Արցախի բռնակցումն Ադրբեջանին. «Գողգոթա» 20-րդ դարում. Արցախի պատմությունը՝ մաս 9-րդ (տեսանյութ)
КУЛЬТУРАՍեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին
Ռուսաստանում 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո ժամանակավոր կառավարությունը Արցախը, Գանձակը, Ախալքալաքը և Շարուր-Նախիջևանը ճանաչեց որպես հայկական տարածքներ: Այս հանգամանքը դուր չեկավ հատկապես հարավկովկասյան մուսուլմաններին:
Արդեն 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից Հարավային Կովկասն անջատվեց Ռուսական կայսրությունից։ Իշխանությունը անցավ հայերի, վրացիների և ազերի-թուրքերի ներկայացուցիչներից կազմված Անդրկովկասյան սեյմին։ Խախուտ այդ միությունը շուտով փլուզվեց։ 1918-ի մայիսի 27-ին «Մուսավաթ» կուսակցությունը նախկին Բաքվի և Ելիզավետպոլի նահանգները հռչակում է ադրբեջանական և առաջին անգամ հավակնում պատմական Հայաստանի բաղկացուցիչ մաս հանդիսացող Ղարաբաղին ու Զանգեզուրին։ Իրանական Ատրպատականին հավակնելու համար էնվերի եղբոր՝ Նուրի փաշայի խորհրդով այս նորաթուխ մուսուլմանական պետությունը անվանվեց Ադրբեջան, որը թուրքական օկուպանտների օգնությամբ շտապում էր վերջ տալ Լեռնային Ղարաբաղի ինքնուրույնությանը։
Թուրք սպաների խորհրդատվությամբ տեղի մոււսուլմաններից հրոսակախմբեր ձևավորվեցին։ Առանձնապես դաժանորեն էր գործում այսպես կոչված «Վայրի դիվիզիան», որի հսկողության տակ էր գտնվում Շուշի-Եվլախ ճանապարհը։ Մուսավաթականները և նրանց թուրք տերերը որոշեցին Ղարաբաղի հարցը լուծել զինված ճանապարհով: Աղդամում տեղակայված թուրքական երկրորդ դիվիզիայի հրամանատար Ջեմիլ Ջահիդ Բեյը վերջնագիր ուղարկեց Ղարաբաղի կառավարությանը՝ չդիմադրելու և հպատակվելու պահանջով։
Նա միաժամանակ պահանջեց «հեռու մնալ Անդրանիկից»: Արցախում օրհասական վիճակը չփոխվեց, երբ Այսրկովկասում Առաջին աշխարհամարտում պարտված Օսմանյան կայսրությանը փոխարինեց Բրիտանական կայսրությունը: Չնայած Հայաստանի Հանրապետության ծանր վիճակին՝ կառավարությունը 1920-ի ապրիլի 14-ին Զանգեզուրից Վարանդա ուղարկեց Դրոյին, իսկ Ղափանից Դիզակ՝ Նժդեհին։
Արդեն ապրիլի 28 –ին Ադրբեջանում խորհրդային կարգերի հաստատումը նոր արհավիրքներ բերեց արցախահայությանը։ Երեկվա մուսավաթականները, մորթափոխվելով, դարձան բոլշևիկներ։ Արցախի հարցի շուրջ վիճաբանությունները նոր ընթացք ստացան Հայաստանում խորհրդային կարգեր հաստատվելուց հետո։ Ստալինի ներկայությամբ Կովկասյան բյուրոյի պլենումը 1921-ի հուլիսի 4-ին, լսելով խնդրո առարկա հարցը, ձայների մեծամասնությամբ վճռում է Լեռնային Ղարաբաղը վերամիավորել Խորհրդային Հայաստանին։ Նարիմանովը բողոքում է սույն որոշման դեմ և պահանջում հարցը տեղափոխել կուսակցության Կենտկոմ։
Հուլիսի 5-ին նորից գումարվում է Կովկասյան բյուրոյի նիստը, որի ժամանակ, առանց քննարկելու և քվեարկության դնելու, կամայականորեն որոշվում է Լեռնային Ղարաբաղը միացնել Ադրբեջանին: Փաստացի, Լեռնային Ղարաբաղի ճակատագիրը որոշվեց ոչ սահմանադրական և իրավասություն չունեցող կուսակցական մարմնի կամայական որոշմամբ՝ համարյա թե մի ամբողջ դարի կտրվածքով ապահովելով Արցախի հայության «Գողգոթայի» շարունակականությունը:
«Արցախի պատմությունը» նախագծի 9-րդ մասը (ԱՐՑԱԽԻ ԲՌՆԱԿՑՈՒՄՆ ԱԴՐԲԵՋԱՆԻՆ. «ԳՈՂԳՈԹԱ» 20-ՐԴ ԴԱՐՈՒՄ) ամբողջությամբ՝ տեսանյութում.
Помимо всего прочего, это просто бесчеловечно: «Паст»
Выборы также развеяли миф об антироссийских настроениях: «Паст»
Тотальный цифровой контроль над гражданами: власть хочет получить доступ ко всем данным мобильных телефонов: «Паст»
Институциональное дезертирство или подарок Пашиняну? Искусственно созданная повестка о сложении мандатов: «Паст»
«Фишки» власти рушатся одна за другой: «Паст»
На последнем раздельном пляже Европы вспыхнула драка: туристка нарушила столетний запрет и прорвалась к мужчинам
В Новой Зеландии отменили более 100 авиарейсов из-за ураганного ветра и шторма
Юнибанк и благотворительный фонд «Ванк» поддержали проведение показательного матча по баскетболу на колясках
ВТБ (Армения) отмечает рост спроса на продукты агрокредитования
Гукасян вмешался в законную деятельность должностного лица, в связи с чем возбуждено уголовное дело — СК
Крупнейшие в Армении системы QR-платежей будут сотрудничать: ArcaQR и IdramNet
У КС одна миссия — зафиксировать факт массовых нарушений избирательного процесса: Арам Вардеванян
Армянские школьники завоевали 4 медали на Международной олимпиаде по географии
Россия полностью остановила импорт рыбы из Армении
Пропасть в сфере безопасности и необходимость спасения государственности: предупреждение Аршака Карапетяна: «Паст»
Новая мина Баку под мирным договором: почему молчит Ереван? «Паст»
Не помогла даже откровенная поддержка ЕС и США: выборы стали также своеобразным референдумом: «Паст»
Почему Аветик Чалабян вновь оказался в центре внимания властей? «Паст»
Политическая месть ценой экономической безопасности: «Паст»
Ложная повестка искусственного государства. Аршак Карапетян
В Юнибанке теперь можно зарегистрировать бизнес
До 20% idcoin за международные покупки при оплате картами Visa от IDBank
Не просто запрет на абрикосы: сколько Армения может потерять от российских ограничений
Аресты оппозиции носят пропагандистский характер: Левон Кочарян
ЕАЭС для Армении лучше других интеграционных вариантов — Песков
ИИ-решения, расширение географии и многое другое: новые возможности и предложения Eventhub
Аветику Чалабяну предъявлено обвинение якобы за воспрепятствование реализации избирательного права — адвокат
Ларри Гагосян станет героем документального фильмаЛарри Гагосян станет героем документального фильма
Флаг Арцаха – на чемпионате мира по футболу
Члены Конгресса США присоединились к АNCА с требованием освободить армянских пленных на 1000-й день заключения
TUMO теперь и в Казахстане
В Армении рано утром был задержан Аветик Чалабян
Юнибанк и Unisport приняли участие в забеге «Tricolor» Yerevan Beat Run
Moody’s подтвердило рейтинг IDBank на уровне «Ba3» со стабильным прогнозом
Обновленный Центр продаж и обслуживания Ucom открылся по адресу Багратуняц 16
Когда любая уступка превращается в отправную точку для новых требований: «Паст»
Почему власть сама ставит себя в нелепое положение? «Паст»
От «бастиона демократии» остался только «бастион» — с проржавевшим авторитаризмом: «Паст»
Армения сохраняет права и обязательства в ОДКБ: Мария Захарова
Помощь от государства остается на словах: цветы дешевеют, кредиты давят на производителей
Сегодня состоится Общее годовое собрание акционеров Юнибанка: чистая прибыль банка составила 9,8 млрд драмов
Женская сборная Армении по теннису добилась исторического успеха, вернувшись во II группу спустя 17 лет
Двое судей КС не участвуют в рассмотрении дела об оспаривании итогов выборов
Армянские теннисистки пробились во вторую группу впервые за 17 лет
Армянское вино удовлетворено Большой золотой медалью на конгрессе Mondial de Bruxelles
ОАО «Телеком Армения» и ОАО «Азертелеком» подписали соглашение о транзите интернет-трафика
Арестован сын Мартуна Григоряна
Фабрика по производству врагов. Ложные тезисы о «российском вмешательстве» как инструмент политических преследований: Роберт Амстердам
Какой закон, какие урегулирования, кому они нужны? «Паст» 
