Կշեռք. ինչպե՞ս այն դարձավ գերճշգրիտ․ «Փաստ»
ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Զարմանալի է, բայց մարդիկ կշեռք օգտագործել են դեռ հին ժամանակներից: Կշեռքների ստեղծման պատմությունը սկսվել է Քրիստոսի ծննդից երկու հազարամյակ առաջ: Հենց այդ ժամանակ էլ հորինվել են առաջին ամենապարզ կշեռքները: Բաբելոնում և Հին Եգիպտոսում առաջին կշեռքները բավականին պարզունակ են եղել: Դրանք իրենցից ներկայացրել են փայտի երկու ծայրերից կախված թասեր: Որոշ ժամանակ անց կշեռքի կառուցվածքը բարդացել է, հայտնվել են շարժական կշռաքարերը: Այնուամենայնիվ, բավականին դժվար է նման սարքերը ճշգրիտ անվանել: Լծակավոր թասերով կշեռքների գյուտը, որի սխալը ոչ ավելի է, քան 0,1 տոկոս, տեղի է ունեցել 12-րդ դարում: Դրանց նկարագրությունը կազմել է արաբ մեխանիկ, մաթեմատիկոս, ֆիզիկոս և փիլիսոփա Ալ-Հզազինին:
Այն ժամանակ այդպիսի չափազանց ճշգրիտ սարքերի օգնությամբ հնարավոր է դարձել որոշել նյութերի խտությունը և որոշել համաձուլվածքների կազմը: Նման կշեռքներն օգտագործել են հիմնականում թանկարժեք քարերի ու մետաղադրամների կեղծիքները բացահայտելու համար: 16-րդ դարում Գալիլեո Գալիլեյը ստեղծել է պատմության մեջ առաջին հիդրոստատիկ կշեռքը, որը հնարավորություն է տվել օբյեկտը կշռել ոչ միայն օդում, այլ նաև հեղուկում: Նման կշեռքները օգտագործվել են նյութի խտությունը որոշելու համար: Հին Ռուսաստանում նույնպես օգտագործվել են հավասարաթև կշեռքներ կամ «սկալվա»-ներ: 14-րդ դարում հայտնվել են ձեռքի կշեռքները, այսպես կոչված՝ «բեզմենտները»: Օգտագործման հեշտությունը դրանք շատ տարածված են դարձրել առօրյա կյանքում, չնայած այդ կշեռքները ճշգրտությամբ չեն փայլել: Այդ իմաստով առավելությունը մնացել է լծակավոր կշեռքներինը:
Ֆրանսիացի Ժիլ դը Ռոբերվալը կարողացել է այնքան բարելավել դրանք, որ այլևս ոչ մի հարց չի առաջացել դրանց ճշգրտության վերաբերյալ: Նման կշեռքներ ակտիվորեն օգտագործվել են նաև խորհրդային տարիներին: Զսպանակային կշեռքը հորինել է գերմանացի գիտնական Քրիստոֆ Վայգելը 17-րդ դարի վերջին: Նման կշեռքներն ունեն մի շարք առավելություններ: Նախ՝ դրանք բավականին ճշգրիտ են, և երկրորդ՝ դրանք թեթև և կոմպակտ են: Հետագայում սկսել են առաջանալ տարբեր տեսակի կշեռքներ, որոնք տարբերվել են ինչպես իրենց արտաքին տեսքով, այնպես էլ գործողության սկզբունքով: Օրինակ ՝ ճոճանակային, ոլորող, հիդրոստատիկ, հացահատիկային, չինական «ափիոնային» և շատ ուրիշներ: Կշեռքների պատմության ժամանակակից իրավահաջորդներն արդեն իսկ դարձել են թվային կշեռքները: Ներկայումս կշռի չափման նման կշեռքներն են ամենատարածվածն ու ճշգրիտը:
Կամո Խաչիկյան
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
Как за одну ночь становятся «независимыми»? «Паст»
Примитивный, устаревший пропагандистский «трюк»: «Паст»
Привилегированное правосудие? Когда закон не одинаков для всех: «Паст»
Сходство с вождем, ставшее судьбой: Георгий Саакян
Армянская пара — в топ-8 ЧМ-2026 с лучшим результатом в карьере
Признание на высшем уровне: Тамара Варданян получила Благодарность Президента Российской Федерации
Министры иностранных дел Ирана и России провели переговоры
«“Западный Азербайджан”: экспансия под прикрытием возвращения»
«От Ватикана до политики экспансии: истоки проекта “Западный Азербайджан”»
Скончался видный государственный деятель Армении Левон Саакян
MWM: Израиль потерял 21 танк за день, это самые масштабные потери за 40 лет
В Румынии прогнозируют рост цен на хлеб на 35% из-за конфликта вокруг Ирана
В ООН опасаются дальнейшей эскалации на Ближнем Востоке
В Польше ввели пособие для алкоголиков
WSJ: восстановление техники США после ударов Ирана может стоить $1,4-2,9 млрд
Следующее заседание Евразийского межправсовета пройдет 6-7 августа
Университеты США возвращают устные экзамены из-за искусственного интеллекта
Unity от Ucom — лучшая фиксированная сеть в Армении
Исаагулян: идею «Западного Азербайджана» Алиеву предложил Пашинян
1% idcoin в рамках TOON EXPO 2026 от IDBank
Олимпийский спорт должен объединять, а не становиться ареной политических кампаний
Эксперт: угроза Пашиняна о войне показывает качество того мира, который он якобы строит
Еще одно предвыборное «видение», необходимость в котором год назад «отсутствовала»: «Паст»
Анекдот бывшего министра обороны об «оружии Никола»: «Паст»
60 миллионов долларов США: Америабанк присоединился к финансированию строительства дата-центра ИИ Firebird в Армении
Народ — с Церковью: в поддержку Святого Эчмиадзина петиция за рекордно короткое время собрала 50 000 подписей: «Паст»
От «возвращения миллиона» к репарациям: требования Баку ужесточаются, Ереван — молчит. Нахапетян
Курс финансовой грамотности в ЕГУ: Idram и IDBank
Эксперт из Ирана заявил о возможной операции против ОАЭ и Бахрейна в случае наземного вторжения США
План ликвидации Армении. Что скрывается за термином «Западный Азербайджан»?
Армянские фигуристы Карина Акопова и Никита Рахманин
The Telegraph: Президент Германии сравнил Трампа с Путиным
Экс-омбудсмен Армении назвал поведение Пашиняна поведением человека, лишенного мужской чести
Саакашвили заявил о «рейдерском захвате» Грузинской церкви
Цены на нефть упали более чем на 4%
Американское издание The San Diego Union-Tribune опубликовало большой материал об Армении
С начала войны с Ираном в Израиле были госпитализированы более 5000 человек
Владимир Варданян избран судьей Конституционного суда Армении
От Арцаха к Еревану: следующий этап азербайджанской экспансии
Когда земля уходит из-под ног: «Паст»
Новая манипуляция «войной» и «миром»: «Паст»
Соответствуют ли действительности «тревожные звонки» о том, что в продуктах питания находят «камень и металл»? «Паст»
Журнал Global Finance признал Америабанк лучшим банком года в Армении
Угроза национальной идентичности армянского народа: «Паст»
IDBank предупреждает о мошенничестве под видом удаленной работы
Целенаправленные действия против арцахцев координируются на государственном уровне: Гехам Степанян
Отказ в поездке Гарегина II вызвал негативную реакцию: адвокат
Tasnim: Иран готовит новые сюрпризы, Трампу следует оторваться от телефона и смотреть в небо
МИД РФ: Лавров и Арагчи обсудили ситуацию с конфликтом вокруг Ирана
Al Jadeed: Израиль обстрелял фосфорными боеприпасами Рас-эн-Накуру на юге Ливана
