Պատմության մեջ այս օրը՝ փետրվարի 23
БЛОГ
Արթուր Տեր-Մելիքսեթյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.
1944՝ Սովետական Միությունում սկսվում է չեչենների և ինգուշների տեղահանությունը դեպի Կենտրոնական Ասիա:
Ներկայում չեչենների մեծամասնությունը ապրում է Ռուսաստանի Դաշնության տարածքում, հիմնականում Չեչնիայի Հանրապետությունում։ Չեչենների պատմության մեջ եղել է մի քանի բնակեցում։
1865 թվականի Կովկասյան պատերազմից հետո մոտավորապես 5000 չեչենական ընտանիքներ տեղափոխվեցին Օսմանյան կայրության տարածք և այդ շարժումը սկսեցին կոչել մուհաջիրություն: Այսօր այդ մուհաջիրների ժառանգներն էլ կազմում են Թուրքիայի, Սիրիայի և Հորդանանի չեչենական սփյուռքի հիմնական մասը։
1944 թվականի փետրվարին ավելի քանի կես միլիոն չեչեններ տեղահանվել են իրենց մշտական ապրելավայրերից և բնակեցվել Միջին Ասիայում։ 1957 թվականի հունվարի 9 -ին չեչեններին թույլատրվել է վերադառնալ իրենց կովկասյան ապրելավայրերը, սակայն ազգի որոշ մասը մնացել է Ղազախստանում և Ղրղզստանում։
Առաջին և Երկրոդ չեչենական պատերազմներից հետո շատ չեչեններ լքել են Ռուսաստանը և տեղափոխվել Արևմտյան Եվրոպա, Թուրքիա և արաբական երկրներ։ Նաև ավելացել է Ռուսաստանի Դաշնության մյուս շրջանների չեչենական սփյուռքը։
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ինգուշները (ինքնանվանում ինգուշ՝ ГIалгIай, Ղալղայ) վայնախյան ազգ է Հյուսիսային Կովկասում։ Խոսում են հյուսիսկովկասյան ընտանիքի նախյան խմբի ինգուշերեն լեզվով, գիրը կիրիլականի հիման վրա է։ Ընդհանուր թիվը աշխարհում մոտավորապես 700 հազար մարդ է, որոնցից 525 հազարը ապրում են Ռուսաստանի Դաշնությունում, հենց Ինգուշեթիայում ապրում է ազգի հիմնական մասը՝ 436 հազար մարդ, ըստ 2009 թվականի։
Հյուսիսային Օսիայի Պրիգորոդնիյ շրջանում ապրում է 38 հազար ինգուշ։ Ռուսաստանից դուրս՝ Ղազախստանում - 35 հազար, Թուրքիայում - 30 հազար, Սիրիայում - 20 հազար, Լիբանանում - 20 հազար և Հորդանանում - 20 հազար մարդ։
Բացի այդ Թուրքիայում և Մերձավոր Արևելքի այլ երկրներում ապրում է ինգուշների մի ենթախումբ - ղարաբուլաղները (օրսթհոյները), որոնք մոտավորապես 350 հազար մարդ են կազմում։ Երբեմն նրան առանձին էթնոս են համարում։ Ռազմասեր ղարաբուլաղերնը մինչև XIX -րդ դարի վերջը զբաղեցնում էին Թերեքա-սունժենյան դաշտավայրի հողերը։
Կովկասյան պատերազմի ավարտումից հետո ղարաբուլաղների 2/3 մասը, այլ կովկասյան մուսուլմանական ժողովուրդների հետ, տեղափոխվել են Օսմանյան կայսրություն և առաջացրել մուհաջիրական շարժումը։ Ղարաբուլաղների մնացած մասը ձուլման է ենթարկվել ինգուշների և չեչենների կողմից։ Ղարաբուլաղների մայրենի լեզուն ինգուշերենն է։ Այդպիսով, ղարաբուլաղների հետ ինգուշների քանակը ամբողջ աշխարհում կազմում է 1 միլիոն մարդ։
Ucom — официальный партнер Армяно-британского бизнес-форума 2026
На Эребуни 20/52 открылся обновленный Центр продаж и обслуживания Ucom
Юнибанк вступил в Армянскую ассоциацию солнечной энергетики
Рубеж| В азербайджанских мечетях молятся точно не на древнеазербайджанском языке. Аршак Карапетян
Америабанк — самый инновационный цифровой банк в Армении: 9 наград в рамках премии Global Finance «Лучший цифровой банк»
ВТБ (Армения) предлагает корпоративным клиентам эффективные решения для управления свободными средствами
Юнибанк и Picsart Academy провели «День знаний» для детей
Юнибанк выпустил облигации в драмах и долларах США с купонной доходностью 10,3% и 6%
В сердце Еревана родилась новая фантастическая история: дух старого города в отеле Hayasa Hotel Old Yerevan
Ральф Йирикян — о цене цифровой трансформации на 13-й Региональной HR-конференции
Rate.Trading: обмен валюты на новой цифровой платформе
Теперь в Glovo можно платить через Idram - долгожданное партнерство стало реальностью
«Город добрых дел» Idram: от командной игры к реальным благотворительным проектам
Ucom и FAST объединяют искусственный интеллект и зелёные инновации
«Удар по Церкви — удар по армянской идентичности»: эксперты обсудили угрозы национальному наследию
Почему Армения не обратилась в ОДКБ во время войны
От выбора автомобиля до покупки — все это в одном месте: Америабанк представит платформу MyCar.am и специальные предложения на Armenian Auto Show
Рубеж | Двойная игра: какова цена фальшивой искренности?․ Аршак Карапетян
IDBank и фонд «Декавва» поддерживают жителей Арцаха
ARMAT FIGHT SHOW (AFS) × ORION FIGHT CLUB (OFC)․ Армения против всего мира
При поддержке Ucom установлен ИИ-мониторинговый комплекс для охраны природы
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» с Днем Независимости Армении
Заявление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю второй годовщине сдачи Арцаха и депортации армян
Ральф Йирикян встретился с участниками программы Ucom Fellowship
Юнибанк — титульный спонсор футбольного клуба «Алашкерт»
Колл-центр Юнибанка по будням перешел на круглосуточную работу
Ральф Йирикян обсудил с участниками Школы лидерства вызовы современного
управления
Юнибанк стал главным спонсором AGBU Global Run в поддержку Camp Nairi
По новому адресу открылся переименованный филиал Юнибанка «Туманян» 
Моя задача — чтобы вы трезво оценили ситуацию. Аршак Карапетян
Ucom продолжает масштабную модернизацию сети, расширяя покрытие 5G и повышая качество связи
Ни один исторический документ никогда не останавливала агрессора. Аршак Карапетян
Отношение армянского народа к русскому народу: глубже, чем геополитика
Станьте акционером Юнибанка и приобретите бессрочные облигации с доходностью 13,25%
Оценка действий российского миротворческого контингента в Арцахе. Аршак Карапетян
Полный каталог Armflix вновь доступен на Uplay
Всё, что я говорю, оно опирается на факт. Аршак Карапетян
Верите вы мне или не верите — это ваше дело, но от этого сказанное мной не перестает быть правдой
Что будет если 102-я российская военная база выйдет из Армении?
Арутюн Арутюнян: «Власти не намерены подавать заявку на членство в ЕС, а закон
приняли, чтобы не допустить референдума»
Что если 102-я российская военная база выйдет из Армении?
Алиев наступает, Ереван оправдывается: К чему приведет «мир» по-азербайджански и как это остановить
Присоединяйтесь к Движению "Всеармянский фронт". Вместе мы победим!
Ucom стал технологическим партнером Coca-Cola Fest 2026
Воспитанники «Оррана» начали новый учебный год при поддержке инициативы «Сила одного драма»
Верите вы мне или не верите — это ваше дело, но от этого сказанное мной не перестает быть правдой. Аршак Карапетян
Стипендиаты «Армянских виртуозов» — на сцене IV Международного фестиваля молодежных оркестров мира
Юнибанк запустил акцию «U-Teenager»: главный приз — обучение в зарубежном университете
«Юниспорт» вышел в основной раунд Лиги чемпионов по футзалу
Выпускники курса по кибербезопасности приняли участие в программе Ucom «Junior Academy»
