Yerevan, 21.September.2026,
00
:
00
BREAKING


Պրոհնդկական կուսակցության մասին

ANALYSIS

Օրերս ԱԺ երկու պատգմավորներ՝ Էդմոն Մարուքյանը և Թևան Պողոսյանը հայտարարեցին, որ քննարկում են պրոեվրոպական կուսակցության ստեղծումը: Իհարկե, ձևակերպման առումով, այնքան էլ վատ չի հնչում պրոեվրոպական բնութագիրը, սակայն մյուս կողմից հարց է առաջանում, թե ի՞նչ պետք է հասկանալ այս տերմինի տակ:

Գաղտնիք չէ, որ հայաստանյան ավելի քան յոթ տասնյակ կուսակցությունները հայտարարությունների մակարդակում «պրոինչ-որ բանական» կուսակցություններ են՝ անգամ վերջիններիս շարքում մեծ թիվ կազմող «մարդ կուսակցությունները»՝ դեմոկրատական, ժողովրդական, բարգավաճման, ինքնորոշման և այլն: Այլ կերպ ասած՝ այս կամ այն «պրո» նախասիրություններ ունեցող կուսակցությունների պակաս, ըստ էության հայաստանյան հասարակական-քաղաքական դաշտում չկա:

Սակայն վերադառնանք պրոեվրոպական կուսակցությանը: Հասկանալի է, նոր կուսակցությունների ստեղծման գաղափարը տրամաբանորեն ծնվում է քաղաքական և կուսակցական դաշտի ամայացումից: Սա ի դեպ, նորմալ գործընթաց է, քանի որ ներկայումս հասարակական ընկալմամբ Հայաստանում կա մեկ կուսակցություն՝ Հանրապետական կուսակցությունը, որն ի դեպ՝ ավելի շուտ անձնական, տնտեսական, քաղաքական և հնարավոր այլ շահերի շուրջ ձևավորված տարասեռ մի խմբավորում է: Սրան զուգահեռ Հայաստանում կան դեմոկրատական արժեքների ջատագով, սակայն սրտապատառ եվրասիական միություն վազող կուսակցություններ, իրենց ազգային կամ նույնիսկ ազգայնական հայտարարած, սակայն առկա վարչակարգի հակապետական ու հակապետականական գիծը սրբորեն պաշտպանող, օրենքի գերակայություն հայտարարած, սակայն ստեղծման օրվանից ի վեր, քաղաքական մանիպուլյացիաների մեջ գտնվող և, ընդհանրապես բառիս վատագույն իմաստով, ամենատարբեր ծագման ու նպատակի կուսակցություններ, որոնց հիմնական գործառույթը համապետական ընտրությունների ժամանակ վարչակարգի կամ Հանրապետական կուսակցության գործիք խաղալն է:

Այս տեսանկյունից, գրեթե ցանկացած նոր կուսակցության ստեղծումը հարց է առաջացնում, թե արդյո՞ք հերթական անգամ չի ստեղծվում քաղաքական մանիպուլյացիայի նոր գործիք: Այս հարցն առավել ցայտուն է դառնում անյպիսի անորոշ ձևակերպումների ֆոնին, ինչպիսիք են պրոեվրոպականը, պրոռուսականը, պրոամերիկյանը կամ պրոչինականը: Բոլոր այս պրոները նկատի ունենալով, ընդամենը հարկ է փաստել, որ Հայաստանը ներկայումս գտնվում է այնպիսի ներքին և արտաքին քաղաքական իրականության մեջ, որ ցանկացած «պրո» ուղղությունը հարվածում է երկրի մանևրայնությանն ու քաղաքական ճկունությանը:

Բացի այս, ներկայումս մենք, կամա թե ակամա, ունենք Եվրասիական միություն հայտարարված մի փաստ, որտեղ տեղ չունեն ոչ եվրոպական, ոչ ասիական կամ ամերիկյան արժեքները, իսկ հասարակ կենցաղայինից մինչև բարձր քաղաքական անցուդարձերը տեղավորվում են լավագույն դեպքում «կիսասովետական» մտածողության ու աշխարհայացքի սահմաններում: Նման պայմաններում նույն հաջողությամբ կարելի է հիմնել կուսակցություն և հայտարարել վերջինիս, ասենք պրոհնդկական կամ պրոբրազիլիական ուղղվածության մասին, սա ըստ էության ոչինչ չի փոխելու, քանի որ հայաստանյան հասարակության հրատապ պահանջը ներկայումս միմիայն դեպի Հայաստանի քաղաքացիներն ուղղված ինստիտուտների ստեղծումն է, պետական ու քաղաքացիական աշխարհայացքի ձևավորումը, առանց որոնց, ցանկացած քաղաքակրթական նախասիրության մասին հայտարարություն վերածվում է դեմագոգիկ բուտաֆորայի:

Աղասի Մարգարյան

Past.am, վերլուծաբան

Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy