Երևան, 25.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ի՞նչ պետք է անի կառավարությունը՝ չեզոքացնելու կայունությանը սպառնացող վտանգները

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ

Ֆինանսական կայունության ապահովումը ցանկացած տնտեսության զարգացման գլխավոր նախապայմաններից է: Եվ հատկապես ճգնաժամային իրավիճակներում առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում ֆինանսական համակարգի կայուն գործառնությունը, որն իրենից ենթադրում է ֆինանսական համակարգը փլուզումից կամ խափանումից այնպես զերծ պահելը, որ համակարգը շարունակի ապահովել անհրաժեշտ իրացվելիության մակարդակ, որի ժամանակ գործարքներն ու փոխանցումներն անխափան կիրականացվեն, իսկ տնտեսությունում խնայողությունների ներդրման ունակությունը կպահպանվի։

Հատկանշական է, որ ֆինանսական ծառայություններից ամենատարածվածը Հայաստանում վարկերի տրամադրումն է։ Եվ պատահական չէ, որ բնակչության փոքր թիվ ունեցող Հայաստանում վարկառուների թիվը գերազանցում է 1,5 միլիոնը։ Իսկ ստեղծված բարդ իրավիճակում մարդիկ մտահոգված են, թե արդյոք բանկերը և վարկային կազմակերպությունները կհետաձգեն իրենց վարկային պարտավորությունների կատարումը։

Խնդիրն այն է, որ ստեղծված ճգնաժամային իրավիճակը լուրջ բացասական ազդեցություն է ունենում ոչ միայն աշխարհի ֆինանսատնտեսական համակարգի, այլև հատկապես այն երկրների տնտեսությունների վրա, որտեղ արտակարգ դրություն է հայտարարվել։ Իսկ ահա Հայաստանում արտակարգ դրություն հայտարարելուն զուգընթաց՝ բանկերի, վարկերի տոկոսների, տույժերի թեման օրակարգային է դարձել։

Եվ պատահական չէ, որ այսպիսի պայմաններում գրեթե բոլոր բանկերը և վարկային կազմակերպությունների մի մասը հաճախորդներին «վարկային արձակուրդ» են առաջարկել. ովքեր չկարողանան ֆորս-մաժորային իրավիճակում վճարել վարկերը, նրանց համար վճարումները կհետաձգվեն։ Իսկ այդ ընթացքում հետաձգված վարկի համար տոկոսադրույքներ և տույժեր չեն ավելանա, քաղաքացիների վարկային պատմությունն էլ չի վտանգվի։ 

Ուշագրավ է, որ որոշ բանկեր երկու ամսով են արձակուրդ հայտարարել, իսկ որոշներն էլ՝ մեկ ամսով։ Կան նաև բանկեր, որոնք վարկի մարումները հետաձգել են վեց ամսով։ Սակայն պետք է նկատի ունենալ, որ այս ամիսների ընթացքում չվճարված գումարը բաշխվում է մյուս ամիսների վրա։

Այսինքն՝ բանկերը վարկառուներին ազատում են միայն վճարումների ուշացման համար նախատեսված տույժերից ու տուգանքներից։ Մայր գումարները, տոկոսները, վարկի սպասարկման վճարները «արձակուրդի» ավարտից հետո պետք է վճարել։ Բնականաբար, ոչ միանգամից, այլ մաս առ մաս։

Եվ, ըստ այդմ, օրինակ՝ երկու ամսվա «վարկային արձակուրդի» գումարները կբաշխվեն հետագա ամիսների վրա։ Ստացվում է այնպես, որ այդ գումարը հետագա ամիսների վրա բաշխվելու դեպքում վարկառուները ավելի շատ գումար են վճարելու, քան պետք է վճարեին նախնական գրաֆիկով։ Կամ պլանավորած գրաֆիկից երկուերեք ամիս ավելի են վճարելու:

Այսինքն՝ քաղաքացիների վրա հետագա ամիսներին մի բան էլ լրացուցիչ ծանրություն է ընկնելու, բայց հարց է՝ եթե տնտեսական վիճակը շարունակի վատանալ, ապա քաղաքացիները ինչպե՞ս են կարողանալու վճարել այդ գումարները։ Չէ՞ որ մարդկանց համար վարկերը մարելու հիմնական աղբյուրները մնալու են եկամուտները, որ առանց հատուկ միջոցառումներ ձեռնարկելու դժվար է լինելու ապահովել։

Սրա հետ մեկտեղ մտահոգության առարկա է այն հանգամանքը, որ մի շարք առևտրային բանկեր և վարկային կազմակերպություններ վարկառուներից պահանջում են ժամանակին վճարել վարկերը և հրաժարվում են «վարկային արձակուրդ» կիրառել։ Եվ սրանով պայմանավորված՝ մարդկանց և տնտեսվարողների մոտ արդեն բողոք է հասունանում։

Իսկ կառավարությունը փորձում է որոշակի վարկային արտոնություններ սահմանել կամ անտոկոս վարկերի և սուբսիդավորման միջոցով մեղմել տնտեսվարողների և քաղաքացիների ֆինանսական դրությունը, սակայն միայն սա բավարար չէ։ Անհրաժեշտ է, որ պետությունը տնտեսվարողների համար կիրառի որոշակի ժամանակավոր հարկային արտոնություններ, որպեսզի տնտեսվարողները չգնան կրճատումների, և գործազրկության մակարդակը չավելանա, իսկ տնտեսվարողների մոտ աշխատող քաղաքացիներն էլ կարողանան մարել իրենց վարկերը։

