Նոր իրողություններ. ինչպե՞ս հակազդել Թուրքիային
АНАЛИТИКА
Տարածաշրջանում տեղի ունեցող զարգացումները էական փոփոխություններ են ենթադրում։ Շատ կարևոր է նոր իրողություններին արագ ադապտացվելու հարցը։ Եվ Հայաստանի խնդիրը պետք է լինի շատ արագ կանխազգալ այդ փոփոխությունների տրամաբանությունը և քայլեր ձեռնարկել ուժերի նոր դասավորության պարագայում իր տեղն ունենալու համար։ Ինչպես գիտենք, վերջին շրջանում Թուրքիան տարածաշրջանային մակարդակով մեծ ակտիվություն է դրսևորում, որը նկատելի է ոչ միայն Արևելյան Միջերկրականում առաջ եկած հույն-թուրքական կոնֆլիկտում, այլև լիբիական, սիրիական հակամարտություններում։ Թուրքական կողմը ձեռքերը երկարացնում է նաև դեպի Արցախյան հակամարտություն և փորձում է Ադրբեջանի միջոցով բորբոքել այն։
Պատահական չէ, որ թուրքական կողմը մեկնաբանում է հայ-ադրբեջանական սահմանում տեղի ունեցող գրեթե յուրաքանչյուր միջադեպ և իր անվերապահ աջակցությունը հայտնում Ադրբեջանին։ Իսկ վերջերս էլ Թուրքիայի պաշտպանության նախարարությունը Հայաստանին կոչ արեց «դադարեցնել կրակի հետ խաղալը»։ Հայաստանի համար Թուրքիան անվտանգային տեսանկյունից լուրջ սպառնալիք է ներկայացնում։ Իսկ թե ինչ քայլեր կարող է ձեռնարկել թուրքական կողմը Հայաստանի ուղղությամբ, կախված է նաև տարածաշրջանային մյուս իրողություններից։ Եվ այս առումով ուշագրավ է, որ Արևել յան Միջերկրականի իրավասության գոտիների հետ կապված՝ հույն-թուրքական հակամարտությունում Թուրքիան լուրջ հակազդեցության հանդիպեց։ Ֆրանսիան և ԵՄ անդամ պետությունները, արաբական մի շարք երկրներ՝ Եգիպտոսի գլխավորությամբ, ու Իսրայելը իրենց աջակցությունը հայտնեցին Հունաստանին և Կիպրոսին։
ԱՄՆ-ի դիրքորոշումը ևս Հունաստանի և Կիպրոսի կողմն է։ Եվ պատահական չէ, որ Միջերկրական ծովի արևել յան հատվածում օրերս տեղի ունեցան Կիպրոսի և Միացյալ Նահանգների համատեղ զորավարժությունները։ Ուստի, հանդիպելով միջազգային աննախադեպ ճնշման, Թուրքիան ստիպված եղավ ժամանակավորապես նահանջել իր դիրքերից և Միջերկրական ծովի էներգակիրներով հարուստ արևելյան հատվածից դուրս բերել սեյսմիկ հետախուզություն իրականացնող Oruc Reis նավը՝ վերադարձնելով այն Անթալիայի շրջանի ափամերձ գոտի։ Արևել յան Միջերկրականի հարցում անհաջողության հանդիպելով՝ Թուրքիան փորձում է դրա փոխարեն լիբիական հակամարտության հարցում հաջողություններ գրանցել, որպեսզի դրանով նաև ցույց տա, թե իր նահանջը Արևել յան Միջերկրականի հարցում ժամանակավոր բնույթ է կրում։
Ուստի այս համատեքստում նախանշվում է Լիբիայի վրա թուրքական ազդեցության ուժեղացման և անգամ Միջերկրականի լիբիական ջրերում էներգառեսուրսների հայտնաբերման համար հետախուզական աշխատանքներ ու հորատումներ իրականացնելու Թուրքիայի մտադրությունը։ Նշենք, որ Լիբիայում շարունակվում է դիմակայությունը Ֆայեզ Սարաջի Ազգային համաձայնության կառավարության, որը ղեկավարում է Տրիպոլին ու երկրի արևմուտքի տարածքները, և մարշալ Խալիֆ Խաֆթարի հրամանատարությամբ Լիբիայի ազգային բանակի միջև, որը համագործակցում է արևելքում նիստեր գումարող խորհրդարանի հետ: Թուրքիան Քաթարի հետ միասին աջակցում է Լիբիայի ազգային համաձայնության կառավարությանը, իսկ Լիբիայի ազգային բանակին աջակցում են Եգիպտոսը և Արաբական Միացյալ Էմիրությունները։
Ընդ որում, լիբիական հակամարտության հարցում հակադրվում են նաև մի կողմից՝ Թուրքիայի, իսկ մյուս կողմից՝ Ռուսաստանի և Ֆրանսիայի շահերը։ Թուրքիան հույսեր ունի Լիբիայի խնդրում Ռուսաստանի հետ համաձայնության հասնել, բայց դա դեռևս չի ստացվում։ Բացի այդ, արդեն իսկ լուրեր կան Լիբիայի ազգային համաձայնության կառավարության ղեկավար Ֆայեզ Սարաջի՝ իր պաշտոնաթողության մասին հայտարարելու մտադրության մասին, ինչը հարված է Թուրքիայի համար։ Եվ պատահական չէ, որ մեկնաբանելով այս լուրերը՝ Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը հայտարարել է, թե Թուրքիայի իշխանությունները վշտացած են Լիբիայի Ազգային հաշտության կառավարության ղեկավար Ֆայիզ Սարաջի պաշտոնաթող լինելու պլաններից: Փաստորեն իրավիճակն այնպիսին է, որ լիբիական ուղղությամբ Թուրքիայի՝ հաջողություն արձանագրելու շանսերը ևս փոքրանում են։
Ուստի Արևել յան Միջերկրականի և Լիբիական հակամարտությունների հարցում իր անհաջողությունները քողարկելու համար շատ հավանական է, որ Թուրքիան նոր խոշոր սադրանքներ հրահրի արդեն արևելքում և փորձի հաջողություն գրանցել այս ուղղությամբ։ Եվ այս տեսանկյունից մեծանում է Արցախյան հակամարտության գոտում և հայ-ադրբեջանական սահմանում ռազմական բախման վտանգը։ Արցախյան հիմնահարցի շուրջ Թուրքիայի միջամտությունը թույլ չտալու համար հզոր միջազգային դիմադրություն է անհրաժեշտ։ Եվ այս հարցում Հայաստանը կարող է կիրառել այն երկրների ներուժը, որոնք Արևել յան Միջերկրականում և Լիբիայում հակադրվում են Թուրքիայի ագրեսիվ նկրտումներին։ Էական հակազդեցության և միջազգային ճնշման արդյունքում Թուրքիան Հայաստանի ուղղությամբ ևս ստիպված կլինի նահանջել:
Курс финансовой грамотности в благотворительной организации Learning Mission. Idram&IDBank
«Геноцидальный антиарменизм активизировался с полной яростью в 2020-х» — международные эксперты
Новый уровень цифрового банкинга: IDBank начинает стратегическое сотрудничество с Oracle
Переосмысление института президента: почему предлагается кандидатура архиепископа Микаэла Аджапахяна? «Паст»
Каждый день дает такой повод: «Паст»
Между Сионом и Араратом: почему в Израиле невозможен «лидер-ликвидатор»? «Паст»
Сегодня последний день: кто уже подал документы в ЦИК? «Паст»
Разрушение двух храмов в Степанакерте в преддверии Геноцида армян очень знаково – САР
Союзники США Персидского залива и Азии обратились за финансовой поддержкой на фоне конфликта вокруг Ирана
Цены на нефть превысили отметку в 100 долларов за баррель
Католикос возглавит молитву в Цицернакаберде, а Эчмиадзин проведет литургию в память жертв Геноцида
Международный день Земли: Idram&IDBank
Украина обратилась к Турции с просьбой организовать встречу Зеленского и Путина
Кредит «Новый партнер» набирает популярность среди клиентов ВТБ (Армения)
Индия может не разрешить запуск услуг Starlink из-за неправомерного использования в Иране
Ucom объявляет о запуске программы управления углеродным следом
В США пройдет выставка «Оставшиеся» — об армянской общине Стамбула
В Москве заявили, что вступление Армении в ЕС сократит приток туристов из России и Ирана
Axios: Трамп дал Ирану несколько дней
Аппарат омбудсмена Армении ответил на сообщение Рубена Варданяна из бакинской тюрьмы
Минобороны США запросило 11,7 миллиарда долларов «на сдерживание Китая»
Юнибанк выпустил долларовые облигации с доходностью 5,6% 
Повышают немного пенсии, а цены стремительно взлетают: «Паст»
ГД-вские против своего лидера: «Паст»
Честолюбивый Гюмри снова отверг Пашиняна: «Паст»
Idram и IDBank — среди участников Career City Fest 2026
Сегодня — последний год памяти Геноцида армян. Суренянц
Малхас Амоян признан лучшим борцом Европы 2025 года
ВТБ (Армения) расширяет возможности оплаты для туристов из России
Китай осудил захват США иранского грузового судна как «принудительный перехват»
Эдмон Марукян пояснил собственное заявление на съезде партии «Светлая Армения»
Фильмы Лилит Казарян и Марианны Мовсесян стали победителями Всероссийского фестиваля «КиноСфера»
Шок в семье легенды: Шер узнала о тайной внучке спустя годы
КНДР провела испытания модифицированных тактических ракет «Хвасонпхо-11ра»
В Германии созовут Совет безопасности из-за ситуации с поставками топлива
Адвокат: Суд отклонил ходатайства об аресте директора сети пиццерий «Ташир» Вагинака Газаряна и Маиса Багумяна
Суд в Иерусалиме отменил показания Нетаньяху по делу о коррупции
CNN: Иран просит США смягчить санкции и разморозить активы
Утверждается, что Оник Гаспарян во время войны действовал под давлением приказов Пашиняна и в атмосфере страха․ Арам Габрелянов
,,Сильная Армения с Россией ". Партия СКП судя по всему выдвигается на парламентские выборы
Прямое указание? Почему власти в замешательстве? «Паст»
Ходят по домам и расспрашивают: «Паст»
Паспортные тени: кому будут доступны наши биометрические данные? «Паст»
Жестокость полиции и опасения властей: что зафиксируют европейские чиновники? «Паст»
Великобритания и Франция объявили о совместном плане по защите свободы судоходства
В Грузии заявили, что ЕС должно быть стыдно за беспорядки в других странах
Тяжелоатлет Артём Асликян завоевал полный комплект медалей на первенстве России
Фильм «Бимбат. Жизнь над Землей» Александра Мартиросова получил Гран-при «Циолковского»
Премьер Британии уволил замглавы МИД из-за утраты доверия
Грант Акопян назначен Генеральным исполнительным директором и Председателем Директората Конверс Банка
