Yerevan, 17.October.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Անկլավների փոխանակման վերաբերյալ նոր խոսույթ է շրջանառվում. ինչ է հայտնի

SOCIETY
Կիսվել

Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանազատման ու սահմանագծման գործընթացում անկլավների և էքսկլավների հարցը կրկին հայտնվել է հանրային ուշադրության կենտրոնում։ Դրան զուգահեռ նկատելիորեն փոխվել է նաև իշխանությունների հռետորաբանությունը․ եթե նախկինում հանրային քննարկումներում շրջանառվում էր Տիգրանաշենը՝ ադրբեջանական «Քյարքի» անվանմամբ ներկայացնելու և այն Ադրբեջանին պատկանելու մասին պնդումների թեման, ապա այժմ խոսվում է նաև տարածքների հնարավոր փոխանակման և հանրաքվեի մասին։

Այս փոփոխությունը տեղի է ունենում հանրային լուրջ քննարկումների, տարբեր նախաձեռնությունների և Տիգրանաշենի հնարավոր զիջման վերաբերյալ մտահոգությունների ֆոնին։ Քննադատների գնահատմամբ՝ տարածքի միակողմանի հանձնումը կարող էր լուրջ քաղաքական և անվտանգային հետևանքներ ունենալ, ուստի իշխանությունների՝ փոխանակման տարբերակի մասին հայտարարությունները կարող են դիտարկվել որպես մարտավարության փոփոխություն։

«ՀայաՔվե» միավորման համակարգող Ավետիք Չալաբյանը, անդրադառնալով խնդրին, պնդել է, որ Տիգրանաշենը երբևէ որևէ միջպետական փաստաթղթով Ադրբեջանին չի փոխանցվել։
«Դա Հայաստանի Հանրապետության տարածքն է, կամ եղել է Հայաստանի խորհրդային ստալինյան հանրապետության տարածք, որը պարզապես եղել է Նախիջևանի հարևան վարչական ենթակայության ներքո, բայց իրավական կերպով երբևէ չի փոխանցվել Ադրբեջանին»,- նշել է նա։

Չալաբյանի ներկայացմամբ՝ խորհրդային տարիների քարտեզների ուսումնասիրությունը հարցեր է առաջացնում Տիգրանաշենի՝ Ադրբեջանի տարածք համարվելու իրավական հիմքերի վերաբերյալ։ Նրա խոսքով՝ որոշ ավելի ուշ քարտեզներում, մասնավորապես՝ 1957 թվականին հրապարակված քարտեզում, տարածքն արդեն ներկայացվել է որպես անկլավ։ Սակայն, ըստ նրա, մասնագետներին չի հաջողվել գտնել այն իրավական ակտը, որով տարածքը փոխանցվել է Ադրբեջանին։

Հարցը, սակայն, միայն իրավական չէ։ Տիգրանաշենի և հարակից տարածքների հնարավոր զիջումը կարող է ունենալ նաև լուրջ անվտանգային հետևանքներ։ Չալաբյանի գնահատմամբ՝ այդ տարածքը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի պաշտպանական համակարգի համար։

«Դա մեր պաշտպանական բնագծի ամբողջական խախտում է։ Մեր պաշտպանական բնագիծը՝ Զանգակատնից մինչև Երասխ, մոտ 30-40 կիլոմետր, մեր պաշտպանական կարևորագույն բնագիծն է, որը այս ամբողջ ընթացքում երբևէ Ադրբեջանը չի կարողացել խախտել, որովհետև մենք միշտ եղել ենք գերիշխող դիրքերում»,- ասել է նա։
Չալաբյանը զգուշացրել է, որ Տիգրանաշենի հնարավոր զիջման դեպքում Ադրբեջանը կարող է հայտնվել հայկական պաշտպանական դիրքերի թիկունքում՝ վտանգելով Սյունիքի և Վայոց ձորի կապը Հայաստանի մյուս տարածքների հետ։ Այս գնահատականը ցույց է տալիս, թե ինչու է խնդիրը շարունակում մնալ հանրային և քաղաքական քննարկումների առանցքում։

Այս ֆոնին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ սահմանի երկու կողմերում անկլավներ և էքսկլավներ չպետք է լինեն։ Նրա դիրքորոշումը ենթադրում է, որ կողմերը պետք է քննարկեն տարածքների համապատասխան փոխանակման տարբերակը։
Նույն թեմային անդրադարձել է նաև արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը՝ նշելով, որ Հայաստանի՝ միջազգայնորեն ճանաչված 29 743 քառակուսի կիլոմետր տարածքից որևէ հատված փոխանցելու և դրա դիմաց այլ տարածք ստանալու հարցը, իր խոսքով, ենթադրում է համաժողովրդական քվեարկություն։

Միրզոյանի հայտարարությամբ՝ հնարավոր լուծումներից մեկը կարող է լինել տարածքների փոխանակումը կամ սահմանին համարժեք տարածքների տրամադրումը։
Այսպիսով, Տիգրանաշենի շուրջ քննարկումները նոր փուլ են մտնում։ Եթե նախկինում հանրային ուշադրության կենտրոնում տարածքի՝ Ադրբեջանին պատկանելու մասին պնդումներն էին, ապա այժմ իշխանությունների հայտարարություններում շեշտադրվում են փոխանակման հնարավորությունն ու հանրաքվեի հարցը։

Past.am-ի դիտարկմամբ՝ առանցքային հարցը շարունակում է մնալ այն, թե ինչ իրավական հիմքերով և ինչ պայմաններով կարող են քննարկվել սահմանային տարածքների կարգավիճակն ու հնարավոր փոխանակումը։ Միաժամանակ, ինչպես ցույց են տալիս Տիգրանաշենի շուրջ ծավալված քննարկումները, ցանկացած որոշում առնչվում է ոչ միայն սահմանազատման գործընթացին, այլև Հայաստանի անվտանգությանն ու հասարակության վստահությանը։

Այս պայմաններում կարևոր է, որ հնարավոր լուծումների վերաբերյալ հանրությանը ներկայացվեն հստակ իրավական հիմքերն ու անվտանգային գնահատականները։ Past.am-ը թեմայի շուրջ քննարկումները դիտարկում է նաև հանրային վերահսկողության տեսանկյունից՝ հաշվի առնելով, որ խոսքը Հայաստանի տարածքային ամբողջականության և ռազմավարական անվտանգությանն առնչվող հարցի մասին է։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 
Կիսվել
Timeline
New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities Abroad
All Timeline »
Most Popular
1 35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its Customers 2 “From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across... 3 Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership 4 Afeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach ... 5 Business and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum
Poll