Զիջում Ադրբեջանին և ճնշում ազգային ինքնության վրա. Փաշինյանն ընդդեմ հայ հասարակության գերակշիռ մասի. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

fondsk.ru–ն իր «Հայաստանի իշխանությունները պատրաստում են նոր Սահմանադրություն. դա կմեղմի Ադրբեջանի մտահոգությունները» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ 2026 թվականի հունիսի 7-ին նախատեսված խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին ՀՀ ղեկավարությունը պատրաստում է լայնածավալ փոփոխություններ հանրապետության Սահմանադրության մեջ ։ Այդ մասին հաղորդում են հայկական և արտասահմանյան լրատվամիջոցները։

Գլխավոր նպատակն է հարմարեցնել Սահմանադրությունը նոր աշխարհաքաղաքական իրողություններին և ներքաղաքական մարտահրավերներին՝ հնարավոր է նաև արտացոլելով Լեռնային Ղարաբաղի հետ կապված պահանջներից հրաժարումը։

Նիկոլ Փաշինյանն առաջարկում է ընդունել նոր Սահմանադրություն, որը կվերացնի Լեռնային Ղարաբաղին հղումները, կփոխվեն երկրի խորհրդանիշները, և ժողովուրդը կհրաժարվի «հարևանների հետ բախման տրամաբանությունից», որը կարևոր է Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագրի ստորագրման համար։

Նախատեսվող փոփոխությունների հիմնական ասպեկտներն են «պատմական Հայաստանի» մերժումը և «իրական Հայաստանի» վերջնական ստեղծումը նոր պետական խորհրդանիշներով (զինանշան, օրհներգ)։

Բայց այս ամենն ունի համատեքստ. բարեփոխումն անհրաժեշտ է Ադրբեջանի հետ վերջնական խաղաղության համաձայնագիր կնքելու համար, քանի որ գործող Սահմանադրությունը պարունակում է հղումներ Անկախության հռչակագրին, որը հռչակում է Լեռնային Ղարաբաղի հետ Հայաստանի միավորումը։

Առկա է նաև աշխարհաքաղաքականություն. գործընթացը տեղի է ունենում արտաքին քաղաքականության վերանայման և Եվրամիության հետ հնարավոր մերձեցման ֆոնին։

Ըստ Փաշինյանի դիրքորոշման, նոր Սահմանադրությունը կապահովի Հայաստանի երկարաժամկետ կայունությունը և կմեղմի Ադրբեջանի մտահոգությունները։ Այնուամենայնիվ, այս նախաձեռնությունն ունի սոցիալական, քաղաքական ռիսկեր. այն մեծ դժգոհություն է առաջացնում ընդդիմության և բնակչության շրջանում, քանի որ դիտարկվում է որպես զիջում Ադրբեջանին և ճնշում ազգային ինքնության վրա։

Զիջումներն ընկալվում են ոչ թե որպես խաղաղության ուղի, այլ որպես ինքնիշխանության կորուստ և ազգային նվաստացում։ Հայաստանի և ԱՄՆ–ի հետ փաստաթղթեր ստորագրելուց հետո (Վաշինգտոնում 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին), Իլհամ Ալիևը վստահություն էր հայտնել, որ Հայաստանի Սահմանադրության փոփոխությամբ Ադրբեջանի նկատմամբ տարածքային պահանջները «կբացառվեն»։ Ըստ նրա պնդման, Հայաստանի հիմնական օրենքի փոփոխությունը «հարգալից վերաբերմունք է Միացյալ Նահանգների նկատմամբ»։

Կզոհաբերե՞ր, արդյոք, Ադրբեջանի նախագահ Ալիևը որևէ բան Միացյալ Նահանգների համար։ Դա խիստ կասկածելի է։ Սակայն, փաստացի, Փաշինյանն, իր լիազորություններով և ԵՄ աջակցությամբ, իրականացնում է իր քաղաքական նկրտումներն ու շահերը՝ ի տարբերություն հայ հասարակության գերակշիռ մասի, որն ունի Հայաստանի նկատմամբ պատմական պատասխանատվության ավանդական ընկալում։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում