Ереван, 21.Сентябрь.2026,
00
:
00
ВАЖНО


Նոր ռազ­մա­վա­րու­թյան մեջ ար­տա­քին քա­ղա­քա­կա­նու­թյան մա­սով բո­վան­դա­կա­յին խնդիր­ներ կան

АНАЛИТИКА

Հուլիսի 10-ին անցկացված անվտանգության խորհրդի նիստում ընդունվեց Հայաստանի ազգային անվտանգության նոր ռազմավարությունը, փաստաթուղթ, որում ամրագրվում են ներքին ու արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղենիշները: Եվ այդ ուղենիշները պետք է հստակ պատկերացում տան, թե ինչ ռազմավարական մոտեցումներ է որդեգրելու Հայաստանը իր անվտանգային միջավայրը ձևավորելու և արտաքին աշխարհի հետ հարաբերվելու հարցում։

Նշենք, որ Հայաստանի ազգային անվտանգության նոր ռազմավարության ընդունումը մեծ կարևորություն ունեցող իրադարձություն է, քանի որ նորանկախ Հայաստանի պատմության մեջ ազգային անվտանգության առաջին և միակ ռազմավարությունն ընդունվել էր 2007թ.-ին: 

Ինչպես 2007 թվականին ընդունված ազգային անվտանգության ռազմավարության, այնպես էլ նոր ընդունված ռազմավարության մեջ նշված է, որ Հայաստանի և Արցախի անվտանգության համար լուրջ սպառնալիք կարող են ներկայացնել ինչպես Ադրբեջանը, այնպես էլ Թուրքիան։

 Սակայն ուղղակի զարմանալի է, որ ՀՀ ազգային անվտանգության նոր ռազմավարության մեջ իսպառ բացակայում են «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն» կամ «Արցախի Հանրապետություն» ձևակերպումերը, ինչն ակնհայտ հետքայլ է նախկինում գոյություն ունեցող սկզբունքներից ու մոտեցումներից։ 

Այնինչ, 2007 թվականի ազգային անվտանգության ռազմավարության մեջ առանձին բաժին էր հատկացված Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության անվտանգության ապահովման հարցին։

Ճիշտ է՝ նոր ընդունված ազգային անվտանգության ռազմավարության մեջ նշված է, որ Արցախի հարցի կարգավորման բանակցային գործընթացի նպատակը պետք է լինի Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման և անվտանգության համար մղված Արցախյան ազատամարտի արդյունքների պաշտպանությունը, սակայն խոսք չկա Արցախի Հանրապետության դե յուրե միջազգային ճանաչման պահանջի մասին։

Ազգային անվտանգության նոր ռազմավարության մեջ խնդիրներ կան նաև արտաքին հարաբերությունների մասով։ Ժամանակակից գլոբալ գործընթացների պարագայում, երբ պետություններն ավելի փոխկապակցված են միմյանց, տրամաբանական է, որ ժամանակի ընթացքում նրանց փոխհարաբերությունները պետք է ավելի խոր և համաբովանդակ բնույթ կրեն։

Եվ սա ենթադրում է, որ պետք է այս իրողությունն իր արտացոլումը գտներ նաև ազգային անվտանգության նոր ռազմավարության բովանդակության մեջ, սակայն նրանում Հայաստանի արտաքին գործընկերների հետ հարաբերություններին անդրադարձը ավելի սեղմ է, քան 2007 թվականին ընդունված ազգային անվտանգության ռազմավարության մեջ, և ընդամենը ներկայացված է ընդհանուր գծերով։

Այդպես են ներկայացված, օրինակ՝ Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի հետ հարաբերություններին վերաբերող հատվածները։ Այնինչ Հայաստանի համար մեծ կարևորություն ունեցող այս երկրների հետ հարաբերություններին ավելի ընդգրկուն բովանդակություն պետք է հատկացվեր։

Մտահոգիչ է նաև այն, որ ազգային անվտանգության նոր ռազմավարության մեջ շատ համառոտակի է անդրադարձ կատարված շրջափակման մեջ գտնվող Հայաստանի երկու բարիդրացիական հարևանների՝ Իրանի և Վրաստանի հետ հարաբերություններին։ 

Այնինչ Վրաստանի և Իրանի հետ գործակցության խորացումը ուղղակի առանցքային նշանակություն ունի Հայաստանի համար, և շատ կարևոր փաստաթղթում նշված չէ, թե ինչ ուղղություններով են զարգանալու երկու հարևան երկրների հետ փոխհարաբերությունները և, ըստ այդմ, ինչ տարածաշրջանային նախագծեր են կյանքի կոչվելու։

 

Գաղտնիք չէ, որ ներկայիս աշխարհաքաղաքական տեղաշարժերի պարագայում ամբողջ աշխարհում աստիճանաբար ավելի է մեծանում Չինաստանի ազդեցությունը և հատկապես տնտեսական կշիռը, իսկ սա ենթադրում է, որ Հայաստանը մեծ կարևորություն պետք է տա Չինաստանի հետ հարաբերությունների հետագա խորացմանը։

Հաշվի առնենք նաև, որ Չինաստանի հետ գործակցության ամրապնդումը հնարավորություն կտա դիվերսիֆիկացնել Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը և չինական կողմից ներդրումային հոսքեր ապահովել, սակայն նոր ընդունված ազգային անվտանգության ռազմավարության մեջ Չինաստանի հետ հարաբերություններին ընդամենը երկուսուկես տող է հատկացված, որի մեջ ընդամենը գրված է համագործակցությունն ընդլայնելու մտադրության մասին։ 

Ոչինչ նշված չէ ինչպես Չինաստանի հետ փոխգործակցության բովանդակության, այնպես էլ Չինաստանի կողմից մշակված աշխարհաքաղաքական ու տնտեսական կարևոր նշանակություն ունեցող «Մեկ գոտի, մեկ ճանապարհ» նախագծին մասնակցություն ունենալու անհրաժեշտության մասին։

 

Ճիշտ է՝ ազգային անվտանգության նոր ռազմավարության ընդունումը դեռևս չի նշանակում, թե դրա բովանդակության մեջ մատնաշվածից ավելին չի արվելու, և գործընկեր պետությունների հետ հարաբերությունների խորացումն ավելի հեռուն չի գնալու, սակայն մտահոգիչն այն է, որ արտաքին քաղաքականության բնագավառում էական ձեռքբերումներ չկան նաև գործնական հարթության վրա։

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» с Днем Независимости АрменииЗаявление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю второй годовщине сдачи Арцаха и депортации армянРальф Йирикян встретился с участниками программы Ucom Fellowship Юнибанк — титульный спонсор футбольного клуба «Алашкерт»Колл-центр Юнибанка по будням перешел на круглосуточную работу Ральф Йирикян обсудил с участниками Школы лидерства вызовы современного управления Юнибанк стал главным спонсором AGBU Global Run в поддержку Camp NairiПо новому адресу открылся переименованный филиал Юнибанка «Туманян» Моя задача — чтобы вы трезво оценили ситуацию. Аршак КарапетянUcom продолжает масштабную модернизацию сети, расширяя покрытие 5G и повышая качество связиНи один исторический документ никогда не останавливала агрессора. Аршак КарапетянОтношение армянского народа к русскому народу: глубже, чем геополитика Станьте акционером Юнибанка и приобретите бессрочные облигации с доходностью 13,25%Оценка действий российского миротворческого контингента в Арцахе. Аршак КарапетянПолный каталог Armflix вновь доступен на UplayВсё, что я говорю, оно опирается на факт. Аршак Карапетян Верите вы мне или не верите — это ваше дело, но от этого сказанное мной не перестает быть правдой Что будет если 102-я российская военная база выйдет из Армении? Арутюн Арутюнян: «Власти не намерены подавать заявку на членство в ЕС, а закон приняли, чтобы не допустить референдума» Что если 102-я российская военная база выйдет из Армении? Алиев наступает, Ереван оправдывается: К чему приведет «мир» по-азербайджански и как это остановитьПрисоединяйтесь к Движению "Всеармянский фронт". Вместе мы победим! Ucom стал технологическим партнером Coca-Cola Fest 2026Воспитанники «Оррана» начали новый учебный год при поддержке инициативы «Сила одного драма»Верите вы мне или не верите — это ваше дело, но от этого сказанное мной не перестает быть правдой. Аршак КарапетянСтипендиаты «Армянских виртуозов» — на сцене IV Международного фестиваля молодежных оркестров мираЮнибанк запустил акцию «U-Teenager»: главный приз — обучение в зарубежном университете«Юниспорт» вышел в основной раунд Лиги чемпионов по футзалу Выпускники курса по кибербезопасности приняли участие в программе Ucom «Junior Academy» Ucom представляет тарифные планы Green, превращая повседневную связь во вклад в защиту окружающей средыКто на самом деле предатель. Раскрытие генерала Карапетян Ucom представляет специальное предложение «Unity — снова в школу» к новому учебному годуОбновленный Центр продаж и обслуживания Ucom открылся на улице Саят-Нова 7 в Гюмри Ответье честно на эти вопросы. Аршак Карапетян«Юниспорт» примет участие в Лиге чемпионов УЕФА по футзалуПредатель в одном прав: если народу что-то не нравится, пусть делают революцию. Аршак КарапетянИстория покажет, кто друг, а кто враг. Аршак Карапетян Парламентская реформа Казахстана: первые выборы и новый Курултай Арам Барсегян назначен генеральным директором Team Telecom Armenia, Айк Есаян возглавит группу компаний Team Поздравительное письмо Его Святейшеству Гарегину II с 75-летием Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня принятия Декларации о независимости АрменииКазахстан выбирает новый парламент — КурултайПридет момент, когда эта власть начнет убеждать, что мы не христиане. Аршак КарапетянПрограмма «Бок о бок» для семей из Арцаха, проживающих в общине Севан: IDBankПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю 75-летия со дня рождения Верховного Патриарха и Католикоса Всех армян, Его Святейшества Гарегина IIИстория покажет, кто друг, а кто враг. Аршак Карапетян Стартовал финальный этап турнира JuniusЦеремония награждения победителей конкурса «100 лучших студентов Армении»: вручение сертификатовНовый Samsung Galaxy A27 в рамках специального предложения Ucom «Снова в школу 2026» Миллениалы, Gen Z или Gen Alpha: как разные поколения готовятся к новому учебному году: Idram&IDBank