Yerevan, 21.September.2026,
00
:
00
BREAKING


Փնթի աշխատանք. «Փաստ»

ANALYSIS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Թուրքական Hurriyet-ի փոխանցմամբ, Թուրքիայի ԱԳ նախարար Մևլութ Չավուշօղլուն ասել է, որ հայերի հետ համաձայնություն կա հայ-թուրքական սահմանի ճշգրտման հարցով։ Նախարարը նաև հիշեցրել է, որ, օրինակ՝ Ադրբեջանի դեպքում Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև համատեղ հանձնաժողով ստեղծելու համաձայնություն է ձեռք բերվել։ Ի պատասխան ԶԼՄ-ների հարցման, Հայաստանի ԱԳՆ խոսնակ Վահան Հունանյանը Ֆեյսբուքի իր էջում մայիսի 2–ին տեղեկացրել է, որ Հայաստանի և Թուրքիայի միջև սահմանի վերասահմանագծման վերաբերյալ որևէ քննարկում կամ պայմանավորվածություն չկա, և որ նման հարց օրակարգում չկա։

Հաջորդ օրն էլ Ազգային ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի նախագահ Էդուարդ Աղաջանյանը, պատասխանելով հարցին, թե ի՞նչ էր նշանակում Թուրքիայի ԱԳ նախարար Մևլութ Չավուշօղլուի հայտարարությունը, պատասխանել է, որ նման ակնարկ եղել է, սակայն հայկական կողմը կտրականապես մերժել է այն։ Ըստ նրա, «այստեղ անելիք չկա, սահմանները ճշգրտվել են ԽՍՀՄ ժամանակ, և նոր քարտեզը նպատակահարմար չէ»։

Լավ, ընդունենք ի գիտություն օրենսդիր և գործադիր իշխանությունների ներկայացուցիչների տվյալ պարզաբանումները... ԲԱՅՑ... Այստեղ կարող է գործել մի հանրահայտ աստվածաշնչյան ճշմարտություն. «Աջ ձեռքը չգիտի, թե ինչ է անում ձախը»: Բանն այն է, որ, բացի Հայաստանի ԱԳՆ–ից և Ազգային ժողովից, գոյություն ունի ևս մեկ «կառույց»: Դա Հայաստան-Թուրքիա երկխոսության գործընթացում Հայաստանի հատուկ ներկայացուցիչ Ռուբեն Ռուբինյանն է, այսինքն՝ Փաշինյանի «հատուկ մարդը» այդ գործում, որին էլ հաստատապես նա զեկուցում է ամեն ինչ և գործում նրա ցուցումով: Թե չէ՝ ինչ-որ ԱԳՆ, հանձնաժողով, պատգամավորներ, ինչ- որ բյուրոկրատիա, ակնոցավոր գիտունիկներ... Բայց իրականում Հայաստանի իշխանության այս փնթի աշխատանքը չէ կարևորը:

Կա ավելի կարևոր բան: Անգամ «ոզնուն է պարզ», որ Թուրքիայի ԱԳՆ–ի ղեկավար Չավուշօղլուն հենց այնպես խոսքերը քամուն չի տալիս: Ուրեմն, փորձենք պարզել, թե ինչո՞ւ է Թուրքիային պետք ճշտել հայ–թուրքական սահմանը: Ներկայացնենք վարկածներ: Հենց սկզբից կարելի է հանել այն վարկածը, որ Թուրքիան կարող է սահմանների ճշտմամբ ինչ-որ տարածք տալ Հայաստանին (չէ մի չէ, փրթած մածուն), բայց հակառակը հնարավոր է, չնայած՝ քիչ հավանական: Օրինակ՝ նա կարող է պահանջել լայնացնել Նախիջևանը Թուրքիայի հետ կապող 8 կիլոմետրանոց միջանցքը ինչ-որ բանի փոխարեն: Հիմնական վարկածն այն է, որ Թուրքիան փորձում է կանխարգելել հետագայում Հայաստանի կողմից Արևմտյան Հայաստանի նկատմամբ տարածքային պահանջները, այսինքն՝ վավերացնել Կարսի պայմանագիրը: Սա, իհարկե, ամենահավանական վարկածն է, և դա ընդունելի չէ Հայաստանի համար: Իհարկե, Հայաստանը հիմա չի կարող և չի էլ փորձի տարածքային պահանջներ ներկայացնել Թուրքիային... ԲԱՅՑ... Ամեն ինչ հավերժ չէ այս կյանքում:

Ներկայիս անհանգիստ այս դարում հնարավոր են ֆորսմաժորային այնպիսի իրավիճակներ, որ հնարավոր է՝ Կարսն ու Սուրմալուն «կապույտ եզրաշերտով ափսեի վրա» մատուցվեն Հայաստանին: Եթե անգամ դա լինի, ինչը քիչ հավանական է, կլինի երկարաժամկետ հեռանկարում: Իսկ կարճաժամկետ հեռանկարում Թուրքիան Հայաստանից կարող է պահանջել փոփոխել Սահմանադրությունը և զինանշանը (խոսքը Արարատ լեռան մասին է): Հաջորդ վարկածը Ադրբեջանին ուղղված ուղերձն է՝ ավելի ազատ լինելու: Բանն այն է, որ, իհարկե, երկարաժամկետ հեռանկարում Թուրքիան նախատեսում է կլանել ամբողջ Ադրբեջանը՝ թուրանական նախագծի շրջանակներում: Բացի դա, սա ազդակ է Ռուսաստանին՝ «չեմ մտնում քո ազդեցության տարածք» (իհարկե, քանի դեռ միասին քույրիկ– ապերիկ են խաղում): Սա ազդակ է նաև ԵՄ– ին ու ԱՄՆ–ին՝ «պրոբլեմներ չունեմ Հայաստանի հետ»:

Սա ազդակ է ամբողջ աշխարհի երկրներին՝ «տեսեք՝ ինչքան խաղաղասեր եմ ես»: Ու ստացվում է այնպես, որ Հայաստանը չի էլ կարող հրաժարվել դրանից: Այսինքն, Թուրքիան իր այդ քայլով փորձում է գոհացնել բոլորին, անգամ Պապուա– Նոր Գվինեային, բացի... Հայաստանից: Իսկ Հայաստանից պահանջում է, ի վերջո, վավերացնել Կարսի պայմանագիրը, որն այդպես էլ, ի ուրախություն մեզ, 1921 թվականին չի վավերացվել Հայկական ԽՍՀ–ի կողմից ընդամենը նորաստեղծ ԽՍՀՄ–ի փնթի դիվանագիտական աշխատանքի պատճառով (բացի Թուրքիայից, պայմանագրի կողմեր են եղել Հայկական, Վրացական, Ադրբեջանական ԽՍՀ-ները, իսկ պայմանագիրը վավերացրել է միայն Ռուսական ՖԽՍՀ-ն, քանի որ համարել են այդ ԽՍՀ-ները ավելորդ կառույցներ): Ինչպիսի նմանություն մերօրյա փնթիների հետ...

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy