Yerevan, 01.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Ադրբեջան-Պակիստան զենքի առևտուրի ծավալների գնահատումներ

ANALYSIS

Ընդհանուր գնահատումներ.

Պակիստանը չի ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության անկախությունը՝ հարմար տեղավորվելով Թուրքիայի «գրպանում»:

Բնականաբար, Թուրքիան այսքանով չի բավարարվում: Նախորդ տասնամյակում ամեն ինչ և ամեն գնով անում է՝ խորացնելու նաև Ադրբեջան-Պակիստան կապերը, հատկապես՝ ռազմական փոխգործակցության ոլորտում:

Այս եռյակի համագործակցությունն ի սկզբանե ուղղված է Հայաստանի շահերի դեմ: Իսկ անկյունաքարային հիմքը նույնն է՝ մարդակերությունը: Յուրաքանչյուր կողմ փորձում է ստանալ իր ակնկալիքները: Մասնավորապես, գլխավոր դերակատար Թուրքիան, օգտագործելով մյուս երկուսին, ձգտում է հասնել իր դարավոր նպատակին՝ բնաջնջել հայժողովրդին և ամբողջապես տիրանալ հայկական երկու հանրապետությունների տարածքներին: Ադրբեջանը Պակիստանից ձեռք է բերում սպառազինություն, նաև այնպիսի զինատեսակներ, որոնք չի կարողանա գնել այլ երկրներից: Պակիստանը պատիկներ անգամ ավելացնում է իր տնտեսական օգուտները՝ ադրբեջանական նավթադոլարներով արտահայտված:

Թուրքիայի գործուն մասնակցությամբ և վերահսկողության ներքո 2010թ. սկսած իրականացվել են կոնկրետ քայլեր՝ Պակիստանի կողմից Ադրբեջանին զինելու ուղղությամբ: Մասնավորապես, մանրակրկիթ նախապատրաստվել և 2013թ. սկզբին կնքվել է Ադրբեջան-Պակիստան ռազմական համագործակցության համաձայնագիրը: Սրա դիմաց Պակիստանը Ադրբեջանից ստացավ մաքսային արտոնություններ և երկկողմանի առևտրի առավելագույնս պարզեցված ընթացակարգեր:

Արդյունքում՝ պատիկներ անգամ աճեց Պակիստանի արտահանումը (ներառյալ՝ զենքն ու զինամթերքը) դեպի Ադրբեջան՝ Պակիստանի համար համապատասխանաբար ապահովելով լրացուցիչ նավթադոլարներ:

Այստեղ հարկ է նորից զգուշացնել Ադրբեջանին զենք մատակարարողներին առ այն, որ իրենց համար խորանում են մտահոգվելու առարկայական հիմքերը: Թուրքիայի դրդմամբ Ադրբեջանի սանձազերծած պատերազմի ընթացքը ժամ առ ժամ առավել տեսանելի է դարձնում, որ Ադրբեջանը կորցնելու է իր ներքին և արտաքին վճարունակության համար դեռևս առկա միակ՝ նավթի արդյունահանման և մատակարարման հնարավորությունը: Այս երկրում անխուսափելիորեն վրա են հասնում ներքաղաքական ու աշխարհաքաղաքական, ինչպես նաև սոցիալ-տնտեսական աննախադեպ և կործանարար ցնցումները:

Հետևաբար, Ադրբեջանի հետ միջազգային որևէ երկարաժամկետ համագործակցություն, հատկապես՝ զենքի մատակարարման ոլորտում,  այլևս ունենալու է անհաղթահարելի ռիսկեր և գործնականում դատապարտված է ձախողման:

Վիճակագրական փաստեր և հիմնավորումներ.

