Տաթևը և Որոտանի կիրճը՝ Համաշխարհային ժառանգության անվանացանկի թեկնածու
CULTURE
Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին
2025 թվականի մայիսի 12-ին Ճարտարապետության և շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարանում (ՃՇՀԱՀ) անց է կացվել գիտագործնական աշխատաժողով՝ նվիրված ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների տարածքների համալիր կառավարմանը։ «Ուշադրության կենտրոնում էին Տաթևի վանական համալիրը և Որոտանի կիրճը՝ եզակի պատմամշակութային և բնական համադրություն, որը 1995 թվականից ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության նախնական ցանկում։ Նախագիծը պատրաստվել է «ՌԵ-Դպրոց» գիտակրթական նախագծի՝ մշակութային ժառանգության պահպանման և վերարժևորման ոլորտի մասնագետների կողմից։
Միջոցառման կազմակերպիչներն են «301. Իմաստության երկիր» և «Ամարյան» հիմնադրամները՝ համագործակցելով ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության պատմամշակութային ժառանգության գիտահետազոտական կենտրոնի հետ։ Ինչպես նախագծի մշակմանը, այնպես էլ գիտագործնական աշխատաժողովի կազմակերպմանն ու անցկացմանն իր մշտական աջակցությունն է ցուցաբերել Ճարտարապետության և շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարանը։ Նախագծի գիտական ղեկավարն է Նարինե Տյուտչևան, ICOMOS-ի անդամ, Ճարտարապետության միջազգային ակադեմիայի պրոֆեսոր, «ՌԵ-Դպրոց» կրթական կենտրոնի ղեկավար. «Հայաստանի պատմության մեջ առաջին անգամ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի քննարկմանն է ներկայացվում ոչ միայն նշանավոր ճարտարապետական հուշարձան, այլև ամբողջական մշակութաբնական լանդշաֆտ, որը միավորում է Տաթևի վանական համալիրը և Որոտանի կիրճը։
Սա ոչ միայն ժառանգության պահպանմանն ուղղված եզակի ներդրում է, այլև Հայաստանի գոյաբանական անվտանգության ապահովման գործողություն, որը հաստատում է պատմական իրավահաջորդության և ինքնության մեր իրավունքը»։ Նախագծի շրջանակներում 2023–2024 թվականներին իրականացվել են մի շարք գիտական արշավներ և դաշտային հետազոտություններ, որոնց արդյունքը դարձել է օբյեկտի նախնական անվանական դոսյեն։ Առաջադրվող տարածքի ընդհանուր մակերեսը կազմել է 7 490 հեկտար, բուֆերային գոտին՝ 20 180 հեկտար։ Համալիրի մեջ ներառվել են Տաթևի վանական համալիրը, վանական միաբանությունները, Որոտանի կիրճը՝ նեոլիթից մինչև XIX դարի հնագույն բնակավայրերով, եկեղեցիներ, մատուռներ, գերեզմանոցներ, գյուղատնտեսական լանդշաֆտներ, ինչպես նաև պատմական ենթակառուցվածքներ՝ ջրամատակարարում, քարավանատներ, կամուրջներ և ճանապարհներ։
Կոնֆերանսը դարձավ բաց մասնագիտական հարթակ՝ նման ընդարձակ և բազմաֆունկցիոնալ տարածքի կառավարման հետ կապված մարտահրավերների քննարկման համար։ Միջոցառման ընթացքում փաստագրվեց հաջողված միջազգային փորձը, բացահայտվեցին ընդհանուր խնդիրներն ու ռիսկերը, մշակվեցին գործնական մոտեցումներ՝ ժառանգության պահպանման և տեղական համայնքների կյանքում դրա ներառման, ինչպես նաև պետություն-մասնավոր գործընկերության զարգացման համար։
Հիմնական զեկույցները ներկայացրեցին ժառանգության ոլորտի միջազգային փորձագետներ և մասնագետներ, որոնց թվում էին Նարինե Տյուտչևան, Անտուան Բրուգերոլը՝ ICOMOS Ֆրանսիայի և CIVVIH-ի փոխնախագահ, Իվ Դոշը՝ Ֆրանսիայի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ասոցիացիայի նախագահ, Կատերինա Մադոնին՝ ICOMOS Ֆրանսիայի փոխնախագահ, Խաչիկ Հարությունյանը՝ ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության «Պատմամշակութային ժառանգության գիտահետազոտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն և այլք։ Աշխատաժողովի շրջանակներում տեղի ունեցան պանելային քննարկումներ՝ գիտական հանրության, մասնագիտական ասոցիացիաների, միջազգային կազմակերպությունների, պետական կառույցների և քաղաքացիական հատվածի ներկայացուցիչների մասնակցությամբ։ Ելույթների նյութերն ու տեսագրությունները հասանելի են հետևյալ հղումով»,- ասված է հաղորդագրությունում։
Հետևեք մեզ՝ այստեղ
Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026
Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation
Unibank Joins the Armenian Solar Energy Association
The Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of Yerevan
Ameriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking Awards
Unibank and Picsart Academy Host Kids Day for Children
Unibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%
Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria
A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old Yerevan
Converse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference
Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference
You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a Reality
Rate.Trading: Currency Exchange on a New Digital Platform
Idram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects
Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation
From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show
IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh
Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation
Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice 
Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at Ucom
Unibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football Club
Sergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars Program
Unibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays
Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School Participants
Unibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp Nairi
Unibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New Location
Ucom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity
EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriter
Become a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yield
The Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'
All Armflix Content Is Once Again Available on Uplay
Hayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in Katowice
Harutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership
and Adopted the Law to Prevent a Referendum”
Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 
“Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”
It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline
“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the World
Unibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities Abroad
SEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI
"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League
Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” Program
Ucom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact
Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School Year
Ucom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri
"Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions League
Aram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team Group
Letter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday
“Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBank
Arega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European Integration
The Final Round of the Junius Tournament Has Begun 
