Yerevan, 20.March.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Իրավապահ համակարգը պարզապես գործիք դարձնելու ճանապարհը. «Փաստ»

SOCIETY
Կիսվել

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Արդարադատությունն ու իրավապահ համակարգը նախատեսված են օրինականությունը և արդարադատությունը ապահովելու համար, բայց Հայաստանում այն շեղվել է իր բուն նպատակից։ Դրա համար էլ անկախության հռչակումից ի վեր անկախ և անաչառ արդարադատական համակարգ ունենալու թեման մշտապես քննարկվում է։ Իսկ ամենամեծ խնդիրն այն է, որ արդարադատությունը և իրավապահ համակարգը կարող են ծառայեցվել քաղաքական նպատակներով։

Նախկինում բազմիցս քննադատություններ էին հնչում, թե իրավապահ համակարգը իշխանությունների կամքն է կատարում։ Քննադատողների առաջամարտիկներից մեկը Նիկոլ Փաշինյանն էր, որը 2018 թվականից խոստանում էր, թե Հայաստանն ունենալու է կայացած իրավական համակարգ և անկախ արդարադատություն։ Ու հիմա այն քաղաքական ուժը, որը արդարություն և օրինականություն հաստատելու կարգախոսներով իշխանության եկավ, իրավապահ համակարգը ուղղակի վերածել է քաղաքական գործիքի։ Ընդ որում՝ մեկ անձի շահերը սպասարկող քաղաքական գործիքի: Արդյունքում տպավորություն է առաջանում, թե իրավապահ համակարգի գործառույթը միայն ընդդիմադիրների գլխավերևում որպես մահակ օգտագործվելն է։

Իսկ մինչ այդ երկրում հանցավորության ցուցանիշներն ահագնացող տեսք են ստանում. հանցագործությունները նախականխելու ուղղությամբ քայլեր չեն ձեռնարկվում, հասարակության և իրավապահ մարմինների միջև փոխադարձ կապը խզվել է, քանի որ չկա հանրային վստահություն, ամեն օր ավելի ու ավելի հաճախակի են դառնում գողությունների, ծեծկռտուքների, խուլիգանությունների, կրակոցների և սպանությունների դեպքերը, ծանր հանցագործությունների դեպքերն էլ շեշտակի ավելացել են։ Շատ դեպքերում հանցագործությունները հնարավոր չի լինում ուղղակի հիմնավորել, ինչի խթան են հանդիսանում օրենքի բացերը, իրավապահների զբաղվածությունը այլ հարցերով, ինչպես նաև կառույցների միջև առողջ համագործակցության բացակայությունը։

Հանցագործությունների դեմ պայքարելու և օրինականություն հաստատելու կամքի բացակայության արդյունքում է, որ հանցագործներն իրենց զգում են ինչպես ձուկը ջրում, իսկ ստեղծված պայմաններում իրավապահ համակարգի տկարությունը հանրության շրջանում առաջացնում է անլուրջ վերաբերմունք օրենքի և պետական կառույցների գործունեության նկատմամբ։ Փոխարենը իրավապահ համակարգը աներևակայելի ակտիվ է քաղաքական դաշտում: Օրինակ՝ ընդդիմադիրների դեմ պայքարելու գործում ամբողջ իրավապահ համակարգի ռեսուրսը կազմ պատրաստ է. ամեն ինչ արվում է նրանց նկատմամբ ինչ-որ գործ սարքելու, նույնիսկ հնարելու և հետապնդում սկսելու համար։ Եվ այս հարցում քայլերն այնպիսի հաջորդականությամբ ու այնպիսի փնթիությամբ են արվում, որ քրեական վարույթների քաղաքական ենթատեքստը միանգամից ակնհայտ է դառնում։

Օրինակ՝ ընտրությունների նախօրյակին քրեական գործեր են հարուցվում կոնկրետ այն ընդդիմադիր թեկնածուների նկատմամբ, որոնք ընտրություններում համարվում են ֆավորիտներ, կամ էլ նրանց նկատմամբ, որոնք հաղթել են իշխանական թեկնածուներին, և նրանց պաշտոնավարումը խոչընդոտելու խնդիր է դրված։ Որոշ դեպքերում էլ իրավապահները ծիծաղելի ծայրահեղությունների գիրկն են ընկնում։ Օրինակ՝ օրերս տեղեկատվություն տարածվեց, որ ընդդիմադիր պատգամավոր Աննա Մկրտչյանին հրավիրել են հարցաքննության ծննդյան օրը վկայականում փոխելու պատրվակով։ Մի ամբողջ օր այդ թեման քննարկվեց, որից հետո իրավապահները հազիվ գլխի ընկան, որ պետք է «պարզաբանում» տարածեն, թե հարցաքննությունը ինչին է վերաբերում։ Կամ գուցե կարողացան գտնել մի թեմա, որը ավելի քիչ ծիծաղելի է, քան ծննդյան օրը հիշարժան օրվան համապատասխանեցնելը:

Մյուս կողմից՝ պետք է հասկանալ, թե ինչու հանկարծ հենց հիմա հիշեցին ծննդյան օրվա կամ ինչ-որ դասընթացի մասին։ Չնայած... զարմանալու ոչինչ չկա. այսպիսի գործելակերպը նիկոլական իշխանության համար նորություն չէ։ Ընդ որում, գործեր կարելու հարցում այս իշխանությունները շատ «վառ երևակայություն» ունեն։ Ուստի պատահական չէ, որ նման անհեթեթ քրեական վարույթների այս ընթացքում շատ ենք ականատես եղել։ Շատ չանցած դրանք բոլորն էլ փլուզվել են, որովհետև արհեստական սարքված, իրավական առումով պրիմիտիվ ու շինծու են եղել։ Այդպիսի քրեական հետապնդման դագանակի տակ են հայտնվել իրենց քննադատություններով և գործունեությամբ իշխանությունների համար խնդիրներ հարուցող անձինք։

Քաղաքական ենթատեքստ ունեցող գործերի վառ օրինակներ շատ կան, ամենաթարմերը ՀՅԴ-ական երիտասարդների, Ավետիք Չալաբյանի, Արմեն Աշոտյանի և այլ ընդդիմադիրների նկատմամբ ճնշումներն են։ Հասկանալի է՝ Նիկոլ Փաշինյանը չի կարողանում հաղթահարել իր վախերն ու անհանգստությունները: Փաստորեն սա է հայաստանյան «ժողովրդավարության բաստիոնի» պատկերը, երբ իշխանությունները, խոսքի ազատություն գոռալով, գնում են հենց այդ խոսքի ազատությունը ճնշելու հետևից, ժողովրդավարությունը բրենդ հռչակելով՝ հետևողականորեն գնում են դատարաններն ու ողջ իրավապահ համակարգը մեկ քաղաքական ուժի, մեկ անձի շահերը սպասարկող, հլու հնազանդ գործիքի վերածելու ճանապարհով:

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Կիսվել
Timeline
The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, California
All Timeline »
Most Popular
1 IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial Tool 2 Idram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden Mall 3 The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest Project 4 The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the Stat... 5 Ucom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia
Poll