Թուրքական հիստերիան խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ

Հաջորդ  շաբաթ  Թուրքիայում  մեկնարկում  են  խորհրդարանական ընտրությունները:  Թերևս   միջազգային  հանրության  համար  նորություն  չէ  այն  փաստը,  որ  Թուրքիայում  միշտ  էլ  ընտրությունները  ընթանում  են  մի  շարք  օրինախախտումներով:

Հենց  այս  լույսի  ներքո  էր  օրերս  հեղինակավոր  New York  Times  պարբերականը «Թուրքիայի գլխին սև ամպեր են կուտակվում»  խորագրով  հոդված  հրապարակել,  որտեղ նշվում էր, որ Թուրքիայի վճռորոշ խորհրդարանական ընտրություններին բան չի  մնացել, այնպես որ՝ լարվածությունն աճում է, և նախագահ Ռ. Թ. Էրդողանի որոշ քննադատներ «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության (ԱԶԿ) հաղթանակը երաշխավորելու նպատակով նոր բռնաճնշումների մտավախություն ունեն:

Հոդվածում ուշադրություն է  հրավիրվում  այն հանգամանքին, որ ավելի քան տասը տարի որպես Թուրքիայի ղեկավար իշխանությունը կենտրոնացնելուց հետո, Էրդողանը կարող է իր երազանքի իրականացման շեմին լինել, այն է՝ փոփոխել Սահմանադրությունը, որպեսզի քաղաքական իշխանությունն ավելի շատ երկրի նախագահի ձեռքում կենտրոնանա, այլ ոչ թե վարչապետի: Նպատակների իրականացման համար անհրաժեշտ է 330 մանդատ, որպեսզի սահմանադրական փոփոխությունները հանրաքվեի դրվեն: 2011թ. ընտրություններում ԱԶԿ-ն միայն 326 տեղ ստացավ:

Reuters  պարբերականի կողմից վերջերս անցկացված հարցումը փաստում է, որ ԱԶԿ-ին սատարողների թիվը նվազել է:

Էրդողանը երկար ժամանակ վախեցնում և համոզում էր թուրքական լրատվամիջոցներին, սակայն ահազանգող նոր ազդանշաններ հնչեցին, երբ Էրդողանին դուր չեկած հոդվածի համար դատական հայցեր ներկայացվեցին «Hurriyet Daily News»-ի խմբագիրների և կայքի դեմ: Դրան հաջորդեց Անկարայի դատախազի կոչը՝ արգելել մի քանի ընդդիմադիր լրատվամիջոցների աշխատանքը, որոնք կապ ունեն Ֆեթուլլա Գյուլենի հետ, ով Էրդողանի երբեմնի դաշնակցի էր, իսկ ներկայումս հակառակորդներ են: Լրագրողների  մոտ  մտավախություն կա, որ ընտրություններից առաջ հիմնական անկախ լրատվամիջոցները՝ «Hurriyet», «Zaman» պարբերականներն ու նրանց կից ընկերությունները փակելու և դրանց գույքն առգրավելու հրամաններ կլինեն:

Որպես  վերջաբան նշվում է, որ չնայած երկիրը նախկինում նույնպես կոշտ քաղաքական արշավների է տեսել, այս արշավն առավել արատավոր է: Թվում է, գերիշխում է մռայլ, վախ սերմանող տրամադրություն: Էրդողանն ավելի մեծ թշնամանք է արտահայտում, երբ ճշմարտությունն են ասում: Միացյալ Նահանգները և ՆԱՏՕ-ում Թուրքիայի այլ դաշնակիցներ պետք է նրան կոչ անեն հեռանալ այդ կործանարար ուղղուց:

Թուրքիայի նախագահը անպատասխան չթողեց հոդվածը: Նա  պատասխանել  է The New York Times  ամերիկյան պարբերականի քննադատությանը:  Պատասխանում նա մասնավորապես  հայտնել է. «Դա գրելով` դուք դուրս եք գալիս խոսքի ազատության սահմանից և միջամտում եք Թուրքիայի գործերին: Կարո՞ղ եք դա գրել ԱՄՆ-ի նկատմամբ: Նրանք դա թույլ չեն տա և նույն պահին կանեն՝ ինչ-որ պետք է»:

Նախագահ  Էրդողանի  պատասխանից  վստահորեն  կարելի է  հետևություն անել,  որ  ԱՄՆ-ն՝ հեղինակավոր  պարբերականի  շուրթերով,  անուղղակիորեն Անկարային հաղորդագրություն  էր ուղղարկել՝  ընտրություններին հնարավորինս  զեղծարարությունները  կանխելու  համար, ինչին հաջորդեց  էրդողանի պոռթկումը: Եվ  ո՞վ  է  խոսում  խոսքի  ազատությունից: Նման  պատասխանով էրդողանը, գուցեև,  նոր  սեպ  խրեց ԱՄՆ-Թուրքիա  հարաբերություններում, որը  հետագայում որևէ  հավելում  ունենալու  պարագայում կարող է  հանգեցնել  քաղաքական  լուրջ  հետևանքների:

Նարինե Մեհրաբյան