Yerevan, 01.March.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Հնարավոր ռիսկերն ու առաջ եկող հնարավորությունները՝ իշխանության ամորֆության ու անընդունակության ֆոնին․ «Փաստ»

ANALYSIS
Կիսվել

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Այսօրվա գլոբալացող աշխարհում պետությունների փոխկապակցվածությունը հասել է մի այնպիսի մակարդակի, որ տասնամյակներ առաջ դժվար էր պատկերացնել։ Իսկ համաշխարհային տնտեսության գործունեությունը ժամանակի ընթացքում ավելի սինխրոն բնույթ է ստանում։ Եթե որևէ տարածաշրջանում խնդիրներ են առաջանում, համաճարակներ են ծագում կամ կոնֆլիկտներ են բռնկվում, ապա դրանք իրենց ազդեցությունն են ունենում համաշխարհային տնտեսության օղակների ու միջազգային հարաբերությունների համակարգի վրա։

Օրինակ՝ հսկայական փոխկապակցվածության արդյունքում է, որ Չինաստանում սկիզբ առած կորոնավիրուսի համաճարակը տարածվեց ողջ աշխարհով մեկ՝ պատճառ դառնալով ահռելի սահմանափակումների և համաշխարհային տնտեսության մեջ ճգնաժամային իրավիճակի առաջացման։ Ճիշտ է՝ ներկայումս պանդեմիայի հաղթահարման փուլում ենք գտնվում, սակայն մի շարք ուղղություններով դժվարություններն ու խնդիրները շարունակում են ակտուալ մնալ։ Մասնավորաբար, մինչ այժմ լուծված չէ մատակարարման շղթաների ապահովման հարցը, միկրոչիպերի դեֆիցիտի ֆոնին մեծացել է նորագույն տեխնոլոգիական լուծումների նշանակությունը, իսկ էներգակիրների ու պարենային ապրանքների պահանջարկի ավելացման հետևանքով դրանց գների կտրուկ աճ է նկատվում։

Այսպիսի պայմաններում, ընդհանուր առմամբ, տարբեր պետությունների բնակչության շրջանում ներքին դժգոհությունների մեծ կուտակում է նկատվում։ Իսկ բնակչության դժգոհությունները այդ երկրներում ներքաղաքական լանդշաֆտի փոփոխություն են խոստանում։ Դրա արդյունքում էլ պետությունները ձգտում են արտաքին ձեռքբերումների, որոնց միջոցով իշխանությունները փորձում են լցնել ներքաղաքական օրակարգի բացերը։ Եվ պատահական չէ, որ ներկայիս աշխարհը դարձել է անկայուն, երբ պետությունների ու դաշինքների միջև մեծացել է մրցակցությունը, և մի շարք ուղղություններով սրվել են հակասություններն ու հակամարտությունները։ Ի մասնավորի՝ այսօր արդեն բախվում ենք Ուկրաինայի շուրջ ստեղծված ճգնաժամային իրավիճակի հետ, որն, ըստ էության, նոր գլոբալ փոփոխությունների պատճառ է դառնում՝ խոստանալով իր հետևանքներն ունենալ անգամ ամենահեռավոր տարածաշրջաններում։ Եվ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ռազմական հակամարտության մեջ ներգրավված է Հայաստանի ռազմավարական դաշնակից Ռուսաստանը, որի դեմ Արևմուտքը խիստ պատժամիջոցներ է կիրառում, ապա բնական է, որ մեր երկիրը հատկապես շատ սուր է զգալու Ուկրաինական ճգնաժամի ազդեցությունը։

