Մոռացված հրաշք՝ Տավուշի մարզում. բացահայտելով Հայաստանը (մաս 2)

Հայաստանը հարուստ է բնական հրաշքներով, սակայն դրանցից շատերը մնում են լայն հանրությանը քիչ հայտնի։ Այդպիսի վայրերից է Տավուշի մարզում գտնվող Զրնգան քարանձավը, որը իր խորհրդավոր տեսքով ու պատմական շերտերով առանձնահատուկ տեղ ունի տարածաշրջանի բնական ժառանգության մեջ։

Զրնգան քարանձավը գտնվում է Տավուշի մարզի լեռնային հատվածում՝ անտառներով ու ձորերով շրջապատված տարածքում։ Քարանձավը ձևավորվել է հազարավոր տարիների ընթացքում բնական գործընթացների արդյունքում և առանձնանում է իր նեղ անցուղիներով, քարե սրահներով ու յուրահատուկ ձայնային երևույթներով, ինչի պատճառով էլ ստացել է «Զրնգան» անվանումը։

Տեղացիների պատմությունների համաձայն՝ քարանձավը հին ժամանակներից հայտնի է եղել և օգտագործվել է որպես ապաստարան վտանգների ժամանակ։ Կան վկայություններ, որ այն ծառայել է նաև որպես ժամանակավոր բնակավայր և պահեստ՝ հատկապես պատերազմների շրջանում։ Քարանձավի ներսում պահպանված բնական ձևավորումները՝ կախված քարերը, խորշերն ու բնական կամարները, վկայում են մարդու և բնության երկարատև փոխհարաբերության մասին։

Զրնգան քարանձավը հետաքրքիր է ոչ միայն պատմական, այլև բնագիտական տեսանկյունից։ Այն բնակավայր է տարբեր կենդանական տեսակների համար, իսկ ներսի միկրոկլիման ամբողջ տարվա ընթացքում մնում է գրեթե կայուն։ Սա քարանձավը դարձնում է կարևոր ուսումնասիրության վայր մասնագետների համար, թեև այն դեռ ամբողջությամբ ուսումնասիրված չէ։

Չնայած իր բացառիկությանը՝ Զրնգան քարանձավը քիչ է ներառված զբոսաշրջային երթուղիներում և գրեթե չի պահպանվում որպես բնական հուշարձան։ Մասնագետների կարծիքով՝ ճիշտ մոտեցման դեպքում այն կարող է դառնալ Տավուշի մարզի էկոտուրիզմի կարևոր կենտրոններից մեկը՝ միաժամանակ պահպանելով իր բնական հավասարակշռությունը։

Զրնգան քարանձավը ևս մեկ օրինակ է այն մասին, թե որքան չբացահայտված գանձեր ունի Հայաստանը։ Այն հիշեցնում է, որ երբեմն ամենահետաքրքիր վայրերը գտնվում են ոչ թե հայտնի քարտեզների վրա, այլ մեր կողքին՝ սպասելով բացահայտմանը։

Տեսանյութն՝ այստեղ

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը