Yerevan, 02.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Ի՞նչ պետք է անի կառավարությունը՝ չեզոքացնելու կայունությանը սպառնացող վտանգները

ANALYSIS

Ֆինանսական կայունության ապահովումը ցանկացած տնտեսության զարգացման գլխավոր նախապայմաններից է: Եվ հատկապես ճգնաժամային իրավիճակներում առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում ֆինանսական համակարգի կայուն գործառնությունը, որն իրենից ենթադրում է ֆինանսական համակարգը փլուզումից կամ խափանումից այնպես զերծ պահելը, որ համակարգը շարունակի ապահովել անհրաժեշտ իրացվելիության մակարդակ, որի ժամանակ գործարքներն ու փոխանցումներն անխափան կիրականացվեն, իսկ տնտեսությունում խնայողությունների ներդրման ունակությունը կպահպանվի։

Հատկանշական է, որ ֆինանսական ծառայություններից ամենատարածվածը Հայաստանում վարկերի տրամադրումն է։ Եվ պատահական չէ, որ բնակչության փոքր թիվ ունեցող Հայաստանում վարկառուների թիվը գերազանցում է 1,5 միլիոնը։ Իսկ ստեղծված բարդ իրավիճակում մարդիկ մտահոգված են, թե արդյոք բանկերը և վարկային կազմակերպությունները կհետաձգեն իրենց վարկային պարտավորությունների կատարումը։

Խնդիրն այն է, որ ստեղծված ճգնաժամային իրավիճակը լուրջ բացասական ազդեցություն է ունենում ոչ միայն աշխարհի ֆինանսատնտեսական համակարգի, այլև հատկապես այն երկրների տնտեսությունների վրա, որտեղ արտակարգ դրություն է հայտարարվել։ Իսկ ահա Հայաստանում արտակարգ դրություն հայտարարելուն զուգընթաց՝ բանկերի, վարկերի տոկոսների, տույժերի թեման օրակարգային է դարձել։

Եվ պատահական չէ, որ այսպիսի պայմաններում գրեթե բոլոր բանկերը և վարկային կազմակերպությունների մի մասը հաճախորդներին «վարկային արձակուրդ» են առաջարկել. ովքեր չկարողանան ֆորս-մաժորային իրավիճակում վճարել վարկերը, նրանց համար վճարումները կհետաձգվեն։ Իսկ այդ ընթացքում հետաձգված վարկի համար տոկոսադրույքներ և տույժեր չեն ավելանա, քաղաքացիների վարկային պատմությունն էլ չի վտանգվի։ 

Ուշագրավ է, որ որոշ բանկեր երկու ամսով են արձակուրդ հայտարարել, իսկ որոշներն էլ՝ մեկ ամսով։ Կան նաև բանկեր, որոնք վարկի մարումները հետաձգել են վեց ամսով։ Սակայն պետք է նկատի ունենալ, որ այս ամիսների ընթացքում չվճարված գումարը բաշխվում է մյուս ամիսների վրա։

Այսինքն՝ բանկերը վարկառուներին ազատում են միայն վճարումների ուշացման համար նախատեսված տույժերից ու տուգանքներից։ Մայր գումարները, տոկոսները, վարկի սպասարկման վճարները «արձակուրդի» ավարտից հետո պետք է վճարել։ Բնականաբար, ոչ միանգամից, այլ մաս առ մաս։

Եվ, ըստ այդմ, օրինակ՝ երկու ամսվա «վարկային արձակուրդի» գումարները կբաշխվեն հետագա ամիսների վրա։ Ստացվում է այնպես, որ այդ գումարը հետագա ամիսների վրա բաշխվելու դեպքում վարկառուները ավելի շատ գումար են վճարելու, քան պետք է վճարեին նախնական գրաֆիկով։ Կամ պլանավորած գրաֆիկից երկուերեք ամիս ավելի են վճարելու:

Այսինքն՝ քաղաքացիների վրա հետագա ամիսներին մի բան էլ լրացուցիչ ծանրություն է ընկնելու, բայց հարց է՝ եթե տնտեսական վիճակը շարունակի վատանալ, ապա քաղաքացիները ինչպե՞ս են կարողանալու վճարել այդ գումարները։ Չէ՞ որ մարդկանց համար վարկերը մարելու հիմնական աղբյուրները մնալու են եկամուտները, որ առանց հատուկ միջոցառումներ ձեռնարկելու դժվար է լինելու ապահովել։

Սրա հետ մեկտեղ մտահոգության առարկա է այն հանգամանքը, որ մի շարք առևտրային բանկեր և վարկային կազմակերպություններ վարկառուներից պահանջում են ժամանակին վճարել վարկերը և հրաժարվում են «վարկային արձակուրդ» կիրառել։ Եվ սրանով պայմանավորված՝ մարդկանց և տնտեսվարողների մոտ արդեն բողոք է հասունանում։

Իսկ կառավարությունը փորձում է որոշակի վարկային արտոնություններ սահմանել կամ անտոկոս վարկերի և սուբսիդավորման միջոցով մեղմել տնտեսվարողների և քաղաքացիների ֆինանսական դրությունը, սակայն միայն սա բավարար չէ։ Անհրաժեշտ է, որ պետությունը տնտեսվարողների համար կիրառի որոշակի ժամանակավոր հարկային արտոնություններ, որպեսզի տնտեսվարողները չգնան կրճատումների, և գործազրկության մակարդակը չավելանա, իսկ տնտեսվարողների մոտ աշխատող քաղաքացիներն էլ կարողանան մարել իրենց վարկերը։

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGOIDBank’s Nor Nork branch has reopenedOn the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement