Yerevan, 01.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Փնթի աշխատանք. «Փաստ»

ANALYSIS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Թուրքական Hurriyet-ի փոխանցմամբ, Թուրքիայի ԱԳ նախարար Մևլութ Չավուշօղլուն ասել է, որ հայերի հետ համաձայնություն կա հայ-թուրքական սահմանի ճշգրտման հարցով։ Նախարարը նաև հիշեցրել է, որ, օրինակ՝ Ադրբեջանի դեպքում Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև համատեղ հանձնաժողով ստեղծելու համաձայնություն է ձեռք բերվել։ Ի պատասխան ԶԼՄ-ների հարցման, Հայաստանի ԱԳՆ խոսնակ Վահան Հունանյանը Ֆեյսբուքի իր էջում մայիսի 2–ին տեղեկացրել է, որ Հայաստանի և Թուրքիայի միջև սահմանի վերասահմանագծման վերաբերյալ որևէ քննարկում կամ պայմանավորվածություն չկա, և որ նման հարց օրակարգում չկա։

Հաջորդ օրն էլ Ազգային ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի նախագահ Էդուարդ Աղաջանյանը, պատասխանելով հարցին, թե ի՞նչ էր նշանակում Թուրքիայի ԱԳ նախարար Մևլութ Չավուշօղլուի հայտարարությունը, պատասխանել է, որ նման ակնարկ եղել է, սակայն հայկական կողմը կտրականապես մերժել է այն։ Ըստ նրա, «այստեղ անելիք չկա, սահմանները ճշգրտվել են ԽՍՀՄ ժամանակ, և նոր քարտեզը նպատակահարմար չէ»։

Լավ, ընդունենք ի գիտություն օրենսդիր և գործադիր իշխանությունների ներկայացուցիչների տվյալ պարզաբանումները... ԲԱՅՑ... Այստեղ կարող է գործել մի հանրահայտ աստվածաշնչյան ճշմարտություն. «Աջ ձեռքը չգիտի, թե ինչ է անում ձախը»: Բանն այն է, որ, բացի Հայաստանի ԱԳՆ–ից և Ազգային ժողովից, գոյություն ունի ևս մեկ «կառույց»: Դա Հայաստան-Թուրքիա երկխոսության գործընթացում Հայաստանի հատուկ ներկայացուցիչ Ռուբեն Ռուբինյանն է, այսինքն՝ Փաշինյանի «հատուկ մարդը» այդ գործում, որին էլ հաստատապես նա զեկուցում է ամեն ինչ և գործում նրա ցուցումով: Թե չէ՝ ինչ-որ ԱԳՆ, հանձնաժողով, պատգամավորներ, ինչ- որ բյուրոկրատիա, ակնոցավոր գիտունիկներ... Բայց իրականում Հայաստանի իշխանության այս փնթի աշխատանքը չէ կարևորը:

Կա ավելի կարևոր բան: Անգամ «ոզնուն է պարզ», որ Թուրքիայի ԱԳՆ–ի ղեկավար Չավուշօղլուն հենց այնպես խոսքերը քամուն չի տալիս: Ուրեմն, փորձենք պարզել, թե ինչո՞ւ է Թուրքիային պետք ճշտել հայ–թուրքական սահմանը: Ներկայացնենք վարկածներ: Հենց սկզբից կարելի է հանել այն վարկածը, որ Թուրքիան կարող է սահմանների ճշտմամբ ինչ-որ տարածք տալ Հայաստանին (չէ մի չէ, փրթած մածուն), բայց հակառակը հնարավոր է, չնայած՝ քիչ հավանական: Օրինակ՝ նա կարող է պահանջել լայնացնել Նախիջևանը Թուրքիայի հետ կապող 8 կիլոմետրանոց միջանցքը ինչ-որ բանի փոխարեն: Հիմնական վարկածն այն է, որ Թուրքիան փորձում է կանխարգելել հետագայում Հայաստանի կողմից Արևմտյան Հայաստանի նկատմամբ տարածքային պահանջները, այսինքն՝ վավերացնել Կարսի պայմանագիրը: Սա, իհարկե, ամենահավանական վարկածն է, և դա ընդունելի չէ Հայաստանի համար: Իհարկե, Հայաստանը հիմա չի կարող և չի էլ փորձի տարածքային պահանջներ ներկայացնել Թուրքիային... ԲԱՅՑ... Ամեն ինչ հավերժ չէ այս կյանքում:

Ներկայիս անհանգիստ այս դարում հնարավոր են ֆորսմաժորային այնպիսի իրավիճակներ, որ հնարավոր է՝ Կարսն ու Սուրմալուն «կապույտ եզրաշերտով ափսեի վրա» մատուցվեն Հայաստանին: Եթե անգամ դա լինի, ինչը քիչ հավանական է, կլինի երկարաժամկետ հեռանկարում: Իսկ կարճաժամկետ հեռանկարում Թուրքիան Հայաստանից կարող է պահանջել փոփոխել Սահմանադրությունը և զինանշանը (խոսքը Արարատ լեռան մասին է): Հաջորդ վարկածը Ադրբեջանին ուղղված ուղերձն է՝ ավելի ազատ լինելու: Բանն այն է, որ, իհարկե, երկարաժամկետ հեռանկարում Թուրքիան նախատեսում է կլանել ամբողջ Ադրբեջանը՝ թուրանական նախագծի շրջանակներում: Բացի դա, սա ազդակ է Ռուսաստանին՝ «չեմ մտնում քո ազդեցության տարածք» (իհարկե, քանի դեռ միասին քույրիկ– ապերիկ են խաղում): Սա ազդակ է նաև ԵՄ– ին ու ԱՄՆ–ին՝ «պրոբլեմներ չունեմ Հայաստանի հետ»:

Սա ազդակ է ամբողջ աշխարհի երկրներին՝ «տեսեք՝ ինչքան խաղաղասեր եմ ես»: Ու ստացվում է այնպես, որ Հայաստանը չի էլ կարող հրաժարվել դրանից: Այսինքն, Թուրքիան իր այդ քայլով փորձում է գոհացնել բոլորին, անգամ Պապուա– Նոր Գվինեային, բացի... Հայաստանից: Իսկ Հայաստանից պահանջում է, ի վերջո, վավերացնել Կարսի պայմանագիրը, որն այդպես էլ, ի ուրախություն մեզ, 1921 թվականին չի վավերացվել Հայկական ԽՍՀ–ի կողմից ընդամենը նորաստեղծ ԽՍՀՄ–ի փնթի դիվանագիտական աշխատանքի պատճառով (բացի Թուրքիայից, պայմանագրի կողմեր են եղել Հայկական, Վրացական, Ադրբեջանական ԽՍՀ-ները, իսկ պայմանագիրը վավերացրել է միայն Ռուսական ՖԽՍՀ-ն, քանի որ համարել են այդ ԽՍՀ-ները ավելորդ կառույցներ): Ինչպիսի նմանություն մերօրյա փնթիների հետ...

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGOIDBank’s Nor Nork branch has reopenedOn the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement