«Թատրոնում նվիրյալներ են աշխատում, մեր հոգում երբեք դադար չի լինում»

Թատրոնի և կինոյի դերասանուհի, ՀՀ վաստակավոր արտիստուհի Աննա Էլբակյանը, անդրադառնալով ներկայիս իրավիճակին, նշում է՝ այս պահին շատ բան ասել, գնահատականներ հնչեցնել հնարավոր չէ, քանի որ ամեն ինչ փոփոխվում է, տեսնում է շատ հարցեր, որոնց պատասխանները դեռ չկան: 

Մեր զրույցի հիմնական թեման, իհարկե, մշակութային օջախների պարտադրված պարապուրդն է, որը յուրաքանչյուրը տարբեր կերպ է հաղթահարում: Դերասանուհին նշում է, որ նախքան այս իրավիճակը, թատրոններում կային տարբեր խնդիրներ, և անդրադառնում ամենակարևորներից մեկին: 

«Մինչ ամբողջ աշխարհում տեղի ունեցած այս փոփոխությունները մշակութային օջախներն ունեին խնդիրներ: Կար թեմայի, դրամատուրգիայի՝ կոնկրետ գրականության խնդիր, իսկ թատրոնի հիմքը դա է: 

Եթե չլինի պոեզիա և գրականություն, չլինի խոսք, հիմքը փլուզվում է, եթե չլինի խորհուրդ, ոչինչ չես կարող կառուցել: Դրամատուրգիայի խնդիր կար ոչ միայն Հայաստանում: Մենք ունեցել ենք շատ լավ դրամատուրգիա և՛ խորհրդային տարիներին, և՛ 20-րդ դարի երկրորդ կեսին, երբ թատերգությունը հայտնի էր իր շրջադարձերով: 

Մենք հասանք մի փուլի, երբ ամեն ինչ սկսեց նվազել և համարյա զրոյացավ: Եկել էր խորհրդի, մտքի, խոսքի, կյանքի նոր ասելիքի վերջը, իսկ սա կարծես վերջին ակորդը եղավ: Մինչ այս ամբողջ համաճարակային խելագարությունը, փնտրում էինք ասելիք ունեցող ժամանակակից թատերգություններ, դրամատուրգիա, որոնց վրա կարողանայինք նոր ընթացք սկսել:

Բայց ամեն ինչ գնում էր դեպի հինը, պետք է անդրադառնայինք դասական կամ ասելիք ունեցող բովանդակային գործերին: 

Չնայած ամբողջ աշխարհի մարդկության մտածողությունը քաղաքականացվել է, ամբողջ աշխարհը փոխվել է, ակնկալիք կա, որ ինչպես նախորդ համաճարակից հետո, երբ վերածնունդ եղավ գիտական, արվեստի և այլ ոլորտներում, այս անգամ էլ գրողները կծնեն նոր դրամատուրգիա, պիեսներ, նոր գրականություն, որոնց հիման վրա հնարավոր կլինի նոր լեզվով ինչ-որ բան ասել»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Աննա Էլբակյանը:

Թատրոններում ներկայացումների ցուցադրության վերսկսումը շարունակում է մնալ հարցականի տակ: Շատ դեպքերում դրանք ներկայացվում են առցանց տարբերակով: Դերասանուհին նշում է՝ այս պահին ներկայացումների չանցկացման առումով բացարձակ վախ չունի: «Դեռ նախանցյալ տարի Խամաճիկների թատրոնում ունեցանք փորձ դրսում՝ մայթի վրա ներկայացում բեմադրելու: Եթե ունես ասելիք, միևնույն է՝ ինչ հարթակում դա կասես: 

Դեռ 20 տարի առաջ խաղացինք «Ուշացած թռչուն» ներկայացումը, որն այն ժամանակ լինելով ինտերակտիվ բնույթի իր տեսակի մեջ միակն էր Հայաստանում: 13-14 տարի խաղացինք այդ ներկայացումը՝ ներգրավելով հանդիսատեսին: Այն ամեն անգամ նորովի էր ներկայացվում: Համարձակ, ոչ սովորական քայլերը թատրոնի համար նորմալ են և օրինաչափ»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Դերասանուհին տեղեկացնում է՝ այժմ Խամաճիկների թատրոնում մեծ նախագիծ են պատրաստում երեխաների համար, և երբ ամեն ինչ կարգավորվի, կկարողանան փորձեր անել, սպասվում են պրեմիերաներ: «Շատ կարևոր է, թե երեխաներն ինչ ոգով կմեծանան և ինչ սնունդ կստանան: Հեքիաթները երբեք չեն մահանում, դրանք հավիտենական են և պատմում են հավիտենական արժեքների մասին: 

Այդ առումով ուրախ ենք, որ գործ ունենք մանուկների հետ, որոնք միշտ հավատում են, միշտ սովորելու բան ունեն և վստահում են մեզ: Մենք ուսուցողական շարք ենք ներկայացնելու, երեխաները սովորելու են պատմել և նկարել հեքիաթներ, պատրաստել տիկնիկներ և նրանց միջոցով պատմել այդ հեքիաթները: 20-րդ դարի վերջին հայտնի արտահայտություն կար, որ թատրոնը չի դաստիարակում: 

Ամեն ինչն է դաստիարակում: Ճիշտ կլինի, եթե լավ թատրոնը դաստիարակի մանուկներին: Ամեն ինչ անում ենք, որ չկորցնենք մեր հանդիսատեսին ոչ թե նրա համար, որ թատրոնը կարողանա վճարել իր աշխատակիցներին, այլ որովհետև թատրոնում նվիրյալներ են աշխատում, ոչ ոք իր աշխատավարձի չափով չի ներդրվում: 

Բոլորն անում են ավելին, քան իրենք ստանում են: Սա թատրոնի չգրված օրենքն է: Սա նվիրյալների տեղ է: 

Այսօր մեր թատրոնի տնօրենն իր ուժերով և մեր օգնությամբ նորոգում է թատրոնը, նոր սենյակներ ենք պատրաստում մեր հանդիսատեսի համար: Մեր հոգում դադար չէ, քանի որ գիտենք՝ երեխաները կան, հանդիսատեսը կա: Մեր սերնդակիցները սովորել են ներդնել իրենց ուժերը առանց գումարին նայելու կամ մտածելու՝ քեզ կասեն շնորհակալություն, թե ոչ: 

Ես չեմ ստեղծագործում, որ ինձ հավանեն կամ «լայքեն», որովհետև չհավանողների մեջ կան մարդիկ, որոնք խոցված են, որոնց հոգին հիվանդացած է, մերժված, ես հասկանում եմ նրանց: Մեր ընտանիքը ոչ թե գնում է ընդունված լինելու-չլինելու, փող ստանալուչստանալու, այլ մեր տեսիլքի հետևից, որը շարունակական է, արվեստը միշտ կա ու կլինի, այն կարևոր է:

 Չենք փորձում մտնել քաղաքականության մեջ, եթե կարող ենք ինչ-որ բանով օգնել, կօգնենք, բայց մտնել, չարախոսել, ավելորդ բաներ անելը երբեք մեզ համար չի եղել»,-ասում է Էլբակյանը: 

Նշում է, որ իրենց ընտանիքն ինքն իրենով մի փոքրիկ թատերախումբ է, և այժմ իրենք փնտրում են պիես՝ ընտանիքով ներկայանալու համար: «Ներքուստ պայծառ ենք, փորձում ենք օգտակար լինել այն մարդկանց, որոնք այսօր սոցիալական ավելի վատ պայմաններում են հայտնվել: 

Առհասարակ, մարդը կարիք ունի շփման: Հիմա մեկուսացումը փրկություն է, բայց հարաբերություններ կառուցող, շփվող մարդկանց համար այն պատժի նման բան է: Դրա համար ուզում ենք մեր պատիժը դարձնել կյանք և ավելին»,-եզրափակում է Աննա Էլբակյանը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