Աշխարհաքաղաքական «պինգ-պոնգ»․ «Փաստ»
ПОЛИТИКА
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Մայիսի 14-ին Բրյուսելում Եվրոպական խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելի միջնորդությամբ տեղի ունեցավ Ալիև-Փաշինյան հերթական հանդիպումը։ Այս անգամ հանդիպման արդյունքներն ամփոփելով՝ Միշելն ընդգծեց, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարները հաստատել են փոխադարձ տարածքային ամբողջականության ճանաչումը։ Նա ներկայացրեց նույնիսկ կոնկրետ տարածքներ՝ Հայաստանի 29 հազար 800 և Ադրբեջանի 86 հազար 600 քառակուսի կմ։ Օրեր անց Իսլանդիայի մայրաքաղաք Ռեյկյավիկում ընթացող Եվրոպայի խորհրդի 4-րդ գագաթաժողովում Նիկոլ Փաշինյանը կրկնեց այդ նույն թվերը: Փաստացի ստացվում է, որ կոնկրետ քառակուսի կիլոմետրերի շուրջ կայացած համաձայնությունը պետք է հիմք դառնա նոր համաձայնությունների, իսկ վերջնարդյունքում՝ հաշտության պայմանագրի կնքման համար։
Բնականաբար, ԵՄ-ն ցանկանում է, որ այդ համաձայնությունները կայանան իր միջնորդությամբ։ Դրա համար էլ հանդիպումից անմիջապես հետո Շառլ Միշելը միանգամից արձանագրեց հուլիսին Բրյուսելում կողմերի միջև հանդիպման շուրջ պայմանավորվածությունը։ Բայց Բրյուսելի նախաձեռնողականությունը չի կարող ռուսական կողմի անհանգստությունն առաջ չբերել։ Ուստի, զարմանալի չէր, որ կառավարության նիստին Փաշինյանը հայտարարեց, թե մայիսի 25-ին Մոսկվայում նախատեսված է Հայաստանի վարչապետի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի նախագահների եռակողմ հանդիպումը։ Հարց կարող է ծագել, որ եթե հունիսի 1-ին Քիշնևում է ինչ-որ բան սպասվում, իսկ հուլիսին ՀՀ-ի և Ադրբեջանի ղեկավարների հանդիպման մասին պայմանավորվածություն է կայացել, ի՞նչ է տալու Մոսկվայի հանդիպումը։ Հասկանալի է, որ Մոսկվան փորձում է դուրս չմնալ Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների կարգավորման գործընթացից։
Իսկ Արևմուտքն՝ ի դեմս ԵՄ-ի, բայց առաջին հերթին՝ ԱՄՆ-ի ձեռամբ, փորձում է նախաձեռնությունն իր ձեռքը վերցնելու միջոցով Հարավային Կովկասում Ռուսաստանից վերցնել կարևորագույն խաղացողի դերակատարությունը։ Նկատի ունենանք, որ անցած տարվա հոկտեմբերի 7-ին Պրահայում ԵՄ-ի ու Ֆրանսիայի միջնորդությամբ տեղի ունեցավ Հայաստանի ու Ադրբեջանի ղեկավարների հանդիպումը և ձեռք բերված պայմանավորվածության արդյունքում Բաքուն և Երևանը ճանաչեցին միմյանց տարածքային ամբողջականությունն ու ինքնիշխանությունը՝ հանձնառություն հայտնելով ՄԱԿ-ի կանոնադրությանն ու Խորհրդային Միության փլուզումից հետո Ալմա Աթայում 1991 թվականին ստորագրված հռչակագրին։ Պրահայի հանդիպմանը հետևեց Մոսկվայի միջնորդությունը և 2022 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Սոչիի հանդիպումը, որտեղ Հայաստանի, Ադրբեջանի և Ռուսաստանի առաջնորդներն ընդգծեցին խաղաղության պայմանագրի կնքման ակտիվ նախապատրաստման կարևորությունը՝ տարածաշրջանում կայուն և երկարաժամկետ խաղաղության հասնելու նպատակով։
Բայց, մեծ հաշվով, Սոչիի հանդիպման ընթացքում վերահաստատվեցին առկա պայմանավորվածությունները, և ոչ մի նոր ու նշանակալի պայմանավորվածություն ձեռք չբերվեց, քանի որ Ադրբեջանը մերժեց ռուս խաղաղապահների տեղակայման ժամկետը երկարացնելու առաջարկը։ Դրանով Մոսկվան փորձեց ընդամենը ցույց տալ, թե իր դերակատարությունը չի կորցրել, բայց, ինչպես տեսանք, Սոչիի հանդիպումից հետո միջնորդական նախաձեռնությունը կրկին անցավ ԵՄ-ի կողմը։ Ստացվում է, որ գործ ունենք աշխարհաքաղաքական յուրատեսակ «պինգ-պոնգի» հետ, երբ նախաձեռնությունը մե՛կ անցնում է ԵՄ-ի կողմը, մե՛կ՝ Ռուսաստանի։ Բայց դեռ հարց է, թե արդյո՞ք մայիսի 25-ի հանդիպումը կտարբերվի Սոչիի հանդիպումից ու նախկին պայմանավորվածությունների հետ մեկտեղ նոր պայմանավորվածություններ ևս ձեռք կբերվեն։ Ակնհայտ է, որ Մոսկվայի և Բրյուսելի դիրքորոշումների միջև կոնկրետ տարբերություններ կան։ Մոսկվան շահագրգռված է, որ Արցախի կարգավիճակի լուծման հարցը մնա ապագային, իսկ Բրյուսելը հակված է կարգավիճակի հարցը փակելուն։
Դրա համար էլ Ադրբեջանը չի համաձայնում ռուս խաղաղապահների մանդատի ժամկետի երկարացման առաջարկին և առավել հակված է հաշտության պայմանագրի բրյուսել յան տարբերակին, որպեսզի Արցախի կարգավիճակի թեման փակի։ Այսինքն, ռուսական միջնորդական ջանքերի հաջողությունը կախված է նաև նրանից, թե արդյոք Մոսկվան ի վիճակի կլինի՞ Բաքվի վրա ճնշում գործադրել ու հակել մոսկովյան տարբերակին։ Բայց այստեղ զարմանալին այն է, որ, Բաքվին սիրաշահելուց բացի, Ռուսաստանը գործնական քայլեր չի ձեռնարկում այս ուղղությամբ՝ նույնիսկ այն պայմաններում, երբ Բաքուն խախտում է նույնիսկ նախկինում ձեռք բերված պայմանավորվածություններն՝ այդ թվում նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարությունը։ Վերջապես այս ամենի մեջ ամենակարևոր խնդիրն այն է, թե նշյալ «պինգ-պոնգի» մեջ ի՞նչ դերակատարություն են ստանձնել Հայաստանի իշխանությունները...
ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
Почему число людей, имеющих право голосовать, сократилось? «Паст»
Какие поствыборные процессы предусмотрены? «Паст»
Пока ничего окончательно не решено: «Паст»
Правительство Южной Осетии ушло в отставку
Фильм «Пальма 2» продюсера Рубена Дишдишяна покажут в Японии
«Аресты, задержания, оскорбления: я первый раз такую избирательную кампанию вижу в странах СНГ»: Кобицкий
ЦИК Армении обработал бюллетени со всех 2005 участков
Аэропорт Мехрабад в Тегеране приостановил работу
Арпине Ованнисян: «Гражданскому договору» не хватает всего двух голосов для наличия большинства в 3/5
Раскрытие протоколов с УИК: оппозиция лидирует в регионах, «Гражданский договор» теряет позиции
«Решается судьба Армении»: граждане призывают к участию в выборах
«Конец геноцида»: в Ереване представили русское издание книги Раймона Геворгяна
Америабанк и FMO заключили договор на 120 миллионов евро для поддержки ММСП и развития зеленого финансирования в Армении
Молчать, молчать, вот так молчать… «Паст»
Чтобы вместо каждого из нас решение не принимал кто-то другой. «Паст»
Почему велопробег был «перенесён» на три дня? «Паст»
Какой была явка на предыдущих выборах? «Паст»
Пашинян по итогам предстоящих выборов в Армении не станет премьером, а власть в его лице потеряет позиции. Аршак Карапетян
Сотрудники посольства регулярно контактировали с Николом. Пашиняном с 1995 года, курируя и координируя его журналистскую работу
Интервью лидера движения «Всеармчнский фронт» Аршака Карапетяна
В случае запрета поставок в Россию армянских коньяков пострадает Армения – Титов
Лидерам ЕАЭС до декабря доложат варианты действий по Армении — Оверчук
Армаис Камалов удостоен ордена Святых Апостолов
День благодарности клиентам в Гюмри: IDBank
ЗАО «Солис», управляемое компанией Amber Capital и объединяющее портфель солнечных электростанций, выпускает облигации
Никол Пашинян расстроен: приказал «вылезти из кожи вон»: «Паст»
Заразительный пример. Если всё будет продолжаться такими темпами, чего ещё ждать? «Паст»
Генеральный директор Ucom Ральф Йирикян выступил на панельной дискуссии по вопросам кибербезопасности в рамках конференции RISE Powered by Silicon Mountains
Гражданам Армении, приезжающим в страну для участия в выборах, угрожают учебными сборами: «Паст»
Люди оказались в безвыходном положении, а властям всё равно. «Паст»
Западный Азербайджан — не гуманитарный проект, а реальная масштабная угроза безопасности Армении
В Анапе торжественно открыли новый хачкар в знак дружбы и духовного единства армянского и греческого народов
ВТБ (Армения) развивает телемаркетинг как современный канал дистанционного обслуживания
Армения потеряет почти все доходы от экспорта овощей, если лишится российского рынка — СМИ
США не посягают на суверенитет Армении — Рубио
Армения похожа на пассажира, который хочет попасть в «пункт Г» — Захарова
Чем обернутся для Армении текущие выборы
Круглый стол Армянского народного движения: «Западный Азербайджан или Армения: что мы выбираем?»
Юнибанк запустил мгновенные переводы по номеру телефона
Idram Junior — партнер первого в регионе полнометражного AI-анимационного фильма «Мгер Младший»
Почему Пашинян не обратился в ОДКБ? «Паст»
Аварайр на большом экране: в июле выйдет масштабный фильм о подвиге Вардана Мамиконяна
Список за списком организуются все собрания։ власти не нужны «случайные» граждане: «Паст»
Реальность иная։ у власти нет шансов на воспроизводство: «Паст»
Песков сообщил, что обсуждали Путин и Пашинян
«Юниспорт» — чемпион Высшей лиги Армении по футзалу
Чем Армении грозит прекращение членства в ЕАЭС?
Путин провел телефонный разговор с Пашиняном
Генрих Мхитарян номинирован на звание лучшего игрока месяца в «Интере»
CBS: миграционная служба США за второй срок Трампа задержала более 6,3 тыс. детей 
