Ինչի՞ հասավ ԱՄՆ–ն Սիրիայում

Ամերիկյան Թեյախմության շարժումը՝ TPM–ն, որ ստեղծվել է 2009–ին, պահպանողական–լիբերալ հայացքներով քաղաքական խումբ է, որ հանդես է գալիս պետական ապարատի, ծախսերի, հարկերի, բյուջետային դեֆիցիտի կրճատման, տնտեսական կայունության և ԱՄՆ սահմանադրության պաշտպանության օգտին: Սա, կարծես, հարգանքի տուրք է 1773–ին ձևավորված Բոստոնյան թեյախմության խմբակին, որը «Ոչ մի հարկ՝ առանց պառլամենտական ներկայացուցչության» լոզունգն էր ընտրել, պատմության մեջ մնալով ԱՄՆ–ի ազատության համար մղած պայքարով ու կոլոնիզացիայի օրերին բրիտանական թեյի ոչնչացմամբ: Իհարկե, ներկայի թեյասերները նման ռադիկալ մեթոդներ չեն գործադրում կամ պառլամենտական աթոռ չեն պահանջում իրենց համար: Այդուհանդերձ, շատերը յոլա չեն գնում առանց TPM–ի օժանդակության, իսկ խմբի դիրքորոշումները, սովորաբար, մեծ ռեզոնանս են առաջացնում իսթեբլիշմենթի ու հանրության շրջանում:

Բնական է, ուրեմն, որ TPM անդամ, 1988–ին նախագահի թեկնածու Ռոն Փոլի վերջին՝ «Ինչի հասավ Ամերիկան վերջին 6 տարիների սիրիական պատերազմում» հոդվածն էլ պիտի մեծ արձագանք գտներ քաղաքական/փորձագիտական շրջանակներում: Մանավանդ, որ՝ 2010–ին Կենտուկիի նահանգից սենատոր ընտրված և Ներկայացուցչական պալատի անդամ Փոլը, որ հիմնադիրն է Ron Paul Institute for Peace and Prosperity–ի կառույցի, նույնանուն կայքում լուրջ քննադատություն է արժանացրել ԱՄՆ մերձավորարևելյան քաղաքականությունը՝ տարակուսելով, որ դրանից, որպես կանոն, հատկապես քրիստոնյաներն են ամենաշատը տուժել:

Ուղիղն ասած՝ մենք այն կարծքին ենք, որ ԱՄՆ քաղաքականությունը նույն հետևանքներին է հանգեցնում նաև շատ այլ տարածաշրջաններում, օրինակ՝ Բալկաններում, բայց քանի որ որոշել ենք զուտ ամերիկյան տեսակետ ներկայացնել, անդրադառնանք հոդվածին, որում բերվող ամենատարբեր պնդումներ մեր ընթերցողը հաճախ է կարդացել «Փաստի» էջերում:

Եվ, այսպես, ըստ Ռոն Փոլի՝

• Հատկապես այժմ, երբ սիրիական բանակը ԴԱԻՇ–ի վերջին պատվարներն է վերացնում Սիրիայի արևելքում, ԱՄՆ–ն շարունակում է ներկա լինել Սիրիայում՝ այդպիսով ի ցույց դնելով ինտերվենցիայի սկզբնական կեղծիքը: Վերջինս, ըստ Փոլի, Բուշից հետո ձևակերպել է Օբաման՝ «Կանխենք եզդիների ցեղասպանությունն ու սիրիացի ժողովրդի տառապանքը» բովանդակությամբ, ընդ որում՝ ցամաքային օպերացիաների բացառման խոստմամբ, ինչն այժմ շարունակում է Թրամփը: Եվ ոչ ոք, ի դեպ, ինքն իրեն հարց չի տալիս՝ Իսկ ի՞նչ կզգային ամերիկացիները, եթե նույն Սիրիան, առանց հրավերի, որոշեր ԱՄՆ–ո՛ւմ ռազմաբազաներ հիմնել:

• 6 տարվա պատերազմից հետո Դամասկոսն ընդհուպ հաղթել է ԴԱԻՇ–ին, Ալ–Քաիդային և ԱՄՆի «չափավորներին», որոնք կամ իսլամիստների վերածվեցին, կամ՝ քուրդ վարձկանների կամ էլ՝ մեկդի քաշվեցին: Եվ թե ինչի հասավ ԱՄՆ–ը, բոլորին քաջ հայտնի Զեկույցի համաձայն՝ միլիարդ դոլարի իր զենքով, որ բացառապես վերոնշյալների ձեռքում հայտնվեց, դեռ պիտի բացատրել բոլորին:

• «Ասադը պիտի հեռանա, նա կոչնչացնի վերանվաճած Հալեպի ժողովրդին»,– Օբամայի խոսքն է մեջբերում Փոլը՝ տարակուսելով, թե ինչո՞ւ ոչ միայն դա չիրականացավ, այլև իսլամիստների դեմ լոկալ հաղթանակներից հետո անգամ 600000 սիրիացիներ իրենց երկիր վերադարձան, իսկ այս հոկտեմբերի 2–ին քրիստոնյա Համմուդ աս–Սաբագը այդ անհանդուրժող Սիրիայի խորհրդարանի խոսնակ ընտրվեց:

• Այո, «նեոպահպանողականներն ու հումանիտար ինտերվենցիոնիստները միշտ են ստել»՝ պնդում է Փոլը, փորձելով հիշել, թե քանի քրիստոնյա կա, օրինակ, ԱՄՆ սիրելի Սաուդյան Արաբիայում, որտեղ «ախր, խորհրդարան էլ չկա»: Իսկ վերջում արդեն գլխավոր եզրահանգումն է՝ «ԱՄՆ–ն ոչ մի լավ բանի չհասավ Սիրիայում. ռազմա–արդյունաբերական կոմպլեքսը չէր էլ կարող ամերիկյան ժողովրդին թալանելու և այդ համակարգում ներգրավվածներին հարստացնելու առավել արդյունավետ միջոց գտնել»: Մի բան, որ, ցայսօր էլ շարունակվում է…

Էջը պատրաստեց Գոհար Սիմոնյանը