Yerevan, 14.January.2026,
00
:
00
BREAKING


Նոր ռազ­մա­վա­րու­թյան մեջ ար­տա­քին քա­ղա­քա­կա­նու­թյան մա­սով բո­վան­դա­կա­յին խնդիր­ներ կան

ANALYSIS

Հուլիսի 10-ին անցկացված անվտանգության խորհրդի նիստում ընդունվեց Հայաստանի ազգային անվտանգության նոր ռազմավարությունը, փաստաթուղթ, որում ամրագրվում են ներքին ու արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղենիշները: Եվ այդ ուղենիշները պետք է հստակ պատկերացում տան, թե ինչ ռազմավարական մոտեցումներ է որդեգրելու Հայաստանը իր անվտանգային միջավայրը ձևավորելու և արտաքին աշխարհի հետ հարաբերվելու հարցում։

Նշենք, որ Հայաստանի ազգային անվտանգության նոր ռազմավարության ընդունումը մեծ կարևորություն ունեցող իրադարձություն է, քանի որ նորանկախ Հայաստանի պատմության մեջ ազգային անվտանգության առաջին և միակ ռազմավարությունն ընդունվել էր 2007թ.-ին: 

Ինչպես 2007 թվականին ընդունված ազգային անվտանգության ռազմավարության, այնպես էլ նոր ընդունված ռազմավարության մեջ նշված է, որ Հայաստանի և Արցախի անվտանգության համար լուրջ սպառնալիք կարող են ներկայացնել ինչպես Ադրբեջանը, այնպես էլ Թուրքիան։

 Սակայն ուղղակի զարմանալի է, որ ՀՀ ազգային անվտանգության նոր ռազմավարության մեջ իսպառ բացակայում են «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն» կամ «Արցախի Հանրապետություն» ձևակերպումերը, ինչն ակնհայտ հետքայլ է նախկինում գոյություն ունեցող սկզբունքներից ու մոտեցումներից։ 

Այնինչ, 2007 թվականի ազգային անվտանգության ռազմավարության մեջ առանձին բաժին էր հատկացված Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության անվտանգության ապահովման հարցին։

Ճիշտ է՝ նոր ընդունված ազգային անվտանգության ռազմավարության մեջ նշված է, որ Արցախի հարցի կարգավորման բանակցային գործընթացի նպատակը պետք է լինի Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման և անվտանգության համար մղված Արցախյան ազատամարտի արդյունքների պաշտպանությունը, սակայն խոսք չկա Արցախի Հանրապետության դե յուրե միջազգային ճանաչման պահանջի մասին։

Ազգային անվտանգության նոր ռազմավարության մեջ խնդիրներ կան նաև արտաքին հարաբերությունների մասով։ Ժամանակակից գլոբալ գործընթացների պարագայում, երբ պետություններն ավելի փոխկապակցված են միմյանց, տրամաբանական է, որ ժամանակի ընթացքում նրանց փոխհարաբերությունները պետք է ավելի խոր և համաբովանդակ բնույթ կրեն։

Եվ սա ենթադրում է, որ պետք է այս իրողությունն իր արտացոլումը գտներ նաև ազգային անվտանգության նոր ռազմավարության բովանդակության մեջ, սակայն նրանում Հայաստանի արտաքին գործընկերների հետ հարաբերություններին անդրադարձը ավելի սեղմ է, քան 2007 թվականին ընդունված ազգային անվտանգության ռազմավարության մեջ, և ընդամենը ներկայացված է ընդհանուր գծերով։

Այդպես են ներկայացված, օրինակ՝ Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի հետ հարաբերություններին վերաբերող հատվածները։ Այնինչ Հայաստանի համար մեծ կարևորություն ունեցող այս երկրների հետ հարաբերություններին ավելի ընդգրկուն բովանդակություն պետք է հատկացվեր։

Մտահոգիչ է նաև այն, որ ազգային անվտանգության նոր ռազմավարության մեջ շատ համառոտակի է անդրադարձ կատարված շրջափակման մեջ գտնվող Հայաստանի երկու բարիդրացիական հարևանների՝ Իրանի և Վրաստանի հետ հարաբերություններին։ 

Այնինչ Վրաստանի և Իրանի հետ գործակցության խորացումը ուղղակի առանցքային նշանակություն ունի Հայաստանի համար, և շատ կարևոր փաստաթղթում նշված չէ, թե ինչ ուղղություններով են զարգանալու երկու հարևան երկրների հետ փոխհարաբերությունները և, ըստ այդմ, ինչ տարածաշրջանային նախագծեր են կյանքի կոչվելու։

 

Գաղտնիք չէ, որ ներկայիս աշխարհաքաղաքական տեղաշարժերի պարագայում ամբողջ աշխարհում աստիճանաբար ավելի է մեծանում Չինաստանի ազդեցությունը և հատկապես տնտեսական կշիռը, իսկ սա ենթադրում է, որ Հայաստանը մեծ կարևորություն պետք է տա Չինաստանի հետ հարաբերությունների հետագա խորացմանը։

Հաշվի առնենք նաև, որ Չինաստանի հետ գործակցության ամրապնդումը հնարավորություն կտա դիվերսիֆիկացնել Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը և չինական կողմից ներդրումային հոսքեր ապահովել, սակայն նոր ընդունված ազգային անվտանգության ռազմավարության մեջ Չինաստանի հետ հարաբերություններին ընդամենը երկուսուկես տող է հատկացված, որի մեջ ընդամենը գրված է համագործակցությունն ընդլայնելու մտադրության մասին։ 

Ոչինչ նշված չէ ինչպես Չինաստանի հետ փոխգործակցության բովանդակության, այնպես էլ Չինաստանի կողմից մշակված աշխարհաքաղաքական ու տնտեսական կարևոր նշանակություն ունեցող «Մեկ գոտի, մեկ ճանապարհ» նախագծին մասնակցություն ունենալու անհրաժեշտության մասին։

 

Ճիշտ է՝ ազգային անվտանգության նոր ռազմավարության ընդունումը դեռևս չի նշանակում, թե դրա բովանդակության մեջ մատնաշվածից ավելին չի արվելու, և գործընկեր պետությունների հետ հարաբերությունների խորացումն ավելի հեռուն չի գնալու, սակայն մտահոգիչն այն է, որ արտաքին քաղաքականության բնագավառում էական ձեռքբերումներ չկան նաև գործնական հարթության վրա։

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Why the Pressure on Vahe Hakobyan Continues Ucom Introduces Hecttor AI to Improve Call Center Communications The Armenian Apostolic Church: Refutation of a False Premise Vahe Hakobyan Is Being Politically PersecutedIdram employees are the Secret Santa Claus for the students of the Orran Day Care CenterAraratBank Donates AMD 8 million to the Reconstruction of the Spandaryan CanalUnibank Launches Gift Cards New Education Platforms through Cooperation between AraratBank and Aren Mehrabyan FoundationTech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” FoundationUcom Reopens Sales and Service Center on Tigran Mets Avenue AraratBank Receives Visa Trusted Partnership Award 2025 Secret Santa at idplus: Anonymous Gift CardsWe condemn the unlawful actions by Armenia’s Gov. against the Armenian Apostolic Church. Jan Figel Free Style issues Armenia’s first corporate bonds in the fashion retail sector, placed by Cube InvestUnibank Completed the Placement of Its Third Issuance of Perpetual BondsScholarship for 100 Artsakh Students as Part of IDBank’s “Side by Side” Program The results of the second Junius financial literacy competition have been summarized From idea to implementation: Ameriabank Presents the Programs Implemented under My Ameria, My Armenia CSR Campaign Ucom and SunChild Launch the “Smart Birdwatching” Educational Program AraratBank Supports Digitization of "Karin" Scientific Center ArchiveWelcome to the ID booth: Big Christmas MarketWidest 5G Coverage, the Launch of the Uplay Platform, and the Integration of Cerillion: Ucom Summarizes 2025 Ucom and Armflix Present “13 Seconds” at KinoPark How to Choose a Career Path and What Skills are Considered Crucial: AraratBank on the GoTeach Platform Unibank Issues a New Tranche of Perpetual Bonds with 13.75% Coupon Unibank Became a Member of BAFTThe December beneficiary of “The Power of One Dram” initiative is the “City of Smile” Foundation EBRD lends US$ 40 million to Acba bank for youth-led firms in ArmeniaHeading Into 2026 at Ucom Speed։ New Year Offers Are Now Live Bvik and Idram Standing by Young ReadersIDBank participated in the conference dedicated to the 10th anniversary of the Armenian Institute of Directors AxelMondrian Wins Three Major International Awards for Branding, PR and Film Production in 2025Ucom Promotes Space Engineering Education Global Finance names AraratBank Best Sub-Custodian Bank 2025 in ArmeniaAraratBank Participates in “Women’s Empowerment Principles in Armenia” Conference Unibank’s Perpetual Bonds Were Acquired in Nearly One Day Acba bank and France’s Proparco to continue strengthening their long-term strategic partnershipTeam Holding Announces the Launch of Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Issues the First in Armenia Perpetual Bonds Team Holding Announces the Launch of Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker Armenia AraratBank Joins Armenia's New Greening Initiative: 100 Hectares of New Forest within Three YearsApply for a Unibank salary card and get a chance to win 1 000 000 AMDEuromoney Names Ameriabank Armenia’s Best Bank for Real Estate for the Second Year in a Row S&P Global Ratings has assigned IDBank CJSC a long-term rating of “BB-” and a short-term rating of “B” with a “stable” prospectA Brand-New Section on Idram&IDBankSeveral real and profitable offers ahead of Black Friday: IDBank and IdramAraratBank Joins Social Impact Award 2025 Summit in LjubljanaIDBank issued the 1st tranche of bonds of 2026Ucom Supports the Development of Space Engineering in Armenia Prioritizing Information Security: IDBank and Idram Support APOCALYPSE CTF 2025