Որպես վերը բերված գնահատումներին վերաբերող հիմնավորում՝ ներկայացնենք Ադրբեջան-Պակիստան արտաքին առևտրի ուսումնասիրության արդյունքում վեր հանված որոշ փաստեր (աղբյուրը՝https://tradingeconomics.com):

Այս նպատակով առանձնացվել է Ադրբեջան-Պակիստան փոխհարաբերությունների ակտիվացման ժամանակահատվածը՝ 2013-2019թթ.:

  1. Անկախացումից հետո՝մինչև 2012թ. դեպի Պակիստան Ադրբեջանի միջին տարեկան արտահանումըկազմելէընդամենը35 հազարԱՄՆդոլար: Այսերկրներիմիջևզենքիլայնամաշտաբառևտրիմեկնարկից(ռազմականհամագործակցությանհամաձայնագրիկնքումից)հետո`2013-2019թթ.ԱդրբեջանիցդեպիՊակիստանմիջինտարեկանարտահանումնունեցելէթռիչքայինաճ՝շուրջ28 անգամկամավելացելէտարեկանմիջինըշուրջ900 հազարԱՄՆդոլարով:

Համեմատությանհամարբերենքմերտարածաշրջանիհամադրելիմեկայլերկրի՝Վրաստանիօրինակը: 2010-2012թթ. ՎրաստանիցՊակիստանմիջինտարեկանարտահանումըշուրջ6 անգամգերազանցելէԱդրբեջանիցՊակիստանմիջինտարեկանարտահանմանը: Իսկ2013-2019թթ. դեպիՊակիստնաՎրաստանիարտահանմանմիջինտարեկանծավալներըգրեթեչենաճել:

  1. թթ.ՊակիստանըտարեկանմիջինհաշվովԱդրբեջանէարտահանել11 միլիոնԱՄՆդոլարիապրանքներ: 2013-2019թթ.ՊակիստանիցԱդրբեջանմիջինտարեկանարտահանումըևսունեցելէթռիչքայինաճ՝շուրջ3 անգամկամավելացելէտարեկանմիջինըշուրջ22 միլոնԱՄՆդոլարով: Աճիայսցուցանիշըհիմնականումվերաբերելիէնաևայսերկրներիմիջևզենքիառևտրին:

Համեմատությանհամար՝ 2010-2012թթ. ՊակիստանիցՎրաստանմիջինտարեկանարտահանումըկազմելէշուրջ6 միլիոնԱՄՆդոլար,իսկ 2013-2019թթ. այսցուցանիշըմնացելէգրեթեանփոփոխ:

  1. Վերջում՝զավեշտալիփաստ. 2013-2019թթ. ՊակիստանիցԱդրբեջանընդհանուրարտահանումըևԱդրբեջանիընդհանուրներմուծումըՊակիստանից, որոնքգրեթենույնցուցանիշներնենևթվայինարտահայտությամբկարողենունենալփոքրշեղումներ՝հաշվարկներիմեթոդաբանությամբպայմանավորված, իրականումիրարիցտարբերվումենշուրջ5 անգամկամշուրջ180 միլիոնԱՄՆդոլարով:
  2. 2013-2019թթ. Ադրբեջան-Պակիստանարտաքինառևտրիայսանորմալթռիչքները, պաշտոնականվիճակագրությամբարձանագրվողզավեշտըկարելիէիրականումբացատրելնշվածժամանակահատվածումայդերկրներիմիջևզենքիլայնամաշտաբառևտրիփաստով: Մասնավորապես,2013-2019թթ. ընդհանուր մատակարարումներով Ադրբեջանը Պակիստանիցստացել է առնվազն154 միլիոնԱՄՆդոլարիզենք ու զինամթերք:

Թուրքիայի պարտադրանքով Ադրբեջանի սանձազերծած այսվերջինպատերզմի կործանարար հետևանքները Ադրբեջանիթերզարգացած տնտեսության վրա կգնահատենքուկհրապարակենքմոտ օրերս՝ մեր անկասելի և վերջնական հաղթանակից հետո:

 

Թադևոս Ավետիսյան

ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի

ծրագրերի համակարգող, տնտեսագետ

Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGOIDBank’s Nor Nork branch has reopenedOn the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement