Yerevan, 21.September.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Գլոբալ առումով հայրենիք-սփյուռք հարաբերություններում էական տեղաշարժ տեսանելի չէ

ANALYSIS
Կիսվել

Հայ ժողովրդի տեղաբաշխվածությունն այնպիսի առանձնահատկություն ունի, որ Հայաստանի տարածքում ավելի քիչ թվով հայ է ապրում, քան սփյուռքում։ Սա պայմանավորված է հայ ժողովրդին բաժին ընկած դժվարին պատմական անցյալով, ինչպես նաև տարբեր ժամանակահատվածներում տեղի ունեցած արտագաղթի ալիքներով։

Եվ անկախ Հայաստանի Հանրապետության ողջ գոյության ընթացքում առաջնային թեմաներ են եղել սփյուռքի հետ համագործակցությունը խորացնելու, սփյուռքահայության ներուժը արդյունավետ օգտագործելու և հայրենադարձություն կազմակերպելու հարցերը։

Այս համատեքստում ուշագրավ է, որ դեռևս ընդդիմադիր պատգամավոր եղած ժամանակ Նիկոլ Փաշինյանը նշում էր, որ Հայաստանում հնարավոր չէ ներգաղթ այնքան ժամանակ, քանի դեռ չի եղել իշխանափոխություն, ավելին՝ նա Ազգային ժողովի ամբիոնից հայտարարում էր, որ մեծ հայրենադարձության կազմակերպումը «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության ծրագրային նպատակներից է:

Ուստի և օրակարգային առումով Հայաստան-սփյուռք հարաբերությունների խորացման թեման հատուկ դերակատարություն ստացավ հատկապես իշխանափոխությունից հետո, երբ վարչապետ Փաշինյանը սկսեց խոսել մեծ հայրենադարձության, սփյուռքի ներուժը Հայաստանում կենտրոնացնելու և սփյուռքահայերի միջոցով հսկայական ներդրումներ ներգրավելու մասին։

Սփյուռքի հետ կապերը ամրապնդելուն ուղղված «ամբիցիոզ» ծրագրերը կյանքի կոչելու ճանապարհին իշխանությունները ձեռնամուխ եղան սփյուռքահայության հետ աշխատանքներ իրականացնող պետական կառույցի՝ սփյուռքի նախարարության լուծարմանը, և դրա փոխարեն ստեղծվեց սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակը, իսկ գլխավոր հանձնակատար նշանակվեց Գլենդելի նախկին քաղաքապետ Զարեհ Սինանյանը՝ հաշվի առնելով, որ նա սփյուռքում ղեկավար աշխատանքի փորձ ունի։

Սակայն սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի ձևավորումը որևէ էական, տեսանելի փոփոխություն չբերեց հայրենիք-սփյուռք հարաբերություններում։ Նախ՝ սփյուռքում մեծ ցանկություն չի նկատվում հայրենիք վերադառնալու, իսկ մյուս կողմից՝ Հայաստանը պատրաստ չէ մասշտաբային հայրենադարձության։ 

Եվ պատահական չէ, որ Զարեհ Սինանյանն Ազգային ժողովում, ի պատասխան պատգամավորներից մեկի հարցի, նշեց, որ Հայաստանը պատրաստ չէ ներգաղթի: 

Ավելին՝ նա ընդգծեց, որ հայրենադարձության խթանումն իրենց համար առաջնային խնդիր չէ: Այդ դեպքում ի՞նչն է իշխանությունների համար առաջնային, եթե նրանք իշխանափոխությունից հետո իրենց համար կախարդական փայտիկ էին դարձրել հայրենադարձության թեման։

Ճիշտ է՝ սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակն այս ընթացքում որոշակի նախաձեռնություններով հանդես եկել է, բայց գլոբալ առումով սփյուռքի համայնքների հետ հարաբերությունների էական խորացում տեսանելի չէ։

Ու այս հարցում կարևոր է, որ սփյուռքի մեր համայնքները ոչ թե դիտվեն «կթու կովի» կարգավիճակում, որից միայն պետք է օգուտ ստանալ, այլ ՀՀ կառավարությունն այնպիսի նախաձեռնություններով պետք է հանդես գա, որ սփյուռքում կազմակերպչական լուրջ աշխատանքներ տարվեն՝ հաշվի առնելով, որ հայկական համայնքները ժամանակի ընթացքում ձուլվում են, տարրալուծվում օտարության մեջ։

Ուստի համայնքների ներուժը պահպանելու համար լուրջ աշխատանքների կարիք կա, որպեսզի սփյուռքում պահպանվեն կամ բացվեն նոր հայկական դպրոցներ, մեծանա սփյուռքահայությանը համախմբող կառույցների դերակատարությունը և այլն։ Սակայն այսպիսի հարցերի վրա կենտրոնանալու փոխարեն սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի աշխատանքն աչքի է ընկնում միայն Զարեհ Սինանյանի՝ սփյուռքահայ տարբեր համայքներ կատարած այցերով, որոնց արդյունավետությունը հարցականի տակ է։

Մյուս կարևոր փաստը, որով հայտնի է դարձել սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակն այս ընթացքում, իր կատարած աշխատանքի համեմատ շատ մեծ չափերի պարգևավճարներ ստանալն է, որոնք մամուլում որակվեցին որպես «ռոքֆելլերյան» պարգևավճարներ։

Այս ամենի կոնտեքստում ուշագրավ է, որ օրերս վարչապետ Փաշինյանը նոր որոշում է ստորագրել, որով սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի նպատակները փոխվում են։ Մի՞թե գրասենյակը չի արդարացրել իր առաքելությունը, դրա համար էլ փոխվում են գործունեության նպատակները։ Այս հարցի պատասխանը դեռ չկա։

Սակայն, անկախ նպատակների փոփոխությունից, մի կարևոր խնդիր պարզ է, որ աշխարհով մեկ տարածված պանդեմիայի իրավիճակում պետք է նոր ելքեր փնտրել Հայաստան-սփյուռք համագործակցությունը ընդլայնելու և խորացնելու համար. ինչպես սփյուռքը կարող է այս ճգնաժամային իրավիճակում օգտակար լինել հայրենիքի համար, այնպես էլ հայրենիքը սփյուռքի համար։

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Կիսվել
Timeline
Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy
All Timeline »
Most Popular
1 Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice 2 Unibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football Club 3 Unibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays 4 Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School Participants 5 Sergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invit...
Poll