Ереван, 21.Март.2026,
00
:
00
ВАЖНО


ԱՄՆ–Իրան լարվածությունը կրկին հասել է վտանգավոր կետի

МЕЖДУНАРОДНОЕ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

ԱՄՆ–Իրան հարաբերություններում լարվածությունը կրկին հասել է վտանգավոր կետի։ Նախագահ Դոնալդ Թրամփի հայտարարությունը, թե ամերիկյան նավատորմը շարժվում է դեպի Իրան, սակայն հույս ունի այն չօգտագործել, հստակ ազդակ է ոչ միայն Թեհրանին, այլև ողջ տարածաշրջանին։ «Մենք շատ նավեր ունենք այդ ուղղությամբ գնացող… Ես կնախընտրեի ոչինչ չտեսնել, բայց մենք շատ ուշադիր հետևում ենք նրանց»,– նշել է Թրամփը՝ փորձելով միաժամանակ ցուցադրել ուժ և պահել դիվանագիտական պատուհանը բաց։

Reuters-ի փոխանցմամբ՝ Մերձավոր Արևելք կժամանեն «USS Abraham Lincoln» ավիակիրը և մի քանի կառավարվող հրթիռային ականակիրներ։ Այս քայլը ռազմական առումով ուժի ցուցադրում է, քաղաքական առումով՝ ճնշման գործիք։ Վաշինգտոնը փաստացի ազդարարում է, որ պատրաստ է արագ արձագանքման, եթե Իրանում զարգացումները դուրս գան վերահսկողությունից, կամ Թեհրանը գնա կոշտ քայլերի։

Լարվածության հիմքում Իրանում դեկտեմբերի 28-ից սկսված լայնածավալ բողոքի ցույցեր են։ Սկզբում տնտեսական բնույթ կրող դժգոհությունները՝ կապված ռիալի արժեզրկման և գնաճի հետ, արագ վերածվեցին հակակառավարական շարժման։ Ցույցերը ուղեկցվել են բախումներով և, ըստ տարբեր աղբյուրների, զանգվածային զոհերով։ Զոհերի թվի շուրջ տվյալները հակասական են․ ԱՄՆ-ում գործող իրավապաշտպան կառույցը խոսում է 4519 զոհի մասին, իրանցի պաշտոնյան Reuters-ին հայտնել է ավելի քան 5000 զոհի, այդ թվում՝ շուրջ 500 անվտանգության ուժերի ներկայացուցիչների մասին, մինչդեռ իրանական պետական հեռուստատեսությունը հղում է անում 3117 զոհի մասին։ Թվերի այս տարբերությունը ինքնին վկայում է տեղեկատվական պատերազմի մասին, որտեղ յուրաքանչյուր կողմ փորձում է ձևավորել իր նարատիվը։

Թրամփը հայտարարել է, թե իր կոշտ հայտարարություններից հետո Իրանը չեղարկել է գրեթե 840 մահապատժի դատավճիռ։
«Եթե դուք այդ մարդկանց կախաղան բարձրացնեք, ձեզ ավելի ուժեղ հարված կհասցվի, քան երբևէ»,– նշել է նա։ Այս հայտարարությունը միաժամանակ երկու նպատակ ունի․ ներքաղաքական հարթությունում ցուցադրել, որ Վաշինգտոնը պաշտպանում է ցուցարարների իրավունքները, իսկ արտաքին քաղաքական հարթությունում՝ զգուշացնել Թեհրանին հնարավոր պատժիչ քայլերի մասին։

Միևնույն ժամանակ, «Middle East Eye»-ի փոխանցմամբ, ԱՄՆ-ն դիտարկում է իրանցի բարձրաստիճան պաշտոնյաների և հրամանատարների նկատմամբ «ճշգրիտ հարվածների» տարբերակը՝ նրանց համարելով պատասխանատու ցուցարարների մահվան համար։ Եթե նման սցենարը իրականություն դառնա, դա կարող է էսկալացիան հասցնել բաց ռազմական բախման շեմին։ Թիրախային հարվածները, որքան էլ «ճշգրիտ» բնութագրվեն, Իրանի կողմից ընկալվելու են որպես ուղիղ ագրեսիա՝ բարձրացնելով տարածաշրջանային պատերազմի ռիսկը։

Իրանի գերագույն առաջնորդ այաթոլա Ալի Խամենեին իր հերթին մեղադրել է Թրամփին՝ ցույցեր հրահրելու և իրավիճակը ապակայունացնելու մեջ։ Այս մեղադրանքը տեղավորվում է Թեհրանի ավանդական դիրքորոշման մեջ, ըստ որի՝ ներքին դժգոհությունները հաճախ ներկայացվում են որպես արտաքին միջամտության արդյունք։ Սա նաև հնարավորություն է իշխանություններին համախմբել պահպանողական հատվածին արտաքին սպառնալիքի շուրջ։

Ստեղծված իրավիճակում կարևոր է հասկանալ մի քանի շերտ․

  • Առաջին՝ ներքին իրանական ճգնաժամը իրական է և ունի սոցիալ-տնտեսական հիմքեր։
  • Երկրորդ՝ ԱՄՆ-ը փորձում է օգտագործել այդ ճգնաժամը որպես լծակ՝ Իրանի վրա առավելագույն ճնշում գործադրելու համար։
  • Երրորդ՝ ռազմական ներկայության ուժեղացումը կարող է լինել զսպման միջոց, բայց նույնքան հեշտությամբ կարող է դառնալ սխալ հաշվարկի պատճառ։

