Էլ ե՞րբ, եթե ոչ հիմա. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Միասնությունը շատ արժեքավոր է ու կարևոր, երբ ժողովուրդը միասնական է և համերաշխ իր նպատակների մեջ, անպարտելի է հոգով ու կամքով, միասնությունը ամուր ու անհաղթահարելի պատնեշ է, բերդ է ժողովուրդների համար, անվտանգության ու բարոյահոգեբանական առողջ մթնոլորտի և հոգևոր ներդաշնակության կարևոր երաշխիք է։ Միասնության ու համերաշխության արդյունքում է ազգը դառնում կազմակերպված, կենսունակ, ունենում հաղթանակներ, արժանապատիվ խաղաղություն, բարեկեցություն, ազատություն ու ինքնիշխանություն։ Որպես կանոն, վտանգի պահին ու դժվար ժամանակներում իմաստուն ազգերը, մարդիկ համախմբվում են, իսկ անխոհեմ, ցածր ու բարոյազուրկ ազգերը պառակտվում են:

Անգամ վայրի թռչուններն ու գազաններն են բնազդով համերաշխություն հայտնում միմյանց, միավորվում, քանի որ միայնակ թռչունը չի կարող չվել, անվտանգ ու երկար տարածքներ հաղթահարել առանց երամի։ Առանց ոհմակի միայնակ գայլը չի կարող որսում հաջողություն ունենալ, գոյատևել և պայքարել սպառնալիքների ու վտանգների դեմ։ Առանց ներդաշնակության չեն կարող գոյություն ունենալ տիեզերքը, բնությունը։ Անմիաբանությունն էլ արդյունք է ցածրագույն կրքերի՝ եսասիրության, նախանձի, չարության, ատելության, փառասիրության և նյութապաշտության։ Այնտեղ, որտեղ կա սեր, բարձր արժեքների՝ հայրենիքի, ազգային արժանապատվության, պետականության, երախտագիտության, Աստծո նկատմամբ անկեղծ հավատի ու պատասխանատվության գիտակցում, որտեղ արդար է բաշխվում երկրում ստեղծված արդյունքը, որտեղ մարդը գնահատվում է ըստ արժանվույն, որտեղ բոլորը հավասար են օրենքի առաջ, այնտեղ միշտ լինում է միասնություն և համերաշխություն։

Նժդեհն ասում էր. «Մի ժողովուրդ, որի որդիները հավասար չեն օրենքի և մահվան առջև, հաղթական հայրենիք չի ունենա»: Միասնության մեջ է ազգերի, ժողովուրդների ուժը, առանց կարծիքների միասնության չի կարող լինել արդարություն, ամենաիմաստուն որոշումներն էլ ծնվում են հանրային կարծիքի համերաշխության ու ժողովրդի միասնության արդյունքում։ Միասնությունն ու համերաշխությունն էլ հասարակության կատարելության, նրա վարքի ամենաբարձր աստիճանն են, քրիստոնեական պարտքի և Աստծուն հնարավորինս մոտենալու միջոց։ «Բարձրագույն բարիքը առաքինության միասնությունն է: Բանականությունը պահանջում է, որ այս բարիքը իրագործվի»,- ասել է գերմանացի փիլիսոփա Իմանուիլ Կանտը։ Իսկ ինչո՞ւ մենք այս պառակտված վիճակին հասանք: Որովհետև հետխորհրդային տարիներին ամեն ինչ արվեց՝ ժողովրդին իշխելու նպատակով երկրում գորշություն ու միջակությունը տարածելու, հայի բարոյական կերպարը ապականելու, ծառայամիտ դարձնելու, կեղծիքն ու խարդախությունը խրախուսելու համար, կրթությունը փլուզելու, մտավորականությանը, ուսուցիչներին, արժանիներին անտեսելու ու արժեզրկելու համար, քաղաքական դաշտը չկայացնելու, ամայացնելու, ազգային, արժանապատիվ, սկզբունքային ու ազգային շահերով առաջնորդվող էլիտա չունենալու համար։

Հիմա ինչ կարող ենք սպասել իր էլիտայի, մտավորականության, քաղաքական համակարգի նկատմամբ վստահությունն ու հավատը կորցրած, ոտնատակ տրված ու նվաստացված, անտեսված, խաբված և իր պետությունից ու իշխանությունից օտարված ժողովրդից։ Հիմա պտուղները քաղում ենք, և միամտություն է սպասել, թե նրանք, ովքեր դա արեցին, կպայքարեն իրենց իսկ ծնած զավակների դեմ, միջավայրի դեմ։ Ոչ պատահականորեն հենց նրանցից շատերի լռության ներքո հանձնվեց Արցախը։ Պարզվում է՝ իրականում Արցախը շատերի համար շահարկելու, հարստանալու ու փառքի հասնելու միջոց է եղել ընդամենը։ Իսկ մենք շարունակելու ենք մնալ այս աննախանձելի ու խղճուկ վիճակում այնքան ժամանակ, քանի դեռ չենք գիտակցել, որ մեր բոլոր ողբերգությունների ու կորուստների պատճառը մեր անհամերաշխության, անմիաբանության ու անխոհեմության մեջ պետք է փնտրենք, քանի դեռ հայրենիքի, պետականության ու արժանապատվության կորուստը, «հանուն ոչնչի» այսքան թափված արյունը, զրկանքներն ու տառապանքները չեն սթափեցնում, չեն խենթացնում, չեն միավորում մեզ։ Անգործությունը, անտարբերությունը կասկած ու վախ են ծնում։

Սրանից է գալիս ձախողումը։ Սրա պատճառով է մեր բոլորիս կյանքը վերածվել ծաղրի ու զավեշտի։ Այստեղից է հուսահատությունը։ Մինչդեռ գործողությունը և պայքարը վստահություն և քաջություն են ծնում: Եթե ցանկանում ենք հաղթել վախին, պետք է դուրս գանք պայքարի։ Մեծ ու բարի գործերն էլ միշտ միավորում են առաջադեմ մարդկանց։ Իսկ առաջադեմ, նվիրյալ, խիզախ ու հայրենասեր մարդիկ, բարեբախտաբար, շատ կան։ Երբ ազնիվ, ճշմարիտ, իմաստուն ու նվիրյալ մարդիկ միասին են գործում և միավորված են, տգետներն ու ստահակները նահանջում են, և ճշմարտությունն ու իմաստությունը, ի վերջո, հաղթում են։ Ուրեմն, էլ ե՞րբ, եթե ոչ հիմա...

ՀԱՅԿ ՂԱԶԱՐՅԱՆ Տնտեսագիտության թեկնածու

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում