Ի զորու կլինե՞ն կամ կցանկանա՞ն Հայաստանի շահերից բխող որոշում ընդունել․ «Փաստ»
АНАЛИТИКА
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Վերջին շրջանում ադրբեջանա-իրանական հարաբերությունները ծայրաստիճան լարվել են։ Ադրբեջանը նույնիսկ անցանկալի անձ հայտարարեց Իրանի դեսպանության 4 աշխատակցի, իսկ Բաքվում զբաղված են, այսպես կոչված, իրանական «լրտեսական ցանցի» բացահայտմամբ ու ճնշումներ են գործադրում Իրանի հետ կապեր ունեցող շիա հոգևորականների նկատմամբ։ Ադրբեջանում ընթացող քննարկումներում նաև թափ են հավաքում Իրանից Հարավային Ադրբեջանը պոկելու մասին խոսակցությունները։ Բնականաբար, դրանք Իրանը Հայաստանին կապող սահմանը կտրելու և պանթուրքական ծրագրերն իրականություն դարձնելու համատեքստում են։ Բայց Ադրբեջանը միայնակ չի գործում և ունի Թուրքիայի լիակատար աջակցությունը։
Միևնույն ժամանակ, հակաիրանական քաղաքականության համատեքստում պաշտոնական Բաքուն խորացնում է իր համագործակցությունն Իսրայելի հետ, ինչը նույնպես զայրացնում է Թեհրանին։ Քանի որ Իսրայելը, Թուրքիան և Ադրբեջանը ընդհանուր ճակատ են ձևավորել Իրանի ու Հայաստանի դեմ, ապա Թեհրանում ևս գիտակցում են Հայաստանի հետ համագործակցությունը խորացնելու, իսկ անհրաժեշտության դեպքում միասնական ձևաչափով հանդես գալու անհրաժեշտությունը։ Այլապես Հայաստանի տարածքն օկուպացնելուց ու, այսպես կոչված, «Զանգեզուրի միջանցքը» բացելուց հետո տարածաշրջանային մակարդակում ուժերի բալանսը լիովին փոխվելու է, և Ադրբեջանն Իսրայելի, Թուրքիայի ու նաև Արևմուտքի հրահրմամբ արդեն անցնելու է Իրանի դեմ ագրեսիվ գործողությունների իրականացմանը։
Ուստի, պատահական չէ, որ Իրանը Հայաստանի հետ համագործակցությունը խորացնելու ուղղությամբ տարբեր նախաձեռնություններով է հանդես գալիս, սակայն Հայաստանի կողմից դրանց արձագանքը դեռևս համարժեք չէ։ Օրինակ՝ անցյալ տարվա հոկտեմբերին Իրանը Սյունիքում գլխավոր հյուպատոսություն բացեց, և Հայաստանն էլ հայտարարեց, թե մտադիր է գլխավոր հյուպատոսություն բացել Թավրիզում, բայց մինչ օրս բացումը տեղի չի ունեցել։ Ավելին՝ Իրանը Հայաստանի հետ փոխգործակցությունը տեսնում է տարածաշրջանային անվտանգության ճարտարապետության համատեքստում։ Վերջերս Հայաստանի ԱԽ քարտուղար Արմեն Գրիգորյանն աշխատանքային այցով մեկնել էր Թեհրան ու հանդիպում ունեցել Իրանի Իսլամական Հանրապետության ազգային անվտանգության գերագույն խորհրդի քարտուղար Ալի Շամխանիի հետ:
Հանդիպման ընթացքում նրանք քննարկել էին տարածաշրջանում ստեղծված անվտանգային իրավիճակը։ Եվ ուշագրավ է, որ Շամխանին նշել է, թե «Հարավային Կովկասում աշխարհագրական ցանկացած փոփոխություն կստեղծի լարվածություն, որից կօգտվեն տարածաշրջանի անվտանգության և կայունության թշնամիները»: Նշենք, որ Շամխանին ակտիվորեն ներգրավված է վերջերս սկսված Իրանի և Սաուդյան Արաբիայի հարաբերությունների կարգավորման, ինչպես նաև մյուս արաբական երկրների հետ տարվող՝ համագործակցության խորացման գործընթացում, և հերթն արդեն հասել է Հայաստանի հետ ակտիվ աշխատանքներին։ Իրանական տարբեր հարթակների փոխանցմամբ և իրանական փորձագետների տվյալներով, Թեհրանն անվտանգության ոլորտի գլխավոր պաշտոնյաների հանդիպման ընթացքում հերթական անգամ, այս դեպքում՝ առավել բաց ու հստակ հայկական կողմին առաջարկել է կնքել ռազմաքաղաքական դաշինք, որը ենթադրում է համապատասխան փաստաթղթի ստորագրում։
Այստեղ հատկանշական է, որ այսպիսի առաջարկը փոխանցվում է կոնկրետ Արմեն Գրիգորյանի միջոցով, որը համարվում է արևմտյան կողմնորոշման կարկառուն ներկայացուցիչ և ՀՀ աշխարհաքաղաքական վեկտորի փոփոխության գլխավոր շահառուներից մեկը։ Այսպիսով, ստացվում է, որ իրանական կողմը փաստացի «վիլկայի» մեջ է դնում Արմեն Գրիգորյանին՝ կապված հստակ որոշումների և աշխարհաքաղաքական կողմնորոշումների հետ։ Մյուս կողմից էլ այս առաջարկով Իրանը ցանկանում է լեգիտիմ իրավունք ստանալ՝ հնարավոր էսկալացիայի դեպքում միջամտելու և իր սահմանած կարմիր գծերի անցումը կանխելու ուղղությամբ գործողություններ ձեռնարկելու համար։ Բացի այդ, եթե նույնիսկ ռազմական բախման խնդիր էլ չլինի, ապա ռազմաքաղաքական դաշինքի ստորագրումը Հայաստանի և Իրանի միջև կարող է հստակ ուղերձ փոխանցել առաջին հերթին Ադրբեջանին, ապա նաև Թուրքիային, որոնք իրենց համատեղ գործողությունները նույնպես պատկերացնում են դաշինքի մասին փաստաթղթի՝ «Շուշիի հռչակագրի» շրջանակներում։
Հայաստանի և Իրանի դաշինքի ձևավորման պարագայում Թուրքիան ու Ադրբեջանն արդեն հստակ կհասկանան, որ միջազգային իրավունքի շրջանակներում Իրանն իրավունք է վերապահում տարածաշրջանում իր կողմից սահմանված կարմիր գծերի հատումը թույլ չտալու համար։ Փաստացի, համապատասխան փաստաթղթի շրջանակում, երբ ձևակերպված կլինեն անվտանգության հետ կապված կողմերի իրավունքներն ու պարտավորությունները, համագործակցող պետությունների հարաբերությունները լիովին այլ հարթություն կտեղափոխվեն։ Միակ հարցն այստեղ այն է, թե ՀՀ իշխանությունները վերջապես ի զորու կլինե՞ն կամ կցանկանա՞ն Հայաստանի շահերին համապատասխան որոշում ընդունել...
ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
Поражение было следствием системы управления. «Паст»
Шеф, ЕС деньги не отдал. «Паст»
Как воздух и вода необходима новая программа прослушивания. «Паст»
Растущий рейтинг Карапетяна может заставить систему пересмотреть правила игры. «Паст»
«Загадка» АНИФ: что раскрывают официальные цифры. «Паст»
Смена власти, реальная возможность выбора, оздоровление политического поля: формируется новый оппозиционный полюс. «Паст»
Частные лица и компании из любой точки мира – всегда желанные клиенты
Архиепископ Хажак Парсамян: Позиция Патриарха Саакa всегда чёткая: он поддерживает Верховного Патриарха 
Доверие и глобальный охват
Арсен Торосян и Рафаэль Бенитес обсудили направления развития сотрудничества с Советом Европы
GlobalSource: Ядерный выбор Армении сопряжен с серьезными долговыми рисками
Выбираем лучшие подарки к 8 Марта и оплачиваем через приложение Idram&IDBank
В Гюмри из супермаркета «Вива» в медцентр «Гюмри» доставлено тело 65-летней женщины
Автодекларирование и новые исключения в Армении: что можно не указывать в налоговой отчетности
КГД Армении— о видах и порогах не подлежащих декларированию необлагаемых налогом доходов
В Грузии временно закрыли дорогу, ведущую к границе с Арменией
Весеннее предложение Ucom: HONOR X7d 5G и ценные подарки
США перебросили в Британию две эскадрильи истребителей для отправки на Ближний Восток
Сегодня мы чтим память жертв сумгаитских погромов․ Лидер Движения «Всеармянский фронт»
генерал-майор Аршак Карапетян
Государство на «ара»? Когда заместитель председателя НС забывает о своей должности. «Паст»
Предвыборная «благосклонность» к пенсионерам на фоне многомиллионных премий. «Паст»
«Не регистрировать и не допускать»: политическая анатомия опасного мышления. «Паст»
«Не мойтесь, не купайтесь, не пейте воду — что за «позёрство» такое?» «Паст»
Кто станет новыми обвиняемыми по делу «1 марта»? «Паст»
Сомнительные «решения» на границе с Грузией: чьи интересы обслуживаются? «Паст»
«У меня зазвонил телефон…»: IDBank предупреждает о росте мошенничества по схеме «звонок из банка»
Пейзаж Айвазовского выставят на торги в Москве за 60 млн рублей
Хачанов улучшил свою позицию в рейтинге ATP
Мишустин: В России в целом находятся около 1 млн. нелегальных иммигрантов
Ucom признан оператором №1 в Армении с самым быстрым мобильным интернетом и лучшей фиксированной сетью
Бессрочные облигации Юнибанка прошли листинг на Армянской фондовой бирже
Марукян: Если власти победят, отыграются на пенсионерах за повышение пенсий
Губернатор Калифорнии опубликовал мемуары
Иран назначил нового посла в Ливане
Семья Рубена Варданяна: Отказ от апелляции – это не завершение борьбы, а отказ участвовать в фарсе
Самолёт авиакомпании American Airlines обстреляли при посадке в Колумбии
Гуманитарная помощь беженцам из Арцаха в Ехегнадзоре и Вайке
Какого мнение президента о полномочиях Никола Пашиняна? «Паст»
Одна «деревня», тысяча статусов и ноль ответов на реальные вопросы: «Паст»
Грузовики стоят на границе, а власть хвастается в Facebook: «Паст»
Домашний арест блогера Армена Алексаняна отменен
Партия «Гражданский договор» одобрила рукоположение этого священнослужителя? Требуется юридическое и официальное разъяснение
Мунат лечится или мультфильм «Рыбка-унывака. Подводное приключение»
По инициативе семьи Рубена Варданяна в общине Татев 7 семей из Арцаха получили землю для ведения сельского хозяйства
ISNA: Гросси может принять участие в переговорах Ирана и США в Женеве
СМИ: Подорожание платных парковок – удар по карманам водителей или не просчитанный шаг?
WP: США содействовали Мексике в ликвидации главаря наркокартеля CJNG
Фонд «Музыка во имя будущего» воплотит в жизнь Международную академию-фестиваль «Армянские Виртуозы»
Reuters: Иран готов пойти на новые уступки Трампу для избежания удара США
Шахматист Арам Акопян победил на международном турнире «Al-Beruniy» в Ташкенте 
