Ճանաչե՛լ Արցախի անկախությունը. բայց ո՞ր սահմաններով
ANALYSIS
Հայաստանի կողմից Արցախի Հանրապետության անկախությունը ճանաչելու մասին ընդդիմադիր պատգամավորներ Հրանտ Բագրատյանի և Զարուհի Փոստանջյանի ներկայացրած օրինագիծը, պարզվեց, կառավարությունն առայժմ չի հաստատել: Կառավարության եզրակացության մեջ գրված է.
«ՀՀ կառավարությունը ներկայացված օրենքի նախագծի ընդունումը կպայմանավորի Հայաստանի և Արցախի միջև քննարկումների արդյունքներով՝ հաշվի առնելով հետագա զարգացումները, այդ թվում՝ նաև արտաքին գործոնները»: Այլ կերպ ասած` Հայաստանը պաշտոնապես կճանաչի Արցախի անկախությունը, եթե դրան կտրուկ դեմ չլինեն գերտերությունները, եթե Ադրբեջանը լայնամասշտաբ պատերազմ սկսի, իսկ Հայաստանն այլ ելք չունենա:
Հարց է առաջանում: Ո՞րն էր այս նախաձեռնության իմաստը, որը բավական մեծ աժիոտաժ առաջացրեց ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ Ադրբեջանում: Ի դեպ, Բաքվից արձագանքեցին բավական հիստերիկ կերպով` ուղղակիորեն սպառնալով լայնածավալ պատերազմ սկսել, եթե Հայաստանը ճանաչի Արցախը: Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն հայտարարել է, որ Արցախի անկախության ճանաչումը կնշանակի Մինսկի խմբի շրջանակում բանակցային գործընթացի տապալում: Միջնորդներն էլ արձագանքեցին շատ զուսպ` ակնարկելով Հայաստանին, որ չեն ողջունում այդ նախաձեռնությունը:
ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովն ասաց, որ խուճապի մատնվելու կարիք չկա: Ըստ նրա` Արցախի հակամարտությունը չի կարող լուծվել Արցախի կարգավիճակի միակողմանի ճանաչմամբ, որ դա պետք է որոշվի ընդհանուր համաձայնությամբ: Գրեթե նույն կերպ արձագանքեց ԱՄՆ պետքարտուղարությունը, որի փոխխոսնակ Մարկ Թոները հայտարարել է. «ՄիացյալՆահանգները, ամբողջ միջազգային հանրության հետ միասին, չի ճանաչում Լեռնային Ղարաբաղը: Լեռնային Ղարաբաղի վերջնական կարգավիճակը պետք է որոշվի միայն համապարփակ կարգավորմամբ»:
Կարելի է ենթադրել, որ Հայաստանի խորհրդարանում Արցախի անկախության ճանաչման օրինագծի շրջանառման նպատակն է եղել թե՛ Ադրբեջանի, թե՛ միջազգային հանրության ռեակցիան ստուգելը: Հայաստանը ցույց տվեց, որ եթե պատերազմ է, ապա թող լինի պատերազմ, իսկ եթե խաղաղ ճանապարհով ենք ուզում լուծել հարցը, ապա բանակցենք: Օրինագիծը ներկա պահին չհաստատելը նշանակում է, որ Հայաստանը դեռ ակնկալում է խաղաղ բանակցային գործընթացի վերսկսում, որի ուղղությամբ Մինսկի խմբի միջնորդները, կարծես, ջանքեր են գործադրում: Ապրիլի սկզբի պատերազմական գործողություններից անցել է ավելի քան մեկ ամիս, իսկ Ադրբեջանը լայնամասշտաբ պատերազմ դեռ չի սկսել:
Բայց, ամեն դեպքում, ենթադրենք, որ եկել է մի պահ, որ Հայաստանը պետք է ճանաչի Արցախի Հանրապետության անկախությունը: Երբ ճանաչում են որևէ երկրի անկախությունը, ապա ճանաչում են հստակ սահմաններով: Հիմա որո՞նք են իրավաբանորեն Արցախի Հանրապետության պետական սահմանները: Պարզվում է, որ հայտնի չէ, թե որոնք են այսօրվա Արցախի Հանրապետության պետական սահմանները: Մանրամասնեմ: Փաստացի, Արցախը ինքնորոշվել է երկու անգամ` մեկը՝ 1980-ականներին՝ ԼՂԻՄ-ի սահմաններով, մյուսը` 2006թ. Սահմանադրական հանրաքվեով, որի վերջին` 142-րդ հոդվածում գրված է հետևյալը. «Մինչև Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության պետական տարածքի ամբողջականության վերականգնումը և սահմանների ճշգրտումը հանրային իշխանությունն իրականացվում է այն տարածքում, որը փաստացի գտնվում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության իրավազորության ներքո»:
Սահմանադրության այդ հոդվածը, ըստ երևույթին, գրվել է այն նպատակով, որ բանակցային գործընթացում դեռ խնդիր կա ոչ միայն որոշակի տարածքներ զիջել Ադրբեջանին, այլև պահանջել Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված Մարտակերտի, Մարտունու և Շահումյանի շրջանները: Հետևաբար, ԼՂԻՄ-ի սահմաններով ինքնորոշված Արցախի անկախությունը ճանաչելը կնշանակի համաձայնել 7 շրջանների հանձնմանը: Իսկ 2006թ. հանրաքվեով ընդունված Սահմանադրությամբ Արցախի անկախությունը ճանաչելը կնշանակի ճանաչել Արցախի ժամանակավոր սահմանները, իսկ այդպիսի ճանաչում չի լինում: Երկրի անկախությունը ճանաչում են կոնկրետ սահմաններով: Խորհրդարանում ներկայացված օրինագծում խոսվում է 2006թ. Սահմանադրության մասին:
Ուստի, քանի դեռ Արցախը չի ճշգրտել, հստակեցրել իր սահմանները, ապա Հայաստանը ճանաչում է Արցախի անկախությունը, որ ի՞նչ անի: Քանի դեռ Արցախը չի հստակեցրել, թե որոնք իր պետական սահմանները, ապա Հայաստանը չի կարող օդի մեջ ճանաչել Արցախի անկախությունը, իսկ սահմաններն իրավաբանորեն հստակեցնել կարելի է կա՛մ նոր հանրաքվե անցկացնելով, կա՛մ Արցախի խորհրդարանի համապատասխան օրենսդրական նախաձեռնությամբ:
Տիգրան Խաչատրյան
Past.am, վերլուծաբան
The Armenian Apostolic Church: Refutation of a False Premise
Vahe Hakobyan Is Being Politically Persecuted
Idram employees are the Secret Santa Claus for the students of the Orran Day Care Center
AraratBank Donates AMD 8 million to the Reconstruction of the Spandaryan Canal
Unibank Launches Gift Cards
New Education Platforms through Cooperation between AraratBank and Aren Mehrabyan Foundation
Tech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” Foundation
Ucom Reopens Sales and Service Center on Tigran Mets Avenue 
AraratBank Receives Visa Trusted Partnership Award 2025 
Secret Santa at idplus: Anonymous Gift Cards
We condemn the unlawful actions by Armenia’s Gov. against the Armenian Apostolic Church. Jan Figel
Free Style issues Armenia’s first corporate bonds in the fashion retail sector, placed by Cube Invest
Unibank Completed the Placement of Its Third Issuance of Perpetual Bonds
Scholarship for 100 Artsakh Students as Part of IDBank’s “Side by Side” Program
The results of the second Junius financial literacy competition have been summarized
From idea to implementation: Ameriabank Presents the Programs Implemented under My Ameria, My Armenia CSR Campaign
Ucom and SunChild Launch the “Smart Birdwatching” Educational Program
AraratBank Supports Digitization of "Karin" Scientific Center Archive
Welcome to the ID booth: Big Christmas Market
Widest 5G Coverage, the Launch of the Uplay Platform, and the Integration of Cerillion: Ucom Summarizes 2025
Ucom and Armflix Present “13 Seconds” at KinoPark
How to Choose a Career Path and What Skills are Considered Crucial: AraratBank on the GoTeach Platform
Unibank Issues a New Tranche of Perpetual Bonds with 13.75% Coupon
Unibank Became a Member of BAFT
The December beneficiary of “The Power of One Dram” initiative is the “City of Smile” Foundation
EBRD lends US$ 40 million to Acba bank for youth-led firms in Armenia
Heading Into 2026 at Ucom Speed։ New Year Offers Are Now Live
Bvik and Idram Standing by Young Readers
IDBank participated in the conference dedicated to the 10th anniversary of the Armenian Institute of Directors
AxelMondrian Wins Three Major International Awards for Branding, PR and Film Production in 2025
Ucom Promotes Space Engineering Education
Global Finance names AraratBank Best Sub-Custodian Bank 2025 in Armenia
AraratBank Participates in “Women’s Empowerment Principles in Armenia” Conference 
Unibank’s Perpetual Bonds Were Acquired in Nearly One Day
Acba bank and France’s Proparco to continue strengthening their long-term strategic partnership
Team Holding Announces the Launch of Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker Armenia
Unibank Issues the First in Armenia Perpetual Bonds
Team Holding Announces the Launch of Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker Armenia
AraratBank Joins Armenia's New Greening Initiative: 100 Hectares of New Forest within Three Years
Apply for a Unibank salary card and get a chance to win 1 000 000 AMD
Euromoney Names Ameriabank Armenia’s Best Bank for Real Estate for the Second Year in a Row
S&P Global Ratings has assigned IDBank CJSC a long-term rating of “BB-” and a short-term rating of “B” with a “stable” prospect
A Brand-New Section on Idram&IDBank
Several real and profitable offers ahead of Black Friday: IDBank and Idram
AraratBank Joins Social Impact Award 2025 Summit in Ljubljana
IDBank issued the 1st tranche of bonds of 2026
Ucom Supports the Development of Space Engineering in Armenia
Prioritizing Information Security: IDBank and Idram Support APOCALYPSE CTF 2025
IDBank's Representative, Innesa Amirbekyan Appointed Co-Chair of the ICC Banking Commission Task Force on Guarantees
Ucom General Director Ralph Yirikian Awards Certificates to Participants of Cybersecurity Training Course
