Հայաստանը ձեռնարկում է ակտիվ քայլեր հաշմանդամների սոցիալական ներառման ուղղությամբ
SOCIETY
Հայաստանում 2016 թվականը հայտարարվել է «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց հավասար հնարավորությունների տարի»: Այդ առիթով կա համապատասխան միջոցառումների ժամանակացույց, որն իրականացնելու են տաբեր կառույցներ: «Հաշմանդամների իրավունքների պաշտպանության և սոցիալական ներառման մասին» ՀՀ օրենքի նոր նախագիծն արդեն ուղարկվել է կառավարության քննարկմանը: Այն առավելապես ուղղված է հաշմանդամների սոցիալական ներառմանը, սակայն չեն մոռացվում սոցիալական պաշտպանության մեխանիզմները: «Կարելի է ասել, որօրենքի նախագիծը Հայաստանում 2010 թ. մայիսին «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին» վավերացված ՄԱԿ-իկոնվենցիայÕ « դրույթների պահանջ է: Հաշմանդամների պաշտպանության մասին նախորդ օրենքն ընդունվել էր 1993 թ. և ընթացքումենթարկվել փոփոխությունների, բայց հիմա, բնականաբար, նոր օրենք է հարկավոր»,- ասում է ՀՀ Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության աշխատակազմի հաշմանդամների և տարեցների հիմնահարցերի վարչության հաշմանդամների հիմնահարցերիբաժնի առաջատար մասնագետ Հայկ Մկրտչյանը: Նրա խոսքով՝ նախագծի ստեղծմանը նպաստել է ՀՀ վարչապետի հրամանով ստեղծված «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց հարցերով զբաղվող ազգային հանձնաժողովը»:
ՀՀ ԱՍՀՆ հաշմանդամների հիմնահարցերի բաժինը պետության միջոցներով իրականացնում է մի քանի մեծ ծրագրեր, որոնք ուղղված են հաշմանդամություն ունեցող անձանց սոցիալական ներառմանը: Դրանք իրականացվում են ոչ միայն պետական մարմինների, այլև տարբեր ՀԿ-ների և դրանց հետ համագործակցության շնորհիվ: «Ծրագրերն այս ոլորտում նախատեսում են ոչ միայն շրջակա միջավայրում մատչելիության ապահովում ու զբաղվածության խթանում, այլ նաև կարծրատիպերի վերացում ու խտրական վերաբերմունքի բացառում»,- նշեց մասնագետը: Նա ընդգծեց, որ ծրագրերի իրականացման համար նախարարությունը որդեգրել է «Ոչինչ մեզ՝ առանց մեր մասնակցության» գաղափարախոսությունը. այդպիսով հաշմանդամներին ևս հնարավորություն է տրվում մասնակցելու միջավայրի հարմարեցման գործընթացին: Երկրորդ գաղափարախոսության իմաստն այն է, որ եթե հաշմանդամների համար իրականացվում են հարմարեցման ծրագրեր, ապա դրանք հարմար են նաև մնացածի համար:
«Բացի այդ՝ պետական և մասնավոր ընկերությունները օրենքի ուժով, ապա նաև կառավարության որոշմամբ հաստատված կարգով հաշմանդամություն ունեցող անձանց քվոտայի չափով պարտադիր տրամադրում են աշխատատեղեր: Պետական կառույցներում քվոտան կազմում է 3 %, մասնավորներում՝ 1%»,- ավելացրեց Մկրտչյանը: Կառավարության որոշմամբ գործում է նաև մասհանման մեխանիզմը, այսինքն՝ եթե որևէ կազմակերություն չի կատարում քվոտայի պահանջը, ապա նրա միջոցներից կատարվում է մասհանում՝ ուղղված հաշմանդամ անձանց խրախուսման ծրագրերին:
«Ներկայումս կառավարության գերակա ուղղություններից է հաշմանդամության սահմանման նոր մոդելի ներդրումը, որն ուղղված է հաշմանդամների կարիքների լիարժեք բացահայտմանն ու սոցիալական կարիքների գնահատմանը: Պիլոտային ծրագիրն անցնում է Երևանում և որոշ մարզերում՝ հաշվի առնելով հաշմանդամների մասնակցության հնարավորությունները և միջավայրի ազդեցությունը հաշմանդամություն ունեցող անձի վրա »,- հավելեց Մկրտչյանը: Այս տարի նաև մշակվելու է «Համալիր ծրագիր» անվամբ ռազմավարությունը, որն օգնելու և առաջանորդելու է ոլորտի կարգավորումը:
Մայիսի 5-ը Հաշմանդամների իրավունքների պաշտպանության միջազգային օրն է: Հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար կենսագործունեության բոլորոլորտներում հավասար պայմանների ստեղծման ու հավասար հնարավորությունների ապահովման նպատակով իրականացվում են մի շարք ծրագրեր:
«Հաշմանդամներին պրոթեզաօրթոպեդիկ պարագաներով, տեխնիկական միջոցներով ապահովում և դրանց վերանորոգում» ծրագրի շրջանակում հաշմանդամներինտրամադրվում են ոչ միայն պրոթեզներ, օրթեզներ, քայլակներ, ձեռնափայտեր, այլև ձայնաստեղծ սարքերի տրամադրում և աչքի պրոթեզավորում»: «Հաշմանդամներինսայլակներով և լսողական սարքերով ապահովում» ծրագիրը նախատեսում է հատուկ սայլակների տրամադրում հաշմանդամության կարգավիճակ ունեցող երեխաների, հաշմանդամության առաջին խումբ ունեցող անձանց համար: «Այդ սայլակների տեխնիկական բնութագրերը մշակվել են համապատասխան ՀԿ-ների հետ՝ միջոցներն ավելի նպատակային օգտագործելու համար: Այսինքն, սայլակները մշակվում են՝ կախված տարիքային խմբից, զբաղմունքից, բնակության վայրից և այլն»,-մանրամասնեց Մկրտչյանը:
Գործում են նաև «Բժշկասոցիալական և հոգեկան առողջության վերականգնման ծառայություններ», «Տեսողությունը կորցրած հաշմանդամների համար հատուկտառատեսակներով գրքերի տպագրության, տետրերի պատրաստման և «Խոսող գրքերի» ձայնագրության ծառայություններ», «Մտավոր խնդիրներ ունեցողդեռահասների և երիտասարդների սոցիալ-վերականգնողական ծառայություններ»,
«Հաշմանդամների մասնագիտական կողմնորոշման, աշխատանքային վերականգնման և խորհրդատվական ծառայություններ» ծրագրերը:
Safe Workplace as a Guarantee of Development
Spring Promotion at Megamall from Idram&IDBank
“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms
Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure Funding
IDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles Times
AraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive Year
Ucom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum
ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee
Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora
New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBank
New Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBank
UBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK
In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms
Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance Group
IDBank Expands Travel Benefits of Premium Cards
Free Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle East
Love Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris
Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin Branch
Ucom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom
Individuals and businesses, near and far, all welcome
Trust and reach across the globe
Choosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank App
Ucom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable Gifts
AraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback 
“My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.
Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network
Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange
Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia
2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca Cards
Order an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashback
IDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes
Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation
KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBank
Ameriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New Customers
Dangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online Surveys
Justice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobya
Idram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving Day
AraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” Award
IDBank has opened a representative office in Glendale, California
Team Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker Armenia
Ucom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift
Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World Experience
Ucom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients
Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber
Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBank
With the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New Format
The Power of One Dram — to Mathemik NGO
IDBank’s Nor Nork branch has reopened
On the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situation
When CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan 
