Քարանձավային մարդիկ քարանձավներում չեն ապրել
ОБЩЕСТВОՔարանձավային մարդիկ ապրել են քարանձավներում:
Իրականում այնքան էլ այդպես չէ:
Պարզվում է, որ քարանձավային մարդիկ ապրել են բաց տարածքներում:
Ընդհանրապես, «քարանձավային մարդ» կոչում են քարե դարում ապրող այն մարդկանց, որոնք հետքեր են թողել քարանձավներում (նեանդարթալցիներ և կրոմոնյոնցիներ): Նեանդարթալցիները ընդհանրապես նման չեն եղել ժամանակակից մարդկանց: Իսկ ահա կրոմոնյոնցիները նման են ժամանակակից մարդկանց:
Քարանձավային մարդ տերմինն առաջացել է 19–20–րդ դարերում, երբ սկսեցին հետազոտվել քարանձավները, և այնտեղ մարդկային կենսագործունեության հետքեր հայնաբերվեցին (միայն Եվրոպայում հայտնաբերված է 277 այդպիսի քարանձավ): Քարանձավային մարդ տերմինը հիմնականում վերաբերում է պալեոլիթի վերջին սառցային դարաշրջանում ապրող մարդկանց: Նրանց նկարագրում են որպես անտաշ և անմշակույթ մարդիկ: Սրանք որսորդությամբ զբաղվող մարդիկ էին և վարում էին քոչվոր կյանք: Նրանք ապրում էին բաց տարածքներում, իսկ քարանձավները օգտագործում էին որպես պահեստներ, նաև կրոնական ծեսեր կատարելու և ցեղի մահացածներին թաղելու վայրեր: Հարցն այն է, որ բաց տարածքում նրանք ոչ մի հնէաբանական հետք չեն թողել, ժամանակը ջնջել է ամեն ինչ, իսկ քարանձավներում նրանց հետքերը նկարների կամ գործիքների տեսքով պահպանվել են: Այդտեղից էլ սխալը՝ կոչել նրանց քարանձավային մարդ: Իրականում քարանձավում ապրելը ոչ ավելի անվտանգ է, ոչ էլ ավելի հաճելի (ոտաբոբիկ ավելի հեշտ է քայլել խոտերի վրա, այլ ոչ թե սառած քարերի), բացի այդ՝ վաղ թե ուշ մարդկանց մոտ հոդացավեր և խոնավության հետ կապված այլ հիվանդություններ կզարգանային:
Հետաքրքիրն այն է, որ այս քարանձավային մարդիկ, որպես կանոն, ճամբարներ են խփել ամենագեղատեսիլ վայրերում: Անթրոպոլոգները համարում են, որ եթե ինչ–որ մեկը ցանկանում է նրանց բնակատեղին գտնել, ապա պետք է գտնի չնաշխարհիկ տեսարաններ ունեցող բաց տարածք: Նրանք բավականին վտանգավոր ժամանակաշրջանում են ապրել՝ բազմաթիվ վայրի գիշատիչ կենդանիներ և այլ վտանգներ:
Չնայած դրան, նրանք ժամանակ են գտել քարանձավների պատերին նկարելու համար: Ըստ մի վարկածի, պատերին մարդիկ կենդանիներ են նկարել ապագա որսի հաջողությունը ապահովելու համար, իսկ մի այլ վարկածի համաձայն, այդ նկարներն արել են նրանց դեռահաս երեխաները՝ ժամանակ կարճելու համար: Քարանձավային մարդիկ ունեին զարգացած սոցիալական հասարակություն, որտեղ աշխատանքը բաժանված էր բոլորի միջև, ապրում էին ընտանիքներով, բայց ցեղի հետ: Օգտագործելիս են եղել կրակ, բայց այն ստանալու մասին տվյալներ չկան: Պատրաստելիս են եղել քարե գործիքներ և անգամ զարդեր: Աստիճանաբար սկսել են օգտագործել նիզակներ և սովորել են նույնիսկ նետ ու աղեղ օգտագործել:
Ինձ թվում է՝ «քարանձավային մարդ» տերմինը սխալ է, և այդ հին մարդկանց պետք է կոչել «քարանձավային հայեր»: Իմ այս միտքը հաստատում է նաև վերջերս հայերի կողմից քարանձավում գտնված ամենահին կոշիկը՝ չարոխը: Դա նշանակում է, որ դաշտերից հայերն են առաջին անգամ «քարանձավ–բնակարան» տեղափոխվել՝ չարոխների հայտնագործությունից հետո (կարևոր է, որ ոտքերը չմրսեն, թե չէ մեկ էլ տեսար, մարդ մեջքացավ ստացավ և չկարողացավ մամոնտ որսալ):
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը
«Срочно подтвердите данные карты»: IDBank предупреждает о мошенничестве с бронированием отелей
Мгер Ананян вошел в состав Правления Юнибанка
Бывшие руководители Словакии требуют от Никола Пашиняна прекратить политические преследования и давление на Армянскую Апостольскую Церковь
Мы не хотим, чтобы сатана, пришедший к власти, судил христиан за их поступки
При поддержке Ucom представлена образовательная игра «Запоминай животных»
Армения оказалась на грани исторической катастрофы․ Аршак Карапетян
Выполняя требования агрессора, мира не достичь. Аршак Карапетян
Moody’s изменило прогноз по рейтингам IDBank на позитивный
IDBank представляет новую карту Mastercard World с преимуществами для путешествий и специальной акцией
Ucom и FPWC обеспечат круглосуточный мониторинг дикой природы в Гнишике с помощью солнечной энергии
Idram и IDBank - рядом со стартапами на Seaside Startup Summit
В мобильном приложении Юнибанка теперь можно зарегистрироваться также с помощью imID
«Бесплатные бонусы в играх»: IDBank предупреждает о кибератаках на школьников
ЕАЭС со временем будет расширяться. Когда-нибудь это поймёт и рядовой армянин, но будет уже поздно
Если Израиль использует тему Геноцида армян против Эрдогана, то что для него значит сам Геноцид?
ВТБ (Армения): вклад «Стабильный» — до 10% годовых и оформление в мобильном приложении
Платформа Rate.Trading на Seaside Startup Summit: IDBank представил инновационное решение
Состоялось открытие Khachaturian Rooftop при поддержке IDBank
Пашинян ты упустил свой шанс уйти спокойно. Аршак Карапетян
Обновленный Центр продаж и обслуживания Ucom открылся по адресу ул. Шаумяна, 24/2 в Арарате
Никогда Нагорный Карабах не был в составе независимого Азербайджана. Аршак Карапетян
Бывший премьер-министр Словакии обратился к президенту страны с просьбой содействовать освобождению армянских заключенных, осужденных в Азербайджане
«По следам истории: благоустройство памятника погибшим участникам ВОВ в селе Джанфида»
В Ереване состоялся форум здоровья и эстетики «Три ключа к красоте»
Против кого вооружается Азербайджан? Аршак Карапетян
При поддержке Ucom в спортивной школе Вайка установлена солнечная электростанция мощностью 15 кВт
Новые финансовые навыки на «Давидбекских играх»: Idram&IDBank
Представитель Армении стал амбассадором международной премии «Евразия»
Кругом война. А вас вводят в заблуждение. Аршак Карапетян
Центр продаж и обслуживания Ucom в Егварде возобновил работу по
новому адресу — ул. Ереванян, 3/47
До 25% idcoin-ов при покупке авиабилетов Flyone: Idram&IDBank
Ucom и Microsoft Innovation Center помогают школьникам развивать навыки кибербезопасности
«Евразия-Армения» отдала дань памяти культурному и общественному деятелю Армену Григоряну
При поддержке Ucom в Шенаване установлена солнечная станция мощностью 10 кВт
Юнибанк разыграет поездку в Италию среди новых держателей карт Mastercard World «Travel»
Москва–Баку: есть разногласия, но связи сохраняются. А мы что делаем?
День благодарности клиентам в Ванадзоре: IDBank
Сохранение исторической памяти: активисты «Евразия-Армения» посетили монастырский комплекс Хор Вирап 
Пашинян замотивирован уничтожить Армению․ Аршак Карапетян
«Мой лес Армения» — бенефициар инициативы «Сила одного драма» в июле
Станьте акционером Юнибанка и воспользуйтесь выгодным инвестиционным предложением
IDBank предупреждает о мошеннических звонках от имени пенсионных фондов
Небольшой французский уголок в Раздане при сотрудничестве с Конверс МСБ
Предателя Пашиняна нужно скинуть с трона. Аршак Карапетян
В отношении Арегназ Манукян возбуждено публичное уголовное преследование, она задержана
Зачем Пашинян полетел в Россию?․ Аршак Карапетян
Глава МИД Иордании: Подписание мирного соглашения между Арменией и Азербайджаном близко
Рост цен на продукты в Армении ускорился до 8,6%: ЕАБР
Idram - главный партнер ежегодной конференции «На пути к осознанному воспитанию детей 2026» 
Трамп: США больше не намерены вести торговлю с Испанией 
