ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (13 ՄԱՐՏԻ). Գոր­ծո­ղու­թյան մեջ է մտել եվ­րո­պա­կան դրամական հա­մա­կար­գը

ՏՈՆԵՐ

Գրենադա՝ Հեղափոխության օր, Կանադա՝ Քաղաքացիների տոն, ԱՄՆ-ի Իլինոյս նահանգ՝ Պլուտոնի օր, Թայլանդ՝ Փղերի օր։

ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1823- Կարինում կնքվել է թուրք-պարսկական հաշտության պայմանագիրը, որով Բայազետ քաղաքը կրկին վերադարձվել է Թուրքիային: 

1897- ծնվել է հայ մեծագույն բանաստեղծ Եղիշե Չարենցը։ 

1908- վարարած Գետառ գետը մեծ վնասներ է հասցրել Երևանին։ 

1913- ծնվել է արձակագիր, թարգմանիչ Պարույր Ջոթյանը։ 

1955 –վախճանվել է բանասեր, պատմաբան, մանկավարժ, հասարակական–քաղաքական գործիչ Արտաշես Աբեղյանը։ 

1959 - վախճանվել է մաթեմատիկոս Աշոտ Տեր-Մկրտչյանը։ 

1993 - վախճանվել է ճարտարապետ Սասուն Գրիգորյանը։ 

2008-նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը փոփոխություններ է կատարել արտակարգ դրություն հայտարարելու մասին մարտի 1-ի իր հրամանագրում, որոնք վերաբերվել են լրատվամիջոցների գործունեության սահմանափակումներին: 

- ԱԱԾ-ի կողմից հայտնաբերվել և ձերբակալվել է հետախուզման մեջ գտնվող Սասուն Միքայելյանը: 

2013- Երևանի մետրոյի «Երիտասարդական» կայարանի գետնանցումում գտնվող գրքի ամենամեծ շուկան փակվել է վերանորոգման պատճառով։ 

2019-քաղաքապետարանն սկսել է Օպերայի հարակից տարածքում գործող սրճարանների ապամոնտաժման աշխատանքները, ինչը դրանց աշխատակիցների բողոքի պատճառ է դարձել:

ԱՇԽԱՐՀ

1719 -վախճանվել է գերմանացի ալքիմիկոս Իոհանն Ֆրիդրիխ Բյոտտգերը, որը հայտնագործել է ճենապակու գաղտնիքը։ 

1720 -ծնվել է շվեյցարացի բնախույզ և փիլիսոփա Շարլ Բոնեն, որը հայտնագործել է պարտենոգենեզի երևույթը։ 

1733 -ծնվել է անգլիացի հոգևորական, փիլիսոփա-մատերիալիստ և քիմիկոս Ժոզեֆ Պրիստլին, որը հայտնագործել է թթվածինը և ամոնիակը։ 

1781- Ուիլյամ Հերշելը հայտնաբերել է Ուրան մոլորակը։

1797- Փարիզի «Ֆեյդո» թատրոնում տեղի է ունեցել «Մեդեա» օպերայի պրեմիերան։ 

1852 -Նյույորքյան «NY Lantern Weekly» թերթը առաջին անգամ հրատարակել է Քեռի Սեմի պատկերը։ 

1881 - Պետերբուրգի Եկատերինյան ջրանցքի մոտ նետված ռումբից մահացու վիրավորվել է Ռուսաստանի ցար Ալեքսանդր 2-րդը։ Ռումբը նետել էր նարոդովոլցի Իգնատի Գրինևիցկին։ 

1900 - ծնվել է հույն նշանավոր բանաստեղծ Յորգոս Սեֆերիսը։ 1913 –ծնվել է ռուս գրող Սերգեյ Միխալկովը։

1917 -Պետերբուրգում լույս է տեսել «Պետերբուրգի բանվորների և զինվորների դեպուտատների նորություններ» թերթի առաջին համարը (ներկայումս՝ «Известия»)։ 

1920 -Մուրմանսկը Կարմիր բանակի կողմից ազատագրվել է սպիտակգվարդիականներից և ամերիկա-անգլիական ինտերվենտներից։ 

1921- Մոնղոլիան հայտարարել է իր անկախությունը Չինաստանից։ 

1925 -ԱՄՆ-ի Թեննեսի նահանգում արգելվել է դասավանդել էվոլ յուցիայի տեսություն։ 

1938 -ԽՍՀՄ-ում ռուսաց լեզուն մտցվել է որպես բոլոր դպրոցների դպրոցական ծրագրի պարտադիր առարկա։ 

1940 -խորհրդային զորքերը մտել են Վիբորգ, ավարտվել է խորհրդա-ֆիննական պատերազմը։ 

1954 -ստեղծվել է ԽՍՀՄ-ի պետական անվտանգության կոմիտեն՝ ՊԱԿ-ը։ 

1967 - ծնվել է կոլումբիացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան Անդրես Էսկոբարը, որի մահվան պատճառ է դարձել ինքնագոլը։ 

1974 - ծնվել է գերմանական «Դի հեփի» ռոք-խմբի երգչուհի Մարտա Յանդովան։ 

1979 -գործողության մեջ է մտել Եվրոպական դրամական համակարգը (1998 թվականից հետո՝ անցում եվրոյի)։ 

1988-բացվել է ամենաերկար ստորջրյա թունելը՝ Սէյկանը (53,85 կմ, Հոնսյու - Հոկայդո)։ 

1989- Միջուկային հետազոտությունների եվրոպական կազմակերպության աշխատակից Թիմ Բեռներս-Լին և իր գործընկերները հիմնել են համաշխարհային «սարդոստայնը» (WWW)։ 

2004- Նյու Յորքի «Մետրոպոլիտեն օպերայի» բեմում հանրահայտ տենոր երգիչ Լուչիանո Պավարոտին տվել է իր հրաժեշտի համերգը։