Yerevan, 20.March.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Ախտորոշելու փոխարեն՝ հիմքերի ավերում. «Փաստ»

SOCIETY
Կիսվել

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հայաստանում կրթական համակարգի բարեփոխման հարցը շարունակում է մնալ հանրային օրակարգի կարևորագույն հարցերից մեկը։ Թեման սուր ընկալումների տեղիք է տվել հատկապես այս տարի, երբ բուհերում բազմաթիվ տեղեր թափուր են մնացել, նվազել է բարձրագույն կրթության նկատմամբ հետաքրքրությունը։ Այո, Հայաստանի կրթության և գիտության ոլորտում բազմաթիվ թերություններ ու բացթողումներ կան, բայց այդ թերությունները ուղղելու փոխարեն հաճախ իշխանությունները ողջ համակարգն են քանդում, ինչպես արեցին անվտանգության ոլորտում։

Փոխանակ ախտորոշում արվի բարձրագույն կրթության ոլորտում առկա իրավիճակի համար, վեր հանվեն պատճառները և կոնկրետ քայլեր նախատեսող լուծումներ տրվեն, չգիտես ինչու Փաշինյանը կառավարության նիստում միանգամից խոսեց ակադեմիական քաղաքի կառուցման մասին։ Նախ՝ ուշագրավ է, որ ակադեմիական քաղաքի կառուցումը երկարատև՝ տարիներ ընդգրկող գործընթաց է, որը ներառված է ՀՀ կրթության մինչև 2030 թվականը պետական ծրագրում։ Սակայն նախքան ակադեմիական քաղաքի կառուցմանն անցնելը, պետք է կենտրոնանալ խնդրի բովանդակային կողմի վրա, մասնագիտական շրջանակների և հանրության ներսում քննարկումներ սկսել կրթության բարեփոխումների շուրջ, հասկանալ կրթական ոլորտի առավելություններն ու թերությունները, աշխատաշուկայի պահանջներին համապատասխանեցումը ու ժամանակակից զարգացումների ուղղությունները։

Եվ այդ քննարկումների արդյունքում միգուցե պարզ դառնա, որ հարկ է տարբեր բուհերում ինչ-որ ֆակուլտետներ միավորել կամ ստեղծել նորերը, որոնց գործունեությունը արդիականություն կունենա։ Այլապես տարիներ ընդգրկող ակադեմիական քաղաքի շենքային մասի կառուցման շուրջ խոսելով՝ ոչինչ չի փոխվի։ Պատահական չէ, որ տևական ժամանակ տեղեկություններ էին շրջանառվում, որ իշխանությունները, առաջնորդվելով չարչու տրամաբանությամբ, ցանկանում են ԵՊՀ-ի շենքը վաճառել, այն հյուրանոց դարձնել ու համալսարանն այլ վայր տեղափոխել։ Անգամ գործարարների անուններ էին նշվում, ովքեր մեծ հետաքրքրություն էին ցուցաբերում այս հարցում։ Ինչ վերաբերում է ակադեմիական քաղաքի գաղափարին, բուհերի միավորմանն ու դրանք Երևանից դուրս բերելուն, ապա առաջին հայացքից կարող է թվալ, թե դա դրական երևույթ է օպտիմալացման ու Երևանի բեռնաթափման տեսանկյունից: Սակայն եթե խորամուխ լինենք խնդրի բոլոր ծալքերում, ապա կտեսնենք, որ այն նաև լուրջ ռիսկեր է ստեղծում կրթության համար։

Նախ՝ դրանով ջնջվելու են բուհերի արմատները և ձևավորված ավանդույթները։ Ինչպես բոլոր ոլորտներում են իշխանությունները փորձում մերժել անցյալը, այնպես էլ կրթության հարցում են առաջնորդվում։ Այնինչ, անցած ճանապարհը մեծ կարևորություն ունի կրթական ուղենիշների համար։ Պատահական չէ, որ աշխարհի շատ երկրներում փորձում են ցույց տալ, թե իրենց բուհերում ձևավորված կրթական և գիտական ավանդույթներ են գործում, որոնք գալիս են տասնամյակներից, անգամ դարերի խորքից, ու դրա շուրջ իմիջ են ձևավորում, իսկ մենք վերացնում ենք նույնիսկ եղածը և փորձում ամեն ինչ սկսել զրոյական կետից։ Փաշինյանն ասում էր, որ բոլոր պետական բուհերը պետք է միավորվեն՝ ձևավորելով մինչև խոշորացված 8 հաստատություն։ Բայց միշտ չէ, որ խոշորացումը և միավորումները դրական են։ Առավել ևս, խնդիրն այն է, թե արդյոք առանձին մասնագիտացումները չեն տուժելու սրանից։

Բացի դրանից, խոշորացումը, իշխանությունների պատկերացումների համաձայն, նշանակում է նաև ծայրահեղ օպտիմալացում, այսինքն՝ որոշ ուղղությունների գիտական և կրթական հենքը ավելի է նեղացվելու, մանավանդ որ Փաշինյանն ի ցույց դրեց իրենց մտադրությունը այդ 8 համալսարաններին կցել նաև հետազոտական ինստիտուտներ։ Ըստ երևույթին, այս ամենը նշանակում է, որ ՀՀ ԳԱԱ-ն լուծարվելու է, և նրանում ընդգրկված ինստիտուտները ցրվելու են ակադեմիական քաղաքի բուհերի վրա։ Բայց մասնագետները փաստում են, որ գիտահետազոտական ինստիտուտների լուծարմամբ կտուժի գիտությունը։ Այլ հարց է, որ իշխանությունները փորձում են կրճատման հաշվին աշխատավարձ բարձրացնել ու ցույց տալ, թե մեծ գործ են կատարել։

Կարճ ասած՝ իշխանությունների ծրագիրը բարձրագույն կրթության և գիտության համակարգը փորձարկումների ու սթրեսների ենթարկելու հերթական պրոյեկտ է։ Եվ վտանգի աստիճանն այնքան մեծ է, որ անգամ տպավորություն է առաջանում, թե շարունակում են քանդել պետության հիմքերը՝ այս անգամ հարվածի տակ դնելով կրթության և գիտության ոլորտը։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Կիսվել
Timeline
The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, California
All Timeline »
Most Popular
1 IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial Tool 2 Idram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden Mall 3 The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest Project 4 The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the Stat... 5 Ucom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia
Poll