Ընդ որում, դա կարող է լինել երկարատև գործընթաց: Կասկած չկա, որ Ռուսաստանում առաջ եկած տնտեսական խնդիրները պատճառ են դառնալու, որ հարվածի տակ հայտնվի ԵԱՏՄ տնտեսական գոտին, այդ թվում՝ նաև ՀՀ տնտեսությունը։ Առաջին հերթին տուժելու են Հայաստանի արտահանողները, քանի որ մեր երկրում արտադրված ապրանքների իրացման հիմնական ուղղությունը Ռուսաստանն է, իսկ հայկական ապրանքների արտահանման համար նոր շուկաներ գտնելը հեշտ չի լինելու։ Բացի դրանից, մեծ թվով քաղաքացիներ ամեն տարի Հայաստանից մեկնում են Ռուսաստան արտագնա աշխատանքի, և, ընդհանուր առմամբ, այդ երկրից հսկայական տրանսֆերտներ են փոխանցվում մեր երկիր, ինչը լրացուցիչ նշանակություն է ունենում Հայաստանի ծանր սոցիալտնտեսական վիճակը մեղմացնելու համար։ Օրինակ՝ 2021 թվականին արտասահմանից Հայաստան դրամական փոխանցումների 41 %-ը Ռուսաստանից է կատարվել:

Միաժամանակ, ռուբլու արժեզրկումը պայմաններ է ստեղծում նաև հայկական դրամի դիրքերի թուլացման համար։ Սակայն, միևնույն կողմից, այս իրավիճակում Հայաստանի համար կարող են նաև նոր հնարավորություններ բացվել։ Պարզ է, որ պատժամիջոցների առկայության պայմաններում ռուսական ընկերությունները և բանկերը փորձելու են ինչ-որ ձևով շրջանցել արևմտյան սահմանափակումները, իսկ այդ հարցում Հայաստանը կարող է օժանդակել։ Օրինակ՝ եթե Արևմուտքը արգելափակում է որոշակի ռուսական ապրանքների ու ծառայությունների մուտքը, ապա հաշվի առնելով, որ Հայաստանը և Ռուսաստանն օգտվում են ԵԱՏՄ տնտեսական գոտու ընձեռած հնարավորություններից, ավելի ձեռնտու է դառնում այդ ծառայությունների և ապրանքների արտադրության որոշակի գործընթացներ տեղափոխել Հայաստան և արտահանումը կազմակերպել հենց մեր երկրից՝ շրջանցելով պատժամիջոցները։

Դրան զուգահեռ, նպաստավոր իրավիճակ կարող է ստեղծվել դեպի Հայաստան ռուսական կապիտալի ներհոսք ապահովելու ուղղությամբ։ Սրանք ընդամենը մի քանի օրինակներ են. մասնագետներն այս օրերին խոսում են նաև այլ հնարավորությունների մասին: Մնում է միայն, որ Հայաստանը կարողանա առկա իրավիճակն իր օգտին ծառայեցնել։ Սակայն դատելով գործող իշխանությունների վերաբերմունքից, երեքուկես տարվա նրանց գործունեությունից, նրանք հազիվ թե ունակ լինեն նախաձեռնողականություն ցուցաբերել։ Սա ինչ-որ չափով հիշեցնում է համաճարակի արդյունքում բացված նոր հնարավորություններից օգտվելու՝ Փաշինյանի հայտարարությունները։

Օրինակ՝ վերջինս նշում էր, թե համավարակը գյուղատնտեսության զարգացման համար նպաստավոր պայմաններ է ստեղծում, սակայն աճ արձանագրելու փոխարեն, անցյալ տարի գյուղոլորտն անկում ապրեց։ Իսկ այժմ պարենային ապրանքները միջազգային շուկայում էականորեն թանկացել են և մեծ պահանջարկ են վայելում, մի հանգամանք, որից կարող էր այսօր օգտվել Հայաստանն արտահանումը խթանելու նպատակով։ Եթե իշխանություններն այսպիսի ամորֆ գործելակերպը շարունակեն, ապա նույնպիսի իրավիճակ է ստեղծվելու նաև հիմա...

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Կիսվել
Timeline
Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGOIDBank’s Nor Nork branch has reopenedOn the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement
All Timeline »
Most Popular
1 Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia 2 “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme. 3 2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca Cards 4 Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange 5 Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Ne...
Poll