Ովքեր այդպես էլ չսիրեցին Կարեն Անդրեասյանին

Երեկ Մարդու իրավունքների պաշտպան Կարեն Անդրեասյանը հրաժարականի դիմում ներկայացրեց: Անմիջապես առաջ քաշվեցին տեսակետներ, որ նրա դիմումը անակնկալ չէր և այն կարելի էր համարել հոկտեմբերին Ազգային ժողովում նրա զեկույցի շուրջ ծավալված կրքերի տրամաբանական ավարտը:

Ինչևէ, եթե տարեկան զեկույցի ժամանակ Կարեն Անդրեասյանին խիստ քննադատեցին պատգամավորներ Մարգարիտ Եսայանը և Սամվել Ֆարմանյանը, վերջինս անգամ անցավ վիրավորանքի, ապա մինչև այդ էլ կային բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, ովքեր, մեղմ ասած, Անդրեասյանին չէին սիրում կամ արհամարհական վերաբերմունք էին ցուցաբերում օմբուդսմենի գրասենյակի նկատմամբ: Մասնավորապես խոսքը ՀՀ գլխավոր դատախազ Գևորգ Կոստանյանի մասին է: Գաղտնիք չէ, որ ՀՀ գլխավոր դատախազի պաշտոնին Գևորգ Կոստանյանի նշանակումից ի վեր գլխավոր դատախազության և Մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակի «ջրերը» մի առվով չեն հոսում։ Թե՛ Կարեն Անդրեասյանը, թե՛ Գևորգ Կոստանյանն առիթը բաց չեն թողնում հրապարակավ միմյանց քննադատել՝ մատնանշելով միմյանց գործունեություններում առկա բացթողումները։ Նշենք, որ ավանդույթ է դարձել ՄԻՊ-ի կողմից դատախազությունում առկա խախտումների մասին ահազանգելը, որից հետո էլ միշտ հետևում է դատախազության պատասխանը ՄԻՊ-ին, որն էլ իր հերթին պաշտոնական հայտարարություններով պատասխանին տալիս է պատասխան։ Օրինակ, դատախազության մասին հայտարարություններից մեկում օմբուդսմենը դժգոհել էր, թե գլխավոր դատախազությունը հիասթափեցնում է իր հաճախակիացած խախտումներով և օրենքների անգրագետ մեկնություններով:

Նկատենք, որ 2014-ին օմբուդսմենը մի քանի հայտարարությամբ ահազանգել էր կառույցի դանդաղկոտության և խնդիրներին արագ լուծելու պատրաստակամության բացակայության մասին։ Թերևս օմբուդսմենի նման հայտարարությունները հետևանք են այն բանի, որ գլխավոր դատախազությունը պարզապես նախընտրել է արհամարհել օմբուդսմենի գրասենյակը: Նկատենք, որ խիստ լարված էին նաև արդարադատության նախկին նախարարի և օմբուդսմենի գրասենյակի հարաբերությունները, օրինակ՝ 2013 թվականի տարեկան զեկույցում ՄԻՊ գրասենյակը բավականին խիստ քննադատության էր ենթարկել արդարադատության ոլորտը։ Մասնավորապես, դեռ հուլիսին գրասենյակը հայտարարություն տարածեց, որ արդարադատության նախարարության մեղքով Հայաստանում ազատազրկվածները ոչ աշխատանքային օրերին և ժամերին չեն կարողանում հանդիպել փաստաբանների հետ, ինչն օրենքի կոպիտ խախտում է։ Միևնույն ժամանակ, գրասենյակը հայտնել էր, որ օմբուդսմենն արդեն տևական ժամանակ է, ինչ տեղեկացրել է արդարադատության նախարարին այս անթույլատրելի խնդրի մասին, սակայն համարժեք քայլեր չեն ձեռնարկվել համատարած խախտումը վերացնելու ուղղությամբ։ Չնայած նախկինում եղած քննադատություններին՝ օմբուդսմենի գրասենյակի և Հովհաննես Մանուկյանի հարաբերությունները ջերմացան 2014-ի ավարտին, երբ Մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային օրը Կարեն Անդրեասյանը դրական էր արտահայտվել արդարադատության ոլորտի վերաբերյալ, իսկ Հովհաննես Մանուկյանն էլ շնորհակալություն հայտնել գնահատականի համար և անձամբ հարգել օմբուդսմենին իր ներկայությամբ:

Գրասենյակի հարաբերությունները սառն էին նաև ՀՔԾ պետ Վահրամ Շահինյանի հետ, սակայն, ի տարբերություն Մանուկյանի հետ հարաբերությունների, դրանք այդպես էլ չջերմացան: Բանն այն է, որ Շահինյանը, ինչպես և Գևորգ Կոստանյանը, բազմիցս մերժել և գրասենյակին չէր տրամադրել տեղեկատվություն ոլորտում առկա իրավիճակի մասին: Դա է պատճառը, որ օրինակ օմբուդսմենի 2014-ի զեկույցում իրավապահ և անվտանգության համակարգերի համապատասխան ոլորտները ներկայացնելիս Կարեն Անդրեասյանը միայն քննադատել է Դատախազությանը և ՀՔԾ-ին` չներկայացնելով որևէ ձեռքբերում։

Լիլիթ Լալայան