Տարածաշրջանի համար ռիսկերը մեծ են։ Պարսից ծոցում ցանկացած ռազմական բախում անմիջապես կազդի նավթի գների, գլոբալ շուկաների և անվտանգային հավասարակշռության վրա։ Հայաստանի նման երկրների համար, որոնք գտնվում են Իրանի անմիջական հարևանությամբ, իրավիճակը ունի նաև ուղիղ անվտանգային և տնտեսական հետևանքներ՝ սկսած տրանսպորտային ուղիներից մինչև էներգետիկ համագործակցություն։

Այս փուլում կողմերը կարծես շարժվում են «վերահսկվող էսկալացիայի» տրամաբանությամբ․ ուժի ցուցադրում՝ առանց անմիջական հարվածի։ Սակայն պատմությունը ցույց է տալիս, որ նման լարված միջավայրում մեկ սխալ քայլը կամ սխալ հաշվարկը կարող է արագ փոխել խաղի կանոնները։

ԱՄՆ-ի նավատորմի տեղաշարժը ոչ միայն ռազմական, այլև քաղաքական ազդանշան է։ Հարցը մնում է՝ արդյոք այն կծառայի որպես զսպման միջոց, թե կդառնա նոր բախման նախերգանք։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Освещения мероприятия блока «Армения» набрали около 15 миллионов просмотров: «Паст»Только стыд и позор из-за властей: «Паст»Кто такой Марио Науфал, которому дал интервью Нарек Карапетян? «Паст»Движение «Нет “Западному Азербайджану”» обратилось к еврокомиссару Марте Кос: вопрос суверенитета Армении поставлен ребром Наапетян: выборы превращаются в референдум — за «кандидата Азербайджана» или против В Иране заявили, что нанесли удар по израильским топливозаправщикамВозвращение или экспансия: что стоит за вопросом азербайджанских переселенцев? Татоян - Пашиняну: Соберите свои «сердечки» и «смайлики» и готовьтесь стать бывшимИранский удар по базе Али аль‑Салем: 3 кувейтских Eurofighter уничтожены, 2 итальянских поврежденыГроссмейстер Айк Мартиросян стартовал с двух побед на международном турнире в ТашкентеБиблиотека Русской Общины АрменииВ КСИР отметили, что страна даже во время войны с США и Израилем продолжает производство боеприпасов WSJ: Трамп намерен пересмотреть иммиграционную политику страныГосдеп: более 70 тыс. американцев покинули Ближний Восток после ударов по ИрануСила одного драма присоединяется к заключительному этапу проекта «Симфонический лес»Специальное предложение от Idram&IDBank в Далма Гарден МоллеСюник под угрозой: от стратегических уступок к демографическим последствиям Руководство Ucom отмечает Международный день клиентов вместе с абонентами Какие «инструменты» используют власти? «Паст»Потеря памяти или преднамеренность? «Паст»«Лакмусовая бумажка» для оппозиционного поля и избирателей: «Паст»«Такие люди сами у себя в шахматы выигрывают»: Захарова раскритиковала выступление Пашиняна в ЕвропарламентеСюникцы обеспокоены: ситуацией вокруг Ирана могут воспользоваться враждебные силы, создавая риски через проникновение этнически опасных элементов Иран пригрозил «сжечь дотла» всю энергоинфраструктуру врагаЦены на нефть выросли после ударов по нефтегазовым объектам ИранаIDBank и Idram продолжают сотрудничество с образовательным фондом ЗаркВ небе над США взорвался семитонный метеорФонд развития «Керон» и фонд «Музыка во имя будущего» сотрудничают во имя молодых талантовНАТО размещает дополнительную систему Patriot в ТурцииЧужой пазл: как Армению встраивают в чужие геополитические проекты, превращая в Западный Азербайджан Азербайджан на грани втягивания в региональную войну: геополитический сценарий и риски Татоян: Мир возможен только тогда, когда ты силен и можешь защитить себяИзраиль разбомбил Ливан: есть погибшие, разрушено здание в центре БейрутаНа мир обрушатся беспрецедентно высокие температурыПрезидент Кубы ответил на угрозы США: Любой внешний агрессор столкнется с непреодолимым сопротивлениемАйвазян: западные покровители могут подтолкнуть Баку к действиям против Ирана IDBank выпустил второй и третий транш облигаций 2026 годаUcom предупреждает о новой волне телефонного мошенничестваIDBank запускает специальную кампанию для SWIFT-переводов «Проблема не только в том, чтобы сменить Никола, проблема в том, чтобы после этого у нас была четкая концепция управления государством»։ «Паст»Почему знак «Серых волков» ассоциируется с жестами ГД-вских? «Паст»Региональные «экскурсии» Пашиняна проходят на полупустых улицах: «Паст»Когда дети становятся частью пропаганды: «невинный разговор» или?... «Паст»Звуки бомбежек слышны, но в армянской общине паники нет: СомунджянГлава МИД Индии поблагодарил Армению за помощь в эвакуации индийских граждан из ИранаThe New York Times рекомендует попробовать женгялов хац в Лос-АнджелесеАрмянский борец Сурен Агаджанян завоевал золото чемпионата Европы U23«Если у вас ничего не болит - проверьте, может, вы умерли»: Ирина Оганесян о пути балерины на стыке боли и любовиСемья незаконно удерживаемого в Баку Рубена Варданяна выступила с вызывающим тревогу заявлениемСША заключили соглашения по энергоносителям с партнерами в Азии на $57 млрд