ գազոնի վրայով, կոտրել հետիոտնի համար նախատեսված լուսակիրն ու ցուցանակը և գլխիվայր շրջվել. կա վիրավոր25-րդ ձմեռային օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը Անմահացած մեր տղաների մայրերի հետ հանդիպումից հետո դառնում ենք ավելի վճռական․ Ավանեսյան Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 4-6 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրրերին