Ու՞ր էր, թե հայը գոնե հետին խելք ունենար․ Լևոն Տեր-Պետրոսյան
ОБЩЕСТВО
ilur.am կայքում հրապարակվել է ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի անդրադարձը Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ և Հայաստանում կատարվող իրադարձությունների վերաբերյալ.
Ավելի մեծ սուտ, քան «հայի հետին խելք» իմաստակությունը, երբեք գոյություն չի ունեցել, հակառակ պարագայում 1915-ի ողբերգությունից և պատմական հայրենիքի կորստից հետո հայ ժողովուրդը նոր ողբերգությունների չէր ենթարկվի։ Դժբախտաբար վերջին պատուհասից հետո անգամ տեղի ունեցող իրադարձություններն ու դրանց ուղեկցող արձագանքներն էլ ցույց են տալիս, որ մենք դատապարտված ենք «հայի հետին խելք» առասպելից չձերբազատվելու ախտին։ Բավական է հետևել, թե ինչպիսի հրապարակային խոսք է հնչում ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ Սփյուռում։ Թե՛ նիկոլականները, թե՛ նրանց հակառակորդները, նույնիսկ այս պատուհասից հետո, չեն հրաժարվում իրենց հայդատական, ոչմիթիզհողական հոխորտանքներից՝ ևս մեկ անգամ ապացուցելով, որ «հայի հետին խելք» ասույթը ոչ միայն ցնորամտություն է, այլև անբուժելի հիվանդություն։
Մեր սերնդին վիճակվել է ականատես լինել հասուն ազգերի կողմից «հետին խելքի» դրսևորման մի շարք օրինակների։ Ես այդ մասին խոսել եմ դեռևս 2007թ․ իմ ելույթներից մեկում, ուստի կրկնությունից խուսափելու համար բավարար եմ համարում կատարել հետևյալ մեջբերումը․
«Շատ ժողովուրդներ ու պետություններ տարբեր հանգամանքներում ու տարբեր պատճառներով հայտնվել են համազգային աղետի առջև։ Հայերն ու հրեաները ենթարկվել են ցեղասպանության։ Գերմանիան ու Ճապոնիան ջախջախիչ պարտություն կրելով, հիմնահատակ ավերվել են։ Օսմանյան Թուրքիան, Բրիտանիան և Ռուսաստանը կորցրել են իրենց հզորագույն կայսրությունները։ Նրանցից յուրաքանչյուրն իր ողբերգությունը համարում է եզակի. ինչպես արտահայտվել է Տոլստոյը՝ «Երջանիկները նման են իրար, իսկ դժբախտները՝ դժբախտ յուրովի»։ Սակայն համազգային ողբերգություն ապրած համարյա բոլոր ժողովուրդներն ու պետություններն էլ այդ ողբերգությունը դարձրել են ոչ թե հուսալքության կամ թերարժեքության, այլ ապաքինման ու հզորացման գործոն։ Նրանք իրենց մեջ ուժ են գտել ոչ միայն ամոքելու իրենց վերքերը, ազատվելու պատմական բարդույթներից, այլև վերածնունդ ապրելու ու դասվելու աշխարհի ամենակենսունակ ու ծաղկուն պետությունների շարքը։ Ի՞նչ է մեզ խանգարում՝ շարունակ ողբալու, աշխարհից դժգոհելու և արդարություն մուրալու փոխարեն, հետևել այդ ազգերի օրինակին։ Մինչև չհաղթահարենք զոհի հոգեբանությունը, մինչև չազատվենք անցյալի բարդույթներից, մինչև չնայենք դեպի ապագա՝ մենք ժամանակակից ու կենսունակ ազգ չենք կարող դառնալ։ Այդ հոգեբանությունը հաղթահարելու միակ միջոցը Հայաստան երկրի շենացումն ու հզորացումն է՝ երկիր, որն այսօր գտնվում է բորենիների ձեռքում։ Պատմությունը հպարտության աղբյուր է շատ ազգերի համար, բայց պատմական բեռը՝ անցանկալի կապանք» (Լ․ Տեր-Պետրոսյան, Վերադարձ, Երևան, 2009, էջ 116-117)։
«Հայի հետին խելք» արտահայտությունը իմաստ կարող է ունենալ միայն այս ճշմարտությունն ըմբռնելուց հետո։
Ու՞ր էր, թե հայը գոնե հետին խելք ունենար:
Юнибанк и Unisport приняли участие в забеге «Tricolor» Yerevan Beat Run
Moody’s подтвердило рейтинг IDBank на уровне «Ba3» со стабильным прогнозом
Обновленный Центр продаж и обслуживания Ucom открылся по адресу Багратуняц 16
Когда любая уступка превращается в отправную точку для новых требований: «Паст»
Почему власть сама ставит себя в нелепое положение? «Паст»
От «бастиона демократии» остался только «бастион» — с проржавевшим авторитаризмом: «Паст»
Армения сохраняет права и обязательства в ОДКБ: Мария Захарова
Помощь от государства остается на словах: цветы дешевеют, кредиты давят на производителей
Сегодня состоится Общее годовое собрание акционеров Юнибанка: чистая прибыль банка составила 9,8 млрд драмов
Женская сборная Армении по теннису добилась исторического успеха, вернувшись во II группу спустя 17 лет
Двое судей КС не участвуют в рассмотрении дела об оспаривании итогов выборов
Армянские теннисистки пробились во вторую группу впервые за 17 лет
Армянское вино удовлетворено Большой золотой медалью на конгрессе Mondial de Bruxelles
ОАО «Телеком Армения» и ОАО «Азертелеком» подписали соглашение о транзите интернет-трафика
Арестован сын Мартуна Григоряна
Фабрика по производству врагов. Ложные тезисы о «российском вмешательстве» как инструмент политических преследований: Роберт Амстердам
Какой закон, какие урегулирования, кому они нужны? «Паст»
Тонкое искусство «кайфаваться» над народом и все «бросить в карман народа»... «Паст»
«Фокус» университета Брюсова: объявление о бесплатных местах в последнюю минуту։ «Паст»
Односторонняя повестка уступок и политика молчания официального Еревана: «Паст»
Давление силовой вертикали и императив поствыборной консолидации։ сигналы Самвела Карапетяна: «Паст»
Административный суд признал бездействие полиции незаконным
«Добро пожаловать домой»: визит Мхитаряна в Академию футбольного клуба «Пюник»
В Армении состоится 6-й международный летний фестиваль современного танца SumMeet
Ucom — технологический партнер «Кубка Стрит Бол Армения 2026»
Арестованный Давид Казинян подал иск против ЦИК
Посол Армении в США и директор фонда кардинала Агаджаняна обсудили возможности сотрудничества
В Великобритании арестовали столкнувшего ребенка в вольер с крокодилами мужчину
Трамп заявил, что ожидает полного прекращения огня на всех фронтах, включая Ливан и Израиль
Затулин: Мы не принимаем результаты выборов в Армении, но будем работать с ней и дальше
Армения — Албания 3:0: после разгрома Азербайджана — следующая уверенная победа
Австралия выделит Украине еще $70 млн на покупку оружия
Idram и Glovo подписали меморандум о сотрудничестве в Барселоне
Топ-направления для путешествий в 2026 году: IDBank
Вице-спикер ММ: Возвращение в Западный Азербайджан не является территориальной претензией к Армении
Азиз Алекберли: Армения должна создать условия для возвращения западных азербайджанцев
Ucom и Impact Hub Yerevan продолжают поддерживать развитие зеленых стартапов в Армении
Почему Пашинян так спешит? «Паст»
По меньшей мере 700 000 человек уже высказали свое мнение: «Паст»
«Если завтра границы снова откроются, нашему товару не будет места на этом рынке»: «Паст»
Юридический «беспредел»: как пытаются «переварить» нарушения на выборах? «Паст»
Армения — Азербайджан 3:0: блестящий старт наших теннисисток в Кубке Билли Джин Кинг
Moody’s Ratings подтвердило рейтинги Юнибанка на уровне B1 со стабильным прогнозом
Politico: Трамп согласился усилить давление на РФ для завершения войны в обмен на помощь Европы с разминированием Ормузского пролива
ВТБ (Армения): Мгновенные переводы в Россию становятся всё популярнее
Al Arabiya English представил 14 пунктов соглашения между США и Ираном
FT: ЕС готовит экстренные меры торговой поддержки для Армении после российских импортных запретов
Иран начал экспорт нефти после прекращения американской блокады
В реке Памбак обнаружено тело 7-летней девочки
Россельхознадзор объяснил ограничения на ввоз армянской сельхозпродукции 
