Yerevan, 21.March.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Շա­րու­նա­կում են թու­լաց­նել և ար­ժեզր­կել գի­տակր­թա­կան հա­մա­կար­գը․ «Փաստ»

SOCIETY
Կիսվել

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հայաստանի հասարակական կյանքի գրեթե բոլոր ոլորտներում ճգնաժամային վիճակ է ստեղծվել։ Ու առանց այն էլ բարդ իրավիճակում հայտնված Հայաստանի համար օրեցօր նոր մարտահրավերներ և սպառնալիքներ են առաջ գալիս, որոնց մեծ մասը՝ օրվա իշխանությունների ձեռամբ կամ պատճառով։ Այստեղ առանձնահատուկ ուշադրություն պետք է դարձնել կրթությանը և գիտությանը, ոլորտներ, որոնք հենց այնպես կամ իրենք իրենցով չեն կարող զարգանալ, դրանք պետության հատուկ ուշադրությունը և մեծ հոգատարությունն են պահանջում։ Իսկ եթե կառավարությունը փորձում է բարեփոխումներ իրականացնել, ապա այդպիսի ծրագրերի հիմքում պետք է լինեն բովանդակություն և ոլորտի ներսում առկա իրավիճակը բարելավելու միտում։

Սակայն ի հեճուկս բոլորիս՝ այս երկուսուկես տարվա ընթացքում, ինչ Փաշինյանն իշխանության է, կրթությունը և գիտությունը հայտնվել են երկրորդական-երրորդականհազարերորդական պլանում։ Դրա արդյունքում է, որ պատշաճ կարգով գնահատանքի չեն արժանանում կրթական և գիտական ոլորտներում հեղինակություն և մեծ փորձ ունեցող մասնագետները, իսկ ոլորտին վերաբերող բարեփոխումների ծրագրեր կազմելիս ընդհանրապես նրանց կարծիքը հաշվի չի առնվում։ Այսպիսի վերաբերմունքի հետևանքով է, որ հանրակրթության ոլորտը աղճատման է ենթարկվում, երբ հայագիտական առարկաները հայտնվում են իշխանությունների թիրախում։ Արդեն իսկ ակնհայտ է, որ իշխանությունները մի կողմից ցույց են տալիս, թե իբր իրենց նպատակը կրթությունը և գիտությունը զարգացնելն է, բայց մյուս ձեռքով էլ աղավաղված մոտեցումների ու դրսից ներմուծված փորձարկումների արդյունքում թուլացնում են և արժեզրկում կրթական համակարգը։

Փոխանակ կրթության ոլորտի մասնագետները և գիտնականները խրախուսման արժանանային, նրանց համար մոտիվացման և առաջխաղացման համար հատուկ մոտեցումներ մշակվեին, Փաշինյանը ոլորտի մասնագետներին, հատկապես հումանիտար բնագավառի ներկայացուցիչներին որակում է որպես «թամադաներ» կամ «սուրճ խմողներ»։ Եվ հիմա էլ, երբ համավարակը ու հատկապես պատերազմում կրած պարտությունը ցույց տվեցին, որ մեր կրթական ու գիտական համակարգում բազմաթիվ բացթողումներ կան, և դրանք համահունչ չեն ներկա իրողությունների պահանջներին, իշխանությունները կրկին ուզում են ցույց տալ, թե իբր «հիշել» են գիտակրթական ուղղությունը զարգացնելու անհրաժեշտության մասին։ Ու արդեն ԱԺ-ում իշխանական ներկայացուցիչները մեկը մյուսից խրոխտ կեցվածքով սկսում են խոսել ոլորտի բացերի մասին, նշում, թե գիտությունը կարող է լինել երկրի անվտանգության և զարգացման հենասյուներից մեկը։

Սրանք հայտնի ճշմարտություններ են, որոնք, սակայն, ամեն ինչ ձախողած իշխանավորների շուրթերից հնչում են որպես դատարկ ճամարտակություններ: Եթե այս իշխանությունը ցանկանար կրթության և գիտության ոլորտների քաղաքականության ընդհանուր ռազմավարության ուղղությամբ իրոք փոփոխություններ իրականացնել, ապա դրանք, անշուշտ, պետք է արտացոլվեին նաև նախկինում իրենց կողմից առաջ քաշված ծրագրերի վերանայման շրջանակներում։ Սակայն նրանք ոչ մի վերանայում կատարելու մտադրություն չունեն, նրանք շարունակում են առաջ ընթանալ նախկին իներցիայով։ Օրինակ՝ կառավարությունը վերջերս հաստատեց հանրակրթության պետական նոր չափորոշիչը, որը վերջին մեկ տարում հանրության մի ստվար հատվածի դժգոհության կիզակետում էր: Այս փաստաթուղթն այնքան շատ հարցեր է առաջացրել և քննադատությունների պատճառ է դարձել, որ նորից սկսում ես մտածել, թե այս ամենն արվում է համակարգն արմատապես ավիրելու նպատակով: Զուգահեռ բացարձակ անտերության են մատնվել իրական խնդիրները։

Այսպես, օրինակ՝ մինչ օրս աշակերտները, համավարակով պայմանավորված, առանձին հերթափոխով են դպրոց գնում՝ շաբաթվա մեջ 3 օր (հիմա արդեն՝ երկու շաբաթը մեկ՝ երկու օր), ինչի արդյունքում նրանք զրկվում են դասապրոցեսին լիարժեք մասնակցելու հնարավորությունից։ Սակայն եթե հանրային նշանակություն ունեցող գրեթե բոլոր ոլորտներում անցում է կատարվել առօրյա աշխատանքային ռեժիմի, ապա հարցական է, թե ինչո՞ւ նույնը չի կատարվում նաև դպրոցներում։ Ինչ վերաբերում է բուհական համակարգին, ապա այն ընդհանրապես ձախողված ու ամբողջովին բարձիթողի վիճակում է։ Այնինչ այստեղ առկա խնդիրները կարգավորելու փոխարեն իրենք իրենց ապաքաղաքական կրթական համակարգ ունենալու կողմնակից հռչակած իշխանությունները փորձում են ուսումնական հաստատությունները քաղաքականացնել, և ըստ նրանց կողմից առաջ քաշված «Բարձրագույն կրթության և գիտության մասին» օրենքի նախագծերի փաթեթի՝ բուհերի ռեկտորները պետք է նշանակվեն ԿԳՄՍ նախարարի կողմից, այսինքն՝ կախվածության մեջ ընկնեն գործող իշխանությունների քաղաքական մոտեցումներից։

Ժամանակն է գիտակցել, որ մեր պարտության և խոր բարոյահոգեբանական ճգնաժամի պատճառներից մեկն էլ կրթությանը և գիտությանը պատշաճ ուշադրության չարժանացնելն է։ Ու, ըստ այդմ, առավել հիմնավոր են դառնում այն կասկածները, որ դրսից ուղղորդված քայքայիչ ծրագրեր են իրականացվում գիտակրթական ոլորտում, որպեսզի հետո այդ ուժերն աչք փակեն իշխանությունների աչք ծակող կամայականությունների վրա։

Արթուր Կարապետյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Կիսվել
Timeline
The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, California
All Timeline »
Most Popular
1 Idram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden Mall 2 IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial Tool 3 The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest Project 4 The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the Stat... 5 Ucom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia
Poll