Yerevan, 21.September.2026,
00
:
00
BREAKING


Վրաստանյան զարգացումների նրբերանգները․ «Փաստ»

ANALYSIS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ներկայում ընթացող աշխարհաքաղաքական տեղաշարժերը մեծ ազդեցություն են ունենում ինչպես լոկալ, այնպես էլ համաշխարհային մակարդակով։ Եվ վերջին շրջանին բնորոշ առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ խոշոր խաղացողների դիմակայության արդյունքում կարող են ոտքի տակ գնալ, տուժել այն երկրները, որոնք դառնում են պայքարի կամ մրցակցության դաշտ։ Օրինակ՝ հենց այդպես է Ուկրաինան դարձել Արևմուտք-Ռուսաստան դիմակայության մրցադաշտը։ Իսկ այս ամենի արդյունքում բոլորից շատ հենց Ուկրաինան է տուժում՝ դառնալով թեժ պատերազմական բախումների գոտի։

Այնուամենայնիվ, պետք է նկատի ունենալ, որ Արևմուտք-Ռուսաստան հարաբերությունների լարվածության աղեղը կարող է այլ ուղղություններ ևս ընդգրկել։ Իսկ ամենահավանական գոտին ԱՊՀ երկրների տարածքն է, որը Ռուսաստանի համար կենսական շահերի գոտի է և անվանվում է «մերձավոր արտասահման»։ Ուստի, պատահական չեն Ուկրաինայից հնչող այն հայտարարությունները, թե Ռուսաստանի դեմ պետք է երկրորդ, երրորդ ճակատ բացել, այդ թվում՝Կովկասում։ Նախ՝ Ադրբեջանն է ակտիվություն դրսևորում այս ուղղությամբ՝ անընդհատ լարվածություն ստեղծելով Հայաստանի հետ սահմանին և Արցախում։ Բայց Արևմուտքի կողմից հակառուսական ամենակարևոր ուղղություններից մեկն է դիտարկվում նաև Վրաստանը, որտեղ դրա համար նպաստավոր պայմաններ կան։

Սակայն հաշվի առնելով 2008 թվականի իրադարձությունների դասերը, երբ ռուսական զորքերը մտան Վրաստան ու Աբխազիայի և Հարավային Օսեթիայի կորստի պատճառ դարձան, այդ երկիրը կարողացավ ուկրաինական պատերազմի սկզբից ի վեր հավասարակշռված քաղաքականություն վարել։ Եվ նույնիսկ երբ Ուկրաինան Վրաստանից խնդրեց իրեն փոխանցել «Բուկ» համակարգերը, որը Կիևը ուղարկել էր Վրաստան 2008 թվականին ռուս-վրացական պատերազմի ժամանակ, Թբիլիսին կտրականապես հրաժարվեց՝ դա դիտարկելով իրեն պատերազմի մեջ ներքաշելու փորձ։ Բալանսավորված քաղաքականության արդյունքում Վրաստանին հաջողվեց ոչ միայն զերծ մնալ աշխարհաքաղաքական մրցապայքարի թատերաբեմ դառնալուց, այլև որոշ ուղղություններով անգամ շահել։

Օրինակ՝ Ուկրաինայում սկսված պատերազմից հետո ռուսների հոսքը դեպի Վրաստան լրացուցիչ տնտեսական էֆեկտ ունեցավ՝ նպաստելով վրացական արժույթի՝ լարիի արժևորմանը։ Այդուհանդերձ, ի վերջո, Վրաստանում օտարերկրյա գործակալների մասին օրինագիծը դարձավ աշխարհաքաղաքական նշանակության հարց։ Օրենքի հեղինակները այն կարևորում են ֆինանսական թափանցիկության ապահովմանը հասնելու հարցում, իսկ ահա, այսպես կոչված, ընդդիմախոսները, իսկ իրականում արևմտյան թևի տակ գործողները կարծում են, որ այն ուղղված է այլախոհությունը ճնշելուն, և կարող է մահացու հարված հասցնել Վրաստանի՝ Եվրամիությանն անդամակցելու հույսերին։ Հետաքրքրական է, որ դիտարկվում էր օրենքի երկու տարբերակ՝ վրացական և ամերիկյան։

Վրացական տարբերակի համաձայն, օտարերկրյա գործակալ կարող է լինել նաև լրատվամիջոցը, սակայն նախաձեռնությունը չի վերաբերում ֆիզիկական անձանց։ Ամերիկյան տարբերակը վերաբերում է ոչ միայն իրավաբանական անձանց, այլև ֆիզիկական անձանց, այն ներառում է նաև քրեական պատասխանատվություն։ Այսինքն՝ այս տարբերակում հաշվի է առնվում ԱՄՆ-ում նման օրենքի առկայության փորձը։ Ընդ որում, ամերիկյան տարբերակում ավելի խիստ պահանջներ են նախատեսվում։ Բայց դա չխանգարեց, որ վրացական օրինագիծը Արևմուտքի՝ մասնավորապես ԵՄ-ի կողմից կոշտ քննադատության արժանանա։ Իսկ դրա դեմ բողոքող ակտիվիստներն ու ընդդիմության ներկայացուցիչներն այդ փաթեթն անվանեցին «ռուսական օրենք»։

Ստացվում է՝ հերթական անգամ երկակի չափանիշների հետ ենք գործ ունենում, և այն, ինչ կարելի է Արևմուտքին, չի կարելի մյուսներին։ Ու այդպիսով հարցին ամբողջովին աշխարհաքաղաքական մուգ երանգ տրվեց՝ դառնալով ներքաղաքական սրացումների պատճառ։ Նախ՝ Վրաստանում օրենքի քննարկման ժամանակ ծեծկռտուք տեղի ունեցավ, իսկ հետո նաև բողոքի ցույցեր։ Բայց իրավիճակը հատկապես թեժացավ այն բանից հետո, երբ «Օտարերկրյա գործակալների մասին» օրինագիծը խորհրդարանում ընդունվեց առաջին ընթերցմամբ։ Հազարավոր ցուցարարներ դուրս եկան փողոց և նույնիսկ խորհրդարանի շենք ներխուժելու փորձեր կատարեցին։

Ճիշտ է՝ իրավապահներին հաջողվեց ցրել ցույցը, սակայն հաշվի առնելով բողոքի դրսևորումները, օրենքը հետ կանչվեց խորհրդարանից։ Բայց Արևմուտքը դրանով չի բավարարվում և փորձում է առիթն օգտագործել հակառուսականության ալիքի ֆոնին ոտնատակ տալ նաև Վրաստանը, իսկ վրացական արևմտամետ «ուժերն» էլ, տեսնելով, որ կարողանում են իրավիճակի վրա ազդեցություն ունենալ, մտադիր չեն այս ամենով բավարարվել ու տրամադրված են բողոքի ակցիաներին շարունակական բնույթ հաղորդել։

Եվ քանի որ տարածաշրջանն առանց այն էլ փոթորկվում է, ապա Վրաստանում տեղի ունեցող իրադարձությունները կարող են շատ վտանգավոր լինել։ Վրաստանի շուրջ ստեղծված իրավիճակը մեծապես կարևոր է նաև Երևանի համար։ Վրաստանում անկայունությունը կարող է բացասական տնտեսական հետևանքներ ունենալ Հայաստանի վրա։ Հաշվի առնենք, որ այդ հարևան երկրով է անցնում Հայաստանը Ռուսաստանին կապող միակ ցամաքային ուղին։

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy