Yerevan, 20.September.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


ԱՄՆ–Իրան լարվածությունը կրկին հասել է վտանգավոր կետի

INTERNATIONAL NEWS
Կիսվել

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

ԱՄՆ–Իրան հարաբերություններում լարվածությունը կրկին հասել է վտանգավոր կետի։ Նախագահ Դոնալդ Թրամփի հայտարարությունը, թե ամերիկյան նավատորմը շարժվում է դեպի Իրան, սակայն հույս ունի այն չօգտագործել, հստակ ազդակ է ոչ միայն Թեհրանին, այլև ողջ տարածաշրջանին։ «Մենք շատ նավեր ունենք այդ ուղղությամբ գնացող… Ես կնախընտրեի ոչինչ չտեսնել, բայց մենք շատ ուշադիր հետևում ենք նրանց»,– նշել է Թրամփը՝ փորձելով միաժամանակ ցուցադրել ուժ և պահել դիվանագիտական պատուհանը բաց։

Reuters-ի փոխանցմամբ՝ Մերձավոր Արևելք կժամանեն «USS Abraham Lincoln» ավիակիրը և մի քանի կառավարվող հրթիռային ականակիրներ։ Այս քայլը ռազմական առումով ուժի ցուցադրում է, քաղաքական առումով՝ ճնշման գործիք։ Վաշինգտոնը փաստացի ազդարարում է, որ պատրաստ է արագ արձագանքման, եթե Իրանում զարգացումները դուրս գան վերահսկողությունից, կամ Թեհրանը գնա կոշտ քայլերի։

Լարվածության հիմքում Իրանում դեկտեմբերի 28-ից սկսված լայնածավալ բողոքի ցույցեր են։ Սկզբում տնտեսական բնույթ կրող դժգոհությունները՝ կապված ռիալի արժեզրկման և գնաճի հետ, արագ վերածվեցին հակակառավարական շարժման։ Ցույցերը ուղեկցվել են բախումներով և, ըստ տարբեր աղբյուրների, զանգվածային զոհերով։ Զոհերի թվի շուրջ տվյալները հակասական են․ ԱՄՆ-ում գործող իրավապաշտպան կառույցը խոսում է 4519 զոհի մասին, իրանցի պաշտոնյան Reuters-ին հայտնել է ավելի քան 5000 զոհի, այդ թվում՝ շուրջ 500 անվտանգության ուժերի ներկայացուցիչների մասին, մինչդեռ իրանական պետական հեռուստատեսությունը հղում է անում 3117 զոհի մասին։ Թվերի այս տարբերությունը ինքնին վկայում է տեղեկատվական պատերազմի մասին, որտեղ յուրաքանչյուր կողմ փորձում է ձևավորել իր նարատիվը։

Թրամփը հայտարարել է, թե իր կոշտ հայտարարություններից հետո Իրանը չեղարկել է գրեթե 840 մահապատժի դատավճիռ։
«Եթե դուք այդ մարդկանց կախաղան բարձրացնեք, ձեզ ավելի ուժեղ հարված կհասցվի, քան երբևէ»,– նշել է նա։ Այս հայտարարությունը միաժամանակ երկու նպատակ ունի․ ներքաղաքական հարթությունում ցուցադրել, որ Վաշինգտոնը պաշտպանում է ցուցարարների իրավունքները, իսկ արտաքին քաղաքական հարթությունում՝ զգուշացնել Թեհրանին հնարավոր պատժիչ քայլերի մասին։

Միևնույն ժամանակ, «Middle East Eye»-ի փոխանցմամբ, ԱՄՆ-ն դիտարկում է իրանցի բարձրաստիճան պաշտոնյաների և հրամանատարների նկատմամբ «ճշգրիտ հարվածների» տարբերակը՝ նրանց համարելով պատասխանատու ցուցարարների մահվան համար։ Եթե նման սցենարը իրականություն դառնա, դա կարող է էսկալացիան հասցնել բաց ռազմական բախման շեմին։ Թիրախային հարվածները, որքան էլ «ճշգրիտ» բնութագրվեն, Իրանի կողմից ընկալվելու են որպես ուղիղ ագրեսիա՝ բարձրացնելով տարածաշրջանային պատերազմի ռիսկը։

Իրանի գերագույն առաջնորդ այաթոլա Ալի Խամենեին իր հերթին մեղադրել է Թրամփին՝ ցույցեր հրահրելու և իրավիճակը ապակայունացնելու մեջ։ Այս մեղադրանքը տեղավորվում է Թեհրանի ավանդական դիրքորոշման մեջ, ըստ որի՝ ներքին դժգոհությունները հաճախ ներկայացվում են որպես արտաքին միջամտության արդյունք։ Սա նաև հնարավորություն է իշխանություններին համախմբել պահպանողական հատվածին արտաքին սպառնալիքի շուրջ։

Ստեղծված իրավիճակում կարևոր է հասկանալ մի քանի շերտ․

  • Առաջին՝ ներքին իրանական ճգնաժամը իրական է և ունի սոցիալ-տնտեսական հիմքեր։
  • Երկրորդ՝ ԱՄՆ-ը փորձում է օգտագործել այդ ճգնաժամը որպես լծակ՝ Իրանի վրա առավելագույն ճնշում գործադրելու համար։
  • Երրորդ՝ ռազմական ներկայության ուժեղացումը կարող է լինել զսպման միջոց, բայց նույնքան հեշտությամբ կարող է դառնալ սխալ հաշվարկի պատճառ։

Տարածաշրջանի համար ռիսկերը մեծ են։ Պարսից ծոցում ցանկացած ռազմական բախում անմիջապես կազդի նավթի գների, գլոբալ շուկաների և անվտանգային հավասարակշռության վրա։ Հայաստանի նման երկրների համար, որոնք գտնվում են Իրանի անմիջական հարևանությամբ, իրավիճակը ունի նաև ուղիղ անվտանգային և տնտեսական հետևանքներ՝ սկսած տրանսպորտային ուղիներից մինչև էներգետիկ համագործակցություն։

Այս փուլում կողմերը կարծես շարժվում են «վերահսկվող էսկալացիայի» տրամաբանությամբ․ ուժի ցուցադրում՝ առանց անմիջական հարվածի։ Սակայն պատմությունը ցույց է տալիս, որ նման լարված միջավայրում մեկ սխալ քայլը կամ սխալ հաշվարկը կարող է արագ փոխել խաղի կանոնները։

ԱՄՆ-ի նավատորմի տեղաշարժը ոչ միայն ռազմական, այլև քաղաքական ազդանշան է։ Հարցը մնում է՝ արդյոք այն կծառայի որպես զսպման միջոց, թե կդառնա նոր բախման նախերգանք։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Կիսվել
Timeline
Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy
All Timeline »
Most Popular
1 Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice 2 Unibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football Club 3 Unibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays 4 Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School Participants 5 Sergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invit...
Poll