Գիտնականները բացահայտել են «ուրվական» մանթիայի շիթ, որը ազդում է Երկրի ձևի վրա
LIFEՍեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին
Սաուդյան Արաբիայից, Շվեյցարիայից, Հնդկաստանից, Չինաստանից և այլ երկրներից գեոլոգների միջազգային թիմը բացահայտել է եզակի մանթիայի շիթ, որը չի ուղեկցվում մակերևույթին բնորոշ հրաբխային ակտիվությամբ: Այս «ուրվական» շիթը, որը կոչվել է «Դանի»՝ Օմանի հետազոտման տարածաշրջանի անվանումով, կարող է փոխել Երկրի ջերմային և տեկտոնական գործընթացների մասին պատկերացումները: Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Earth and Planetary Science Letters (EPSL) ամսագրում:
«Դանի շիթի» առանձնահատկությունները
Ի տարբերություն սովորական մանթիայի շիթերի, որոնք դրսևորվում են հրաբխային ժայթքումներով, «Դանի շիթը» գործում է գաղտնի՝ մակերևույթին հետքեր չթողնելով: Օմանի արևելյան մասում հավաքված սեյսմիկ տվյալները ցույց են տվել սեյսմիկ ալիքների դանդաղում, ինչը վկայում է ընդերքում տաք ապարի հատվածի առկայության մասին: Լրացուցիչ չափումները բացահայտել են անոմալիաներ մանթիայի սահմաններում՝ 410 և 660 կմ խորություններում: Շիթի տրամագիծը կազմում է 200–300 կմ, իսկ նրա ջերմաստիճանը 100–300°C-ով բարձր է շրջակա մանթիայից:
Ազդեցությունը տեկտոնական գործընթացների վրա
Հետազոտողները պարզել են, որ «Դանի շիթը» առնվազն 40 միլիոն տարի ազդում է մայրցամաքների շարժի վրա: Այս մանթիայի շիթը նպաստում է Օմանի տարածաշրջանում երկրակեղևի բարձրացմանը և, ամենայն հավանականությամբ, կարևոր դեր է խաղում ժամանակակից տեկտոնական գործընթացներում: Բացահայտումը ցույց է տալիս, որ Երկրի միջուկը կարող է ավելի շատ ջերմություն արտանետել, քան նախկինում կարծվում էր, ինչը ստիպում է վերանայել միջուկի և մանթիայի միջև ջերմափոխանակության գոյություն ունեցող մոդելները:
Նշանակությունը գիտության համար
«Ուրվական» շիթի բացահայտումը ընդգծում է Երկրի ներսում ջերմային հոսքերի բարդությունը: Գիտնականները ենթադրում են, որ նման թաքնված շիթեր կարող են գոյություն ունենալ նաև մոլորակի այլ տարածաշրջաններում՝ առանց մակերևույթին դրսևորվելու: Այս բացահայտումը կարող է փոխել պատկերացումները այն մասին, թե ինչպես է միջուկից ջերմությունը փոխանցվում երկրակեղևին, և բացատրել տեկտոնական շարժումների որոշ անոմալիաներ:
Հետազոտությունների հեռանկարները
Թագավոր Ֆահդի անվան նավթի և հանքանյութերի համալսարանից Սիմոնե Պիլիայի ղեկավարած թիմը ծրագրում է շարունակել մանթիայի շիթերի ուսումնասիրությունը: Գիտնականները մտադիր են ստուգել, թե արդյոք գոյություն ունեն այլ «ուրվական» շիթեր, որոնք նույնպես կարող են ազդել երկրաբանական գործընթացների վրա՝ առանց հրաբխային ակտիվության տեսանելի նշանների: Այս տվյալները կօգնեն ճշգրտել Երկրի էվոլյուցիայի և նրա տեկտոնական ակտիվության մոդելները:
Եզրակացություն
Օմանում «Դանի շիթի» բացահայտումը ցույց է տալիս, որ Երկրի ընդերքը թաքցնում է բազմաթիվ առեղծվածներ, որոնք կարող են շրջել մեր պատկերացումները մոլորակային գործընթացների մասին: Այս «ուրվական» շիթը ոչ միայն ազդում է մայրցամաքների շարժի վրա, այլև ընդգծում է Երկրի ներսում ջերմափոխանակության տեսությունները վերանայելու անհրաժեշտությունը: Նման անոմալիաների հետագա ուսումնասիրությունները կօգնեն ավելի խորությամբ հասկանալ, թե ինչպես է ձևավորվում և փոփոխվում մեր մոլորակը:
Հետևեք մեզ՝ այստեղ
Olympic sport should unite people, not become an arena for political campaigns
USD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in Armenia
Statement by Archbishop Bagrat Galstanyan
Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBank
Ameriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine
IDBank warns about scams disguised as remote work
AraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation
The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest Project
Idram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden Mall
Ucom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers
IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational Foundation
IDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026
Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams
IDBank Launches Special Campaign for SWIFT Transfers
Converse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets Armenia
Ucom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia
The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025
IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial Tool
Safe Workplace as a Guarantee of Development
Spring Promotion at Megamall from Idram&IDBank
“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms
Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure Funding
IDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles Times
AraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive Year
Ucom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum
ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee
Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora
New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBank
New Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBank
UBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK
In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms
Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance Group
IDBank Expands Travel Benefits of Premium Cards
Free Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle East
Love Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris
Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin Branch
Ucom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom
Individuals and businesses, near and far, all welcome
Trust and reach across the globe
Choosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank App
Ucom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable Gifts
AraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback 
“My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.
Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network
Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange
Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia
2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca Cards
Order an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashback
IDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes
Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation
