Գլոբալ առումով հայրենիք-սփյուռք հարաբերություններում էական տեղաշարժ տեսանելի չէ
АНАЛИТИКАՀայ ժողովրդի տեղաբաշխվածությունն այնպիսի առանձնահատկություն ունի, որ Հայաստանի տարածքում ավելի քիչ թվով հայ է ապրում, քան սփյուռքում։ Սա պայմանավորված է հայ ժողովրդին բաժին ընկած դժվարին պատմական անցյալով, ինչպես նաև տարբեր ժամանակահատվածներում տեղի ունեցած արտագաղթի ալիքներով։
Եվ անկախ Հայաստանի Հանրապետության ողջ գոյության ընթացքում առաջնային թեմաներ են եղել սփյուռքի հետ համագործակցությունը խորացնելու, սփյուռքահայության ներուժը արդյունավետ օգտագործելու և հայրենադարձություն կազմակերպելու հարցերը։
Այս համատեքստում ուշագրավ է, որ դեռևս ընդդիմադիր պատգամավոր եղած ժամանակ Նիկոլ Փաշինյանը նշում էր, որ Հայաստանում հնարավոր չէ ներգաղթ այնքան ժամանակ, քանի դեռ չի եղել իշխանափոխություն, ավելին՝ նա Ազգային ժողովի ամբիոնից հայտարարում էր, որ մեծ հայրենադարձության կազմակերպումը «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության ծրագրային նպատակներից է:
Ուստի և օրակարգային առումով Հայաստան-սփյուռք հարաբերությունների խորացման թեման հատուկ դերակատարություն ստացավ հատկապես իշխանափոխությունից հետո, երբ վարչապետ Փաշինյանը սկսեց խոսել մեծ հայրենադարձության, սփյուռքի ներուժը Հայաստանում կենտրոնացնելու և սփյուռքահայերի միջոցով հսկայական ներդրումներ ներգրավելու մասին։
Սփյուռքի հետ կապերը ամրապնդելուն ուղղված «ամբիցիոզ» ծրագրերը կյանքի կոչելու ճանապարհին իշխանությունները ձեռնամուխ եղան սփյուռքահայության հետ աշխատանքներ իրականացնող պետական կառույցի՝ սփյուռքի նախարարության լուծարմանը, և դրա փոխարեն ստեղծվեց սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակը, իսկ գլխավոր հանձնակատար նշանակվեց Գլենդելի նախկին քաղաքապետ Զարեհ Սինանյանը՝ հաշվի առնելով, որ նա սփյուռքում ղեկավար աշխատանքի փորձ ունի։
Սակայն սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի ձևավորումը որևէ էական, տեսանելի փոփոխություն չբերեց հայրենիք-սփյուռք հարաբերություններում։ Նախ՝ սփյուռքում մեծ ցանկություն չի նկատվում հայրենիք վերադառնալու, իսկ մյուս կողմից՝ Հայաստանը պատրաստ չէ մասշտաբային հայրենադարձության։
Եվ պատահական չէ, որ Զարեհ Սինանյանն Ազգային ժողովում, ի պատասխան պատգամավորներից մեկի հարցի, նշեց, որ Հայաստանը պատրաստ չէ ներգաղթի:
Ավելին՝ նա ընդգծեց, որ հայրենադարձության խթանումն իրենց համար առաջնային խնդիր չէ: Այդ դեպքում ի՞նչն է իշխանությունների համար առաջնային, եթե նրանք իշխանափոխությունից հետո իրենց համար կախարդական փայտիկ էին դարձրել հայրենադարձության թեման։
Ճիշտ է՝ սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակն այս ընթացքում որոշակի նախաձեռնություններով հանդես եկել է, բայց գլոբալ առումով սփյուռքի համայնքների հետ հարաբերությունների էական խորացում տեսանելի չէ։
Ու այս հարցում կարևոր է, որ սփյուռքի մեր համայնքները ոչ թե դիտվեն «կթու կովի» կարգավիճակում, որից միայն պետք է օգուտ ստանալ, այլ ՀՀ կառավարությունն այնպիսի նախաձեռնություններով պետք է հանդես գա, որ սփյուռքում կազմակերպչական լուրջ աշխատանքներ տարվեն՝ հաշվի առնելով, որ հայկական համայնքները ժամանակի ընթացքում ձուլվում են, տարրալուծվում օտարության մեջ։
Ուստի համայնքների ներուժը պահպանելու համար լուրջ աշխատանքների կարիք կա, որպեսզի սփյուռքում պահպանվեն կամ բացվեն նոր հայկական դպրոցներ, մեծանա սփյուռքահայությանը համախմբող կառույցների դերակատարությունը և այլն։ Սակայն այսպիսի հարցերի վրա կենտրոնանալու փոխարեն սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի աշխատանքն աչքի է ընկնում միայն Զարեհ Սինանյանի՝ սփյուռքահայ տարբեր համայքներ կատարած այցերով, որոնց արդյունավետությունը հարցականի տակ է։
Մյուս կարևոր փաստը, որով հայտնի է դարձել սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակն այս ընթացքում, իր կատարած աշխատանքի համեմատ շատ մեծ չափերի պարգևավճարներ ստանալն է, որոնք մամուլում որակվեցին որպես «ռոքֆելլերյան» պարգևավճարներ։
Այս ամենի կոնտեքստում ուշագրավ է, որ օրերս վարչապետ Փաշինյանը նոր որոշում է ստորագրել, որով սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի նպատակները փոխվում են։ Մի՞թե գրասենյակը չի արդարացրել իր առաքելությունը, դրա համար էլ փոխվում են գործունեության նպատակները։ Այս հարցի պատասխանը դեռ չկա։
Սակայն, անկախ նպատակների փոփոխությունից, մի կարևոր խնդիր պարզ է, որ աշխարհով մեկ տարածված պանդեմիայի իրավիճակում պետք է նոր ելքեր փնտրել Հայաստան-սփյուռք համագործակցությունը ընդլայնելու և խորացնելու համար. ինչպես սփյուռքը կարող է այս ճգնաժամային իրավիճակում օգտակար լինել հայրենիքի համար, այնպես էլ հայրենիքը սփյուռքի համար։
ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ
Соболезнование лидера Движения «Всеармянский фронт», генерал-майора Аршака Карапетяна
Поражение было следствием системы управления. «Паст»
Шеф, ЕС деньги не отдал. «Паст»
Как воздух и вода необходима новая программа прослушивания. «Паст»
Растущий рейтинг Карапетяна может заставить систему пересмотреть правила игры. «Паст»
«Загадка» АНИФ: что раскрывают официальные цифры. «Паст»
Смена власти, реальная возможность выбора, оздоровление политического поля: формируется новый оппозиционный полюс. «Паст»
Частные лица и компании из любой точки мира – всегда желанные клиенты
Архиепископ Хажак Парсамян: Позиция Патриарха Саакa всегда чёткая: он поддерживает Верховного Патриарха 
Доверие и глобальный охват
Арсен Торосян и Рафаэль Бенитес обсудили направления развития сотрудничества с Советом Европы
GlobalSource: Ядерный выбор Армении сопряжен с серьезными долговыми рисками
Выбираем лучшие подарки к 8 Марта и оплачиваем через приложение Idram&IDBank
В Гюмри из супермаркета «Вива» в медцентр «Гюмри» доставлено тело 65-летней женщины
Автодекларирование и новые исключения в Армении: что можно не указывать в налоговой отчетности
КГД Армении— о видах и порогах не подлежащих декларированию необлагаемых налогом доходов
В Грузии временно закрыли дорогу, ведущую к границе с Арменией
Весеннее предложение Ucom: HONOR X7d 5G и ценные подарки
США перебросили в Британию две эскадрильи истребителей для отправки на Ближний Восток
Сегодня мы чтим память жертв сумгаитских погромов․ Лидер Движения «Всеармянский фронт»
генерал-майор Аршак Карапетян
Государство на «ара»? Когда заместитель председателя НС забывает о своей должности. «Паст»
Предвыборная «благосклонность» к пенсионерам на фоне многомиллионных премий. «Паст»
«Не регистрировать и не допускать»: политическая анатомия опасного мышления. «Паст»
«Не мойтесь, не купайтесь, не пейте воду — что за «позёрство» такое?» «Паст»
Кто станет новыми обвиняемыми по делу «1 марта»? «Паст»
Сомнительные «решения» на границе с Грузией: чьи интересы обслуживаются? «Паст»
«У меня зазвонил телефон…»: IDBank предупреждает о росте мошенничества по схеме «звонок из банка»
Пейзаж Айвазовского выставят на торги в Москве за 60 млн рублей
Хачанов улучшил свою позицию в рейтинге ATP
Мишустин: В России в целом находятся около 1 млн. нелегальных иммигрантов
Ucom признан оператором №1 в Армении с самым быстрым мобильным интернетом и лучшей фиксированной сетью
Бессрочные облигации Юнибанка прошли листинг на Армянской фондовой бирже
Марукян: Если власти победят, отыграются на пенсионерах за повышение пенсий
Губернатор Калифорнии опубликовал мемуары
Иран назначил нового посла в Ливане
Семья Рубена Варданяна: Отказ от апелляции – это не завершение борьбы, а отказ участвовать в фарсе
Самолёт авиакомпании American Airlines обстреляли при посадке в Колумбии
Гуманитарная помощь беженцам из Арцаха в Ехегнадзоре и Вайке
Какого мнение президента о полномочиях Никола Пашиняна? «Паст»
Одна «деревня», тысяча статусов и ноль ответов на реальные вопросы: «Паст»
Грузовики стоят на границе, а власть хвастается в Facebook: «Паст»
Домашний арест блогера Армена Алексаняна отменен
Партия «Гражданский договор» одобрила рукоположение этого священнослужителя? Требуется юридическое и официальное разъяснение
Мунат лечится или мультфильм «Рыбка-унывака. Подводное приключение»
По инициативе семьи Рубена Варданяна в общине Татев 7 семей из Арцаха получили землю для ведения сельского хозяйства
ISNA: Гросси может принять участие в переговорах Ирана и США в Женеве
СМИ: Подорожание платных парковок – удар по карманам водителей или не просчитанный шаг?
WP: США содействовали Мексике в ликвидации главаря наркокартеля CJNG
Фонд «Музыка во имя будущего» воплотит в жизнь Международную академию-фестиваль «Армянские Виртуозы»
Reuters: Иран готов пойти на новые уступки Трампу для избежания удара США 
