Yerevan, 01.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Նոր իրո­ղու­թյուն­նե­ր. ինչ­պե՞ս հա­կազ­դել Թուր­քի­ա­յին

ANALYSIS

Տարածաշրջանում տեղի ունեցող զարգացումները էական փոփոխություններ են ենթադրում։ Շատ կարևոր է նոր իրողություններին արագ ադապտացվելու հարցը։ Եվ Հայաստանի խնդիրը պետք է լինի շատ արագ կանխազգալ այդ փոփոխությունների տրամաբանությունը և քայլեր ձեռնարկել ուժերի նոր դասավորության պարագայում իր տեղն ունենալու համար։ Ինչպես գիտենք, վերջին շրջանում Թուրքիան տարածաշրջանային մակարդակով մեծ ակտիվություն է դրսևորում, որը նկատելի է ոչ միայն Արևելյան Միջերկրականում առաջ եկած հույն-թուրքական կոնֆլիկտում, այլև լիբիական, սիրիական հակամարտություններում։ Թուրքական կողմը ձեռքերը երկարացնում է նաև դեպի Արցախյան հակամարտություն և փորձում է Ադրբեջանի միջոցով բորբոքել այն։

Պատահական չէ, որ թուրքական կողմը մեկնաբանում է հայ-ադրբեջանական սահմանում տեղի ունեցող գրեթե յուրաքանչյուր միջադեպ և իր անվերապահ աջակցությունը հայտնում Ադրբեջանին։ Իսկ վերջերս էլ Թուրքիայի պաշտպանության նախարարությունը Հայաստանին կոչ արեց «դադարեցնել կրակի հետ խաղալը»։ Հայաստանի համար Թուրքիան անվտանգային տեսանկյունից լուրջ սպառնալիք է ներկայացնում։ Իսկ թե ինչ քայլեր կարող է ձեռնարկել թուրքական կողմը Հայաստանի ուղղությամբ, կախված է նաև տարածաշրջանային մյուս իրողություններից։ Եվ այս առումով ուշագրավ է, որ Արևել յան Միջերկրականի իրավասության գոտիների հետ կապված՝ հույն-թուրքական հակամարտությունում Թուրքիան լուրջ հակազդեցության հանդիպեց։ Ֆրանսիան և ԵՄ անդամ պետությունները, արաբական մի շարք երկրներ՝ Եգիպտոսի գլխավորությամբ, ու Իսրայելը իրենց աջակցությունը հայտնեցին Հունաստանին և Կիպրոսին։

ԱՄՆ-ի դիրքորոշումը ևս Հունաստանի և Կիպրոսի կողմն է։ Եվ պատահական չէ, որ Միջերկրական ծովի արևել յան հատվածում օրերս տեղի ունեցան Կիպրոսի և Միացյալ Նահանգների համատեղ զորավարժությունները։ Ուստի, հանդիպելով միջազգային աննախադեպ ճնշման, Թուրքիան ստիպված եղավ ժամանակավորապես նահանջել իր դիրքերից և Միջերկրական ծովի էներգակիրներով հարուստ արևելյան հատվածից դուրս բերել սեյսմիկ հետախուզություն իրականացնող Oruc Reis նավը՝ վերադարձնելով այն Անթալիայի շրջանի ափամերձ գոտի։ Արևել յան Միջերկրականի հարցում անհաջողության հանդիպելով՝ Թուրքիան փորձում է դրա փոխարեն լիբիական հակամարտության հարցում հաջողություններ գրանցել, որպեսզի դրանով նաև ցույց տա, թե իր նահանջը Արևել յան Միջերկրականի հարցում ժամանակավոր բնույթ է կրում։

Ուստի այս համատեքստում նախանշվում է Լիբիայի վրա թուրքական ազդեցության ուժեղացման և անգամ Միջերկրականի լիբիական ջրերում էներգառեսուրսների հայտնաբերման համար հետախուզական աշխատանքներ ու հորատումներ իրականացնելու Թուրքիայի մտադրությունը։ Նշենք, որ Լիբիայում շարունակվում է դիմակայությունը Ֆայեզ Սարաջի Ազգային համաձայնության կառավարության, որը ղեկավարում է Տրիպոլին ու երկրի արևմուտքի տարածքները, և մարշալ Խալիֆ Խաֆթարի հրամանատարությամբ Լիբիայի ազգային բանակի միջև, որը համագործակցում է արևելքում նիստեր գումարող խորհրդարանի հետ: Թուրքիան Քաթարի հետ միասին աջակցում է Լիբիայի ազգային համաձայնության կառավարությանը, իսկ Լիբիայի ազգային բանակին աջակցում են Եգիպտոսը և Արաբական Միացյալ Էմիրությունները։

Ընդ որում, լիբիական հակամարտության հարցում հակադրվում են նաև մի կողմից՝ Թուրքիայի, իսկ մյուս կողմից՝ Ռուսաստանի և Ֆրանսիայի շահերը։ Թուրքիան հույսեր ունի Լիբիայի խնդրում Ռուսաստանի հետ համաձայնության հասնել, բայց դա դեռևս չի ստացվում։ Բացի այդ, արդեն իսկ լուրեր կան Լիբիայի ազգային համաձայնության կառավարության ղեկավար Ֆայեզ Սարաջի՝ իր պաշտոնաթողության մասին հայտարարելու մտադրության մասին, ինչը հարված է Թուրքիայի համար։ Եվ պատահական չէ, որ մեկնաբանելով այս լուրերը՝ Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը հայտարարել է, թե Թուրքիայի իշխանությունները վշտացած են Լիբիայի Ազգային հաշտության կառավարության ղեկավար Ֆայիզ Սարաջի պաշտոնաթող լինելու պլաններից: Փաստորեն իրավիճակն այնպիսին է, որ լիբիական ուղղությամբ Թուրքիայի՝ հաջողություն արձանագրելու շանսերը ևս փոքրանում են։

Ուստի Արևել յան Միջերկրականի և Լիբիական հակամարտությունների հարցում իր անհաջողությունները քողարկելու համար շատ հավանական է, որ Թուրքիան նոր խոշոր սադրանքներ հրահրի արդեն արևելքում և փորձի հաջողություն գրանցել այս ուղղությամբ։ Եվ այս տեսանկյունից մեծանում է Արցախյան հակամարտության գոտում և հայ-ադրբեջանական սահմանում ռազմական բախման վտանգը։ Արցախյան հիմնահարցի շուրջ Թուրքիայի միջամտությունը թույլ չտալու համար հզոր միջազգային դիմադրություն է անհրաժեշտ։ Եվ այս հարցում Հայաստանը կարող է կիրառել այն երկրների ներուժը, որոնք Արևել յան Միջերկրականում և Լիբիայում հակադրվում են Թուրքիայի ագրեսիվ նկրտումներին։ Էական հակազդեցության և միջազգային ճնշման արդյունքում Թուրքիան Հայաստանի ուղղությամբ ևս ստիպված կլինի նահանջել:

Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGOIDBank’s Nor Nork branch has reopenedOn the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement