Yerevan, 16.August.2026,
00
:
00
BREAKING


Արաբ-իսրայելական հակամարտության կարգավորման առանձնահատկությունները կարող են ուղենշային լինել հայկական կողմի համար արցախյան հիմնախնդրում

BLOG

Արմեն Պետրոսյանը Ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.

Արաբ-իսրայելական հակամարտության կարգավորման գործընթացի որոշ առանձնահատկություններ կարող են ուղենիշային լինել հայկական կողմի համար արցախյան հիմնախնդրում:

Ապրիլի 17-ին՝ առաջին անգամ Իսրայելի պատմության ընթացքում, կառավարությունն իր հերթական նիստն անց է կացրել 1967թ. հունիսյան «Վեցօրյա պատերազմի» արդյունքում Սիրիայից գրավված Գոլանի բարձունքներում՝ դրանով իսկ ազդարարելով ամբողջ աշխարհին ռազմավարական մեծ կարևորության ունեցող այդ տարածքների վրա սեփական ինքնիշխանությունն ընդմիշտ պահպանելու անդրդվելի դիրքորոշման մասին:

Ինչ խոսք, իսրայելական կողմի նման ցուցադրական քայլը և երկրի վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուի՝ միջազգային հանրությանը հասցեագրված վճռական ուղերձը կարելի է պայմանավորել նաև սիրիական հակամարտության խաղաղ հանգուցալուծմանը նվիրված Ժնևյան գործընթացում կառավարական և ընդդիմադիր պատվիրակությունների միջև ընթացող բանակցային ձևաչափի շրջանակներում Արաբական Հանրապետության միասնականության պահպանման հարցում Գոլանի բարձունքների խնդրի ընդգրկմամբ՝ որպես կարգավորման կարևորագույն սկզբունքներից մեկը:

Բայց և այնպես, պետք է փաստել նաև, որ հրեական պետության կառավարության որոշումը բուռն արձագանքների արժանացավ միջազգային հանրության և հատկապես բարեկամական և դաշնակից մի շարք երկրների կողմից: Իսրայելի իշխանություններին առաջինը քննադատեց Գերմանիան՝ ԱԳ նախարարության մամուլի քարտուղար Մարտին Շեֆերի շուրթերով, ապա նաև՝ ԱՄՆ-ը՝ ՊետԴեպ-ի մամուլի խոսնակ Ջոն Քիրիբիի միջոցով: Իսկ արձագանքը միանշանակ էր. Գոլանի բարձունքների բռնակցումն անընդունելի է, դրանց ճակատագիրը պետք է վճռվի իսրայելասիրիական բանակցությունների արդյունքում: Խնդրի հետ կապված շատ ավելի կտրուկ էր Իրանի և Սիրիայի դիրքորոշումը. պաշտոնական Դամասկոսը հարցը բարձրացրեց նաև ՄԱԿ-ում:

Այսուհանդերձ, պետք է փաստել, որ Իսրայել պետությունն իր պատմության ողջ ընթացքում, լինելով նաև միջազգային հանրության լիիրիավ անդամ, իր բոլոր իրավունքներով և պարտականությոններով հանդերձ, սեփական գործողությունների առանցքում մշտապես պահել է պետության շահը, ազգային անվտանգության ապահովման խնդիրը: Այս պետությունն աշխարհի այն եզակի երկրներից է, որ, չնայած միջազգային ահռելի ճնշումներին, մինչ օրս չի իրականացրել ՄԱԿ-ի ԱԽ-ի մի շարք բանաձևեր (հատկապես 1967թ. № 242, 1973թ. № 338 բանաձևերը՝ հարևան արաբական երկրներից գրավված տարածքներն անվերապահորեն վերադարձնելու մասին), թեպետ միջազգային խաղաղության և անվտանգության երաշխավորը հանդիսացող վերոնշյալ կարևորագույն կառույցի բանաձևերը պարտադիր են իրականացման ՄԱԿ-ի անդամ բոլոր երկրների համար: Ի դեպ, նույն 1967 թ. Սիրիայից և Եգիպտոսից գրավված տարածքները Իսրայելը դիտարկում էր որպես կենսական նշանակության անվտանգության գոտի՝ հարևան թշնամական պետություններից սեփական անվտանգությունն ապահովելու նպատակով: Եվ, եթե 1978թ. Քեմփ Դևիդի համաձայնագրերի և 1979թ.Վաշինգթոնի իսրայելաեգիպտական հաշտության պայմանագրի արդյունքում երաշխավորված և կայուն խաղաղության դիմաց շուրջ 2 տարվա ընթացքում աստիճանաբար Եգիպտոսին վերադարձվեց Սինայի թերակղզին (ի դեպ,Սինայի որոշ հատվածներում եգիպտական զինուժի ռազմական գործողություններն մինչ օրս իրականացվում են բացառապես իսրայելական կողմի հետ համաձայնեցումից հետո), ապա Գոլանի բարձունքների խնդիրը տասնամյակներ շարունակ չկարգավորվեց՝ իսրայելասիրիական հաշտության բանակցությունների բացակայության պատճառով:

Ավելին, դեռևս 1981 թ. դեկտեմբերի 14-ին Իսրայելի Կնեսեթն օրենք էր ընդունել նույն Գոլանի բարձունքներում սեփական իրավասությունները հաստատելու մասին, որն առանձնակի քննադատության էր արժանացել ՄԱԿ-ի ԱԽ-ի № 497 բանաձևով: Իսկ այդ օրենքին նախորդել էր 1980 հուլիսի 30-ին խորհրդարանի կողմից ընդունված Երուսաղեմի մասին հիմնական օրենքը, որը քաղաքը հռչակում էր միասնական, անբաժանելի և հրեական պետության մայրաքաղաքը: 
Այսուհանդերձ, անցյալ մոտ 5 տասնամյակների ընթացքում Իսրայելի կառավարությունը, չանսալով միջազգային հանրության ճնշումներին և կոչերին, վերոնշյալ տարածքները բնակեցրել էր և ծառայեցրել սեփական տնտեսության զարգացման համար. դրանք վերածել են երկրագործության, զբոսաշրջիկության զարգացման կարևոր գոտիների: Իսկ 2011թ. մարտից սկսված սիրիական քաղաքացիական պատերազմը լրջագույն հնարավորություն էր Թել Ավիվի համար՝ վերջնականապես օրինակացնելու Գոլանի բարձրունքների բռնակցումն, ինչի առարկայացմանն էլ ականատես ենք լինում այս օրերին:

Զարմանալի զուգադիպությամբ Գոլանի բարձունքների խնդիրը կրկին միջազգային հանրության ուշադրության առանցքում հայտնվեց արցախյան հակամարտության վերջին սրացումներին և հատկապես խնդրի կարգավորման քաղաքական գործընթացի վերսկսման հեռանկարին զուգահեռ: Ինչ խոսք, հաշվի առնելով երկու հիմնախնդիրներում առկա որոշ նմանությունների իրողությունը, նույն Գոլանի հինախնդիրը, միջազգային հանրության մոտեցումները և առհասարակ արաբ-իսրայելական հակամարտության կարգավորման գործընթացի որոշ առանձնահատկություններ կարող են ուղենիշային լինել հայկական կողմի համար արցախյան հիմնախնդրի շրջանակներում սեփական դիրքորոշումն ու գործողությունների ընթացքը պլանավորելու, կազմակերպելու հարցում:

Financial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy Idram and IDBank Support Startups at Seaside Startup SummitIt is now possible to register in Unibank’s mobile application through imID as well“Free In-Game Bonuses”: IDBank Warns About Cyberattacks Targeting SchoolchildrenMoody's affirms Converse Bank's ratings and changes outlook to positive from stableNew Achievements in Europe: "Armenian Virtuosos" Scholarship Recipients Embark on Educational Trips to Prestigious Music AcademiesRate.Trading Platform at Seaside Startup Summit: IDBank Introduces an Innovative SolutionKhachaturian Rooftop Grand Opening Supported by IDBankcUcom’s Sales and Service Center Reopens at 24/2 Shahumyan Street in Ararat Scholarship recipients of the “Armenian Virtuosos” Program participated in the Järvi Academy and Pärnu Music Festival in Estonia, representing Armenia on the international stageUcom Supports the Installation of a 15 kW Solar Power Plant at the Vayk Sports School New Financial Skills at the Davidbek Games: Idram&IDBankCashIn Services at AraratBank ATMs: Fast, Simple, and SecureUcom Sales and Service Center Reopens at 3/47 Yerevanyan Street in Yeghvard Up to 25% idcoin when purchasing Flyone flight tickets: Idram&IDBank Converse Bank Named Armenia’s Best Digital Bank for Consumers by EuromoneyUcom and Microsoft Innovation Center Help School Students Build Cybersecurity Skills Ucom Supports Installation of 10 kW Solar Plant in Shenavan, Lori Unibank to Raffle a Trip to ItalyCustomer Appreciation Day in Vanadzor: IDBankHaik Kazazyan to Perform Khachaturian’s Violin Concerto at the Closing Concert of the Madeira Classical Orchestra’s 2025/2026 SeasonMy Forest Armenia is a beneficiary of the "Power of One Dram" initiative in July Become a Unibank shareholder and benefit from an attractive investment opportunityIDBank warns of scam calls impersonating pension fundsA little corner of France in Hrazdan, with the partnership of Converse SME Idram is the general partner of the "Towards Conscious Parenting 2026" annual conference Polytechnic University Graduation Ceremony Held with the Support of Unibank Converse Bank Completes the Placement of EBRD Bonds From Financial Adventures to Great Victories: The 4th Junius Financial Online Tournament Wrapped UpThe Power of One Dram and the Armenian State Symphony Orchestra Conclude the Forest Project Launched in Shirak EBRD to Launch AMD 5 Billion Floating-Rate Bond Offering in Armenia Three-day Financial Literacy Course at the FAST Foundation’s AI Camp: Idram&IDBank Coffee, a Break, and Up to 10% idcoin with Idram&IDBank Ucom Introduces the New uMix 5000 Regional Package: 3 Services for Just AMD 5,000 per Month "Monaco glamour, Vegas energy, Macau prestige - yet uniquely Armenian." Artak Tovmasyan on how Seven Visions is redefining world-class hospitality Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages