Ереван, 21.Сентябрь.2026,
00
:
00
ВАЖНО


Մտավոր ներուժը խթանելու փոխարեն իշխանություններն աղճատում են հանրակրթական համակարգը

АНАЛИТИКА

Յուրաքանչյուր հասարակության բարեկեցության և զարգացման ապահովման կարևորագույն նախապայմաններից մեկը նրա մարդկային կապիտալի և մտավոր ներուժի զարգացածության աստիճանն է։ Հատկապես ներկայիս փուլում տարբեր ուղղություններով մեծ առաջընթաց են գրանցում այն երկրները, որոնք հիմնվում են իրենց մարդկային ռեսուրսների որակական հատկանիշների և մասնագիտական ունակությունների վրա։ Պետության հզորության ապահովման տեսանկյունից բնական ռեսուրսների առկայությունը աստիճանաբար կորցնում է իր գերկարևոր նշանակությունը, քանի որ բնական պաշարների առկայությունը մրցունակության ապահովման տեսանկյունից այլևս առաջնային պլանում չէ։

Դրանով է պայմանավորված, որ բազմաթիվ արաբական երկրներ, որոնց տնտեսությունն ուղղակի նստած է նավթի պաշարների արտահանման վրա, քաջ գիտակցում են, որ շուտով մոտենալու է նավթային դարաշրջանի ավարտը, և միայն էներգակիրներ արտահանելով՝ հնարավոր չէ ներկա իրողությունների պայմաններում ունենալ մրցունակ տնտեսություն և հասարակություն։ Դրա համար էլ այդ երկրները նավթից ստացված եկամուտների ահռելի մասը ներդնում են կրթության, գիտության, գիտատեխնիկական առաջընթացի, նորարարությունների և նորագույն տեխնոլոգիաների ոլորտում։ Օրինակ՝ Արաբական Միացյալ էմիրություններում անգամ արհեստական բանականության նախարարություն է հիմնվել։

Իսկ ինչ վերաբերում է Հայաստանին, ապա մեր երկիրը չունի մեծ բնական պաշարներ, և հիմնական ռեսուրսը մարդկային կապիտալն է ու երկրի բնակչության մտավոր ներուժը։ Որպեսզի աշխարհաքաղաքական բարդ դիրքում գտնվող Հայաստանը կարողանա մրցունակ լինել և ունենալ դինամիկ զարգացող տնտեսություն, ապա պետք է մեծ աշխատանք կատարվի բնակչության մտավոր և մասնագիտական ունակությունների բարձրացման ուղղությամբ։

Իսկ քաղաքացիների մտավոր և մասնագիտական ունակությունների զարգացումը առաջին հերթին սկսվում է դպրոցական մակարդակից։ Ուստի արդյունավետ հանրակրթական համակարգի ստեղծումն ուղղակի անհրաժեշտություն է։ Եվ ներկայիս իշխանություններն էլ իրենց պաշտոնավարման ընթացքում առիթը բաց չեն թողել խոսելու այն մասին, թե իրենք բարեփոխելու են երկրի կրթական համակարգը և այն դարձնելու են առավել ժամանակակից։

Սակայն ժամանակակից կրթական համակարգ ունենալը չի ենթադրում, որ իշխանությունները պետք է ազգային արժեհամակարգի թուլացմանը միտված քաղաքականություն վարեն, ինչի վառ ապացույցը հայագիտական առարկաների դեմ ուղղված արշավն է, որի մասին շատ է խոսվել։ Սակայն սա չի խանգարում, որպեսզի ԿԳՄՍ նախարար Արայիկ Հարությունյանը հայտարարի, թե իրենք հակազգային կրթական քաղաքականություն չեն վարում և կրթության չափորոշիչների հիմքում ազգային ավանդույթների վրա հիմնված դպրոցի ստեղծումն է։ Բայց միայն հերքելով խնդիրը չի փակվում, քանի որ իշխանությունների գործողություններն այլ բանի մասին են վկայում։

Եվ մենք ականատես ենք լինում, թե ինչպես է դրսից ստացված դրամաշնորհների հաշվին աղճատվում կրթական համակարգը։ Եվ հարցն անգամ հայագիտական առարկաների դաշտից դուրս է եկել։ Եթե տարիներ շարունակ դպրոցում աշակերտներն անցնում են ֆիզիկա, քիմիա, աշխարհագրություն և կենսաբանություն՝ դրանցից յուրաքանչյուրը դիտարկելով որպես առանձին առարկա, ապա առարկայական նոր չափորոշիչներով բնական գիտությունները միավորվում են։ Իսկ այս նախաձեռնությունը նշանակում է, որ բնագիտական առարկաների մակարդակի էլ ավելի անկում է գրանցվելու հատկապես այն պարագայում, որ մասնագիտական շրջանակները տարիներ շարունակ ահազանգում են, թե Հայաստանում նվազել է հետաքրքրությունը բնագիտական առարկաների նկատմամբ։

Կրթության ոլորտի պատասխանատուները շեշտում են, թե նման նախաձեռնությամբ իրենք ելնում են հանրակրթական ծրագրի բեռնաթափման անհրաժեշտությունից, բայց հարցն այն է, թե որքանո՞վ է ծրագրի բեռնաթափումը բխում կրթության բարձր որակ ապահովելու խնդրից։

Ու ընդհանրապես, անհասկանալի է, թե նոր չափորոշիչներով, օրինակ՝ կենսաբանության ուսուցիչն ինչպե՞ս է բնագիտության առարկայի համատեքստում դասավանդելու նաև ֆիզիկա, քիմիա և աշխարհագրություն։ Նոր չափորոշչով անհամեմատ բարդանում է ուսուցչի աշխատանքը և լրացուցիչ ծանրաբեռնվածություն ստեղծվում։

Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» с Днем Независимости АрменииЗаявление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю второй годовщине сдачи Арцаха и депортации армянРальф Йирикян встретился с участниками программы Ucom Fellowship Юнибанк — титульный спонсор футбольного клуба «Алашкерт»Колл-центр Юнибанка по будням перешел на круглосуточную работу Ральф Йирикян обсудил с участниками Школы лидерства вызовы современного управления Юнибанк стал главным спонсором AGBU Global Run в поддержку Camp NairiПо новому адресу открылся переименованный филиал Юнибанка «Туманян» Моя задача — чтобы вы трезво оценили ситуацию. Аршак КарапетянUcom продолжает масштабную модернизацию сети, расширяя покрытие 5G и повышая качество связиНи один исторический документ никогда не останавливала агрессора. Аршак КарапетянОтношение армянского народа к русскому народу: глубже, чем геополитика Станьте акционером Юнибанка и приобретите бессрочные облигации с доходностью 13,25%Оценка действий российского миротворческого контингента в Арцахе. Аршак КарапетянПолный каталог Armflix вновь доступен на UplayВсё, что я говорю, оно опирается на факт. Аршак Карапетян Верите вы мне или не верите — это ваше дело, но от этого сказанное мной не перестает быть правдой Что будет если 102-я российская военная база выйдет из Армении? Арутюн Арутюнян: «Власти не намерены подавать заявку на членство в ЕС, а закон приняли, чтобы не допустить референдума» Что если 102-я российская военная база выйдет из Армении? Алиев наступает, Ереван оправдывается: К чему приведет «мир» по-азербайджански и как это остановитьПрисоединяйтесь к Движению "Всеармянский фронт". Вместе мы победим! Ucom стал технологическим партнером Coca-Cola Fest 2026Воспитанники «Оррана» начали новый учебный год при поддержке инициативы «Сила одного драма»Верите вы мне или не верите — это ваше дело, но от этого сказанное мной не перестает быть правдой. Аршак КарапетянСтипендиаты «Армянских виртуозов» — на сцене IV Международного фестиваля молодежных оркестров мираЮнибанк запустил акцию «U-Teenager»: главный приз — обучение в зарубежном университете«Юниспорт» вышел в основной раунд Лиги чемпионов по футзалу Выпускники курса по кибербезопасности приняли участие в программе Ucom «Junior Academy» Ucom представляет тарифные планы Green, превращая повседневную связь во вклад в защиту окружающей средыКто на самом деле предатель. Раскрытие генерала Карапетян Ucom представляет специальное предложение «Unity — снова в школу» к новому учебному годуОбновленный Центр продаж и обслуживания Ucom открылся на улице Саят-Нова 7 в Гюмри Ответье честно на эти вопросы. Аршак Карапетян«Юниспорт» примет участие в Лиге чемпионов УЕФА по футзалуПредатель в одном прав: если народу что-то не нравится, пусть делают революцию. Аршак КарапетянИстория покажет, кто друг, а кто враг. Аршак Карапетян Парламентская реформа Казахстана: первые выборы и новый Курултай Арам Барсегян назначен генеральным директором Team Telecom Armenia, Айк Есаян возглавит группу компаний Team Поздравительное письмо Его Святейшеству Гарегину II с 75-летием Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня принятия Декларации о независимости АрменииКазахстан выбирает новый парламент — КурултайПридет момент, когда эта власть начнет убеждать, что мы не христиане. Аршак КарапетянПрограмма «Бок о бок» для семей из Арцаха, проживающих в общине Севан: IDBankПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю 75-летия со дня рождения Верховного Патриарха и Католикоса Всех армян, Его Святейшества Гарегина IIИстория покажет, кто друг, а кто враг. Аршак Карапетян Стартовал финальный этап турнира JuniusЦеремония награждения победителей конкурса «100 лучших студентов Армении»: вручение сертификатовНовый Samsung Galaxy A27 в рамках специального предложения Ucom «Снова в школу 2026» Миллениалы, Gen Z или Gen Alpha: как разные поколения готовятся к новому учебному году: Idram&IDBank