Խեցգետին-պայտ. նա փրկում է մարդկային կյանքեր
ОБЩЕСТВО
Մենք գիտենք, որ...
Ամենաշատ մարդկային կյանքեր փրկող կենդանիներն են կա՛մ շունը, կա՛մ ձին, կա՛մ էլ անգամ փոստային աղավնին։
Իրականում ամենաշատ մարդկային կյանքեր փրկում է քիչ հայտնի մի արարած, որը միաժամանակ հանդիսանում է նաև մեր մոլորակի ամենահին բնակիչներից մեկը՝ խեցգետին–պայտը (Limulus polyphemus)։
Խեցգետին–պայտը ապրում է օվկիանոսների ծանծաղուտներում, ունի մինչև 60 սմ երկարություն, պայտի նմանվող պատյան և սրածայր պոչ (այդտեղից էլ նրանց դասում են սրապոչների դասում)։ Սրանք ըստ էության խեցգետիններ էլ չեն, քանի որ գենետիկորեն ավելի շատ մոտ են սարդերին, տզերին և կարիճներին։ Կենդանի օրգանիզմների այս խումբն առաջացել է դեռևս օրդովիկի շրջանում՝ դինոզավրերից 200 միլիոն տարի առաջ։ Խեցգետին–պայտը կարծես թե այլ մոլորակից եկած արարած լինի։ Նրանք կարող են դիմանալ էքստրեմալ սառը և ցուրտ եղանակներին, մեկ տարի չսնվել, ապրել խիստ կեղտոտ միջավայրում։
Խեցգետին–պայտի արյունը, որը կոչվում է հեմոլիմֆա, երկնագույն է, քանի որ չի պարունակում հեմոգլոբին (թթվածին տեղափոխող տարրը երկաթն է), այլ պարունակում է հեմոցիանին (երկաթի փոխարեն՝ պղինձ)։ Հեմոլիմֆան (կոչվում է «լիմուլուս– ամեբոցիտ–լիզատ» կամ «ԼԱԼ») անփոխարինելի է վակցինաների, դեղերի և բժշկական սարքերի թեսթավորման համար։ Այս կենդանին չունի իմուն համակարգ և չի կարող արտադրել հակամարմիններ, փոխարենը նրա հեմոլիմֆան ունի այն հատկությունը, որ եթե որևէ վիրուս կամ բակտերիա ընկնում է օրգանիզմ, այն արգելափակվում է սպիտակուցների մակարդուկով։ Հենց այս պրոցեսն էլ օգտագործվում է թեսթավորման ընթացքում և այդ միջոցով փրկվում են բազմաթիվ մարդկային կյանքեր։
Խեցգետին–պայտի հեմոլիմֆան ստանալու համար նրանց չեն սպանում, տարեկան մեկ անգամ հավաքում են ձեռքերով, տեղափոխում լաբորատորիա և հեմոլիմֆայի 30 տոկոսը քաշում. դրանից կենդանին չի վնասվում։ Հեմոլիմֆայի մեկ լիտրի արժեքը 15000 դոլար է։ Ասիական որոշ երկրներում խեցգետին–պայտի միսը ուտում են, իսկ Ամերիկայի հնդիկները նրանց պատյանը օգտագործում էին որպես շերեփ։
Դե, կյանքում էլ քիչ չեն նրանք, որոնց կարելի է հանգիստ համարել խեցգետին–պայտ։ Առաջին հերթին նրանց արյունը սկսում է երկնագույն դառնալ (հնում համարում էին, որ թագավորների արյունը երկնագույն է), նրանք փակվում են իրենց «պատյաններում», հարստությունն ակնառու է, իսկ ըստ եկամուտների հայտարարագրերի՝ պարզվում է, որ նրանք մեկ տարի է՝ ոչինչ չեն կերել։ Միայն մի տարբերություն. հազիվ թե նմանների հեմոլիմֆան այդքան թանկ արժենա:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը:
Доктрина «Западного Азербайджана», по сути, совпадает с навязываемой властями концепцией «Четвёртой Республики»
Армения и Кувейт обсудили перспективы сотрудничества в технологическом секторе
Американский техногигант Amazon анонсировал сокращение 16 000 рабочих мест
Представители МИД Армении и Литвы обсудили события на Южном Кавказе
На сегодняшний день в Арцахе тоже всё спокойно,но без армян!Желание Азербайджана сделать Армению вассалом турецкого мира.
Мы- воины нашего Отечества, и наш долг — обеспечивать безопасность нашего народа и могущество Армении
Заместитель главного министра индийского штата Махараштра погиб в авиакатастрофе
Депутат Сона Казарян избрана председателем подкомитета ПАСЕ по делам молодежи и будущего общества
Армянская армия — это гордость армянской нации. Аршак Карапетян
Бывшую первую леди Южной Кореи приговорили к 20 месяцам за полученные в подарок предметы роскоши
Как засуха разрывает Землю: назван неожиданный фактор ускорения распада Восточной Африки
В администрации Трампа впервые признали, что иммиграционные агенты, «возможно, нарушили протокол» в Миннеаполисе
Для чего нужны представления с названием «литургия»? «Паст»
«Цена мира»: Армения заплатила жизнями, территориями и национальным достоинством
Отключения электроэнергии достигли возмутительных размеров, люди «запасаются» свечами: «Паст»
«Законодательный» «штыковый бой» властей против реальных наблюдателей: «Паст»
Кому и почему мешает название «Арарат 73»? «Паст»
Почему Армения молча наблюдает за смертельными страданиями международного права? «Паст»
Что подарить мужчинам 28 января: Idram&IDBank
Компания Idram провела урок финансовой грамотности для участников Roboton
О платежах за услуги «Вива Армения» через Idram
Новая Мишель Обама: смелый стиль, подтянутая фигура и сияющее лицо
Время близко и мы сделаем все «По-нашему»: послание Самвела Карапетяна
Зеленский подтвердил новую трехстороннюю встречу на этой неделе
«Аякве»: Власти Армении пытаются добиться отмены регистрации инициативы в качестве наблюдательной миссии
Министр: в 2025 году зафиксировано первое рождение олененка в дикой природе
ЕС готовит инвестиционный пакет в поддержку Гренландии
Армянский храм XV века в Феодосии под угрозой разрушения
Азербайджан в 2025 году экспортировал в Армению топливо более чем на $788 тыс.
Лидер партии обвинил власти в игнорировании угрозы «Западного Азербайджана»: «Прячут голову в песок»
То, что делает Церковь, исходит только и только из интересов армянского народа и Армянской государственности: «Паст»
Большая авантюра: что ждет долю США в размере 74 процентов? «Паст»
Кому выгоден подход «отвергать всех»? «Паст»
Властям не нужны ни объективные наблюдатели, ни справедливые выборы։ «Паст»
Айк Мартиросян стал победителем Международного шахматного турнира
Апелляционный суд отменил оправдательный вердикт в отношении троих членов движения «Тавуш за Родину»
Кэшбэк до 2% с картами IDBank Mastercard и ArCa
Фотограф Армен Амбарцумян удостоен награды ISPWP
Президент США: Путин пойдет на уступки
Испания приветствует прогресс в процессе нормализации отношений между Азербайджаном и Арменией
Инспекционный орган по надзору за рынком Армении в 2025 году выписал штрафы на сумму более $1,1 млн.
Самые дорогие сумки Мелании Трамп: крокодиловая Birkin за сотни тысяч долларов и другие люксовые сокровища
Парламент Армении одобрил в первом чтении законопроект о внесении поправок в Избирательный кодекс
Трамп: США в вопросе Гренландии могут делать «все, что захотят»
ААЦ подала два иска против Степана Асатряна
За пределами политических лозунгов — вопрос экономической ориентации Армении
Рынок ЕАЭС без промышленной динамики: экономический тупик Армении
ВТБ (Армения) выпустил карту MIR Travel для удобных платежей и переводов между Россией и Арменией
Кэшбэк до 2%, бесплатная карта Mastercard и бесплатная карта ArCa при присоединении к IDSalary
Они «анализируют» речь других, оставляя в стороне собственные дела: «Паст» 