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Մեր դեմ բաց պատերազմ է հայտարարվել․ Լավրով Հայաստանը գոյատևել է և կգոյատևի․ Ֆրանսիան աջակցում է Հայաստանին՝ դիվանագիտական, արդեն նաև ռшզմական առումով․ Լեկորնյու Մենք միշտ կանգնած ենք լինելու մեր Սուրբ Եկեղեցու կողքին, հիշելու ենք մեր պատմությունը և պաշտպանելու ենք մեր ազգային ինքնությունը. Նարեկ ԿարապետյանՄենք հիշում ենք 1,5 միլիոն հայերին, որ 111 տարի առաջ uպանվեցին սարuափելի ցեղաuպանությունից․ Փելոսի «Անցյալը մոռացողն ու ուրացողը ապագա չունի». Անի Քոչար Ինձ համար մեծ պատիվ էր այսօր՝ Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրը, ներկայացնել Կանադան Ծիծեռնակաբերդում․ դեսպան Թեհրանը որևէ ծրագիր չունի բանակցելու Ուիթքոֆի և Քուշների հետ․ Tasnim Բրյուսելում ՀՀ դիվանագիտական ներկայացուցչությունների անձնակազմը մասնակցել է Հայոց Ցեղասպանության 111-րդ տարելիցի միջոցառումներին Արաղչին կարող է ապրիլի 24-ին ժամանել Իսլամաբադ՝ ԱՄՆ-ի հետ բանակցություններ վարելու Ինչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերին Շատ էի ուզում այս կարևոր օրը չեմպիոն դառնալ. Էմմա Պողոսյան Երբ մարդիկ կկարողանան ապրել Լուսնի վրա․ կանխատեսում Մայր Աթոռը լույս է ընծայել գերմանացի պատմաբան Միքայել Հեզեմանի Հայոց ցեղաuպանություն աշխատությունը Ես այսուհետ ևս կաջակցեմ հայերին արդարության համար պայքարում. ամերիկացի սենատոր Թուրքը վախկոտ է, իսկ մեզ համախմբվածություն է պակասում այսօր.«Համահայկական ճակատ»-ի անդամ, ազգությամբ եզդի համարձակ կնոջ խոսքը` ուղղված հայ ազգինՖրանսիայի առաջնություն․ Մեկնարկում է 31-րդ տուրը Մակրոնը հայտարարել է, որ 2027 թվականից հետո քաղաքականության մեջ չի մնա Էդմոն Մարուքյանի ելույթը «Ընտրության Ժամը» թողարկմանըՎազգեն Թևանյանն ու Մանվել Խնձրցյանը կգոտեմարտեն ըմբշամարտի Եվրոպայի բրոնզե մեդալների համար Բրազիլական հեղինակավոր «Սանթոս» ֆուտբոլային ակումբն իր սոցիալական հարթակներում հարգանքի տուրք է մատուցել Հայոց ցեղաuպանության անմեղ զnհերի հիշատակին Մեծ եղեռնը հայ ժողովրդի ազգային ազատագրական պայքարի դարավոր երազանքի թուրքական բարբարոս պատասխանն է , այ խաբեբա․ Հրայր Կամենդատյան Ցավոք այժմ ևս ունենք պառակտում, ունենք նույնիսկ անկախության հռչակագրի պատգամներից խուսափում, բայց ուժեղ ու համախմբված Հայաստանի հույսը վերականգնվում է. Արամ ՎարդևանյանՋուր հավաքեք. ջուր չի լինելու Ասում են, պատմութունը նորից ու նորից կրկնվում է, եթե ժողովուրդը դասեր չի քաղում ու չի ընտրում ուժեղ լինելու ճանապարհը. Գոհար ՂումաշյանԱդրբեջանում 8 պաշտոնյա է ձերբակալվել՝ բանակից տարկետում տալու համար կաշառք վերցնելու մեղադրանքով 21-րդ դարում մեր ամենամեծ վտանգը բնավ թուրքը չէ, այլ թուրքահպատակ հայի տեսակը՝ ազգային իմունիտետը ներսից քայքայող ու սեփական պատմությունն ու ինքնությունը ջանասիրաբար խմբագրող․ Լիլիա ՇուշանյանԵղեռնի զոհ դարձավ 1,5 միլիոն մարդ, միայն այն պատճառով, որ հայ էին․ ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանություն Ցեղասպանության ճանաչումն արտաքին քաղաքականության մեջ պիտի լինի, որովհետև այն ունի անվտանգային նշանակություն. Էդմոն Մարուքյան33-ամյա Մանուկ Ադամյանը որոնվում է որպես անհետ կորած Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է միջազգային համաժողովի մասնակից փաստաբաններին Ահազանգ Արցախի՝ «Մենք ենք, մեր սարերը» հուշարձանը ոչնչացնելու մասին Մենք հիշում ենք . Հենրիխ Մխիթարյան Հայաստանի ներսում գործում է թուրք–ադրբեջանական փափուկ ուժ․ Էդմոն ՄարուքյանՑեղասպանություն է նաև այն, երբ մեզ ասում են, թե Արարատը մերը չէ, կամ թե Արցախը Ադրբեջան է․ Արշակ ԿարապետյանԱպրիլի 24-ը՝ ոչ միայն հիշատակի, այլև պայքարի օր. Նաիրի Սարգսյան Ապրիլի 24-ին Մոսկվայում անցկացվեց բազմամարդ բարեխոսական արարողություն՝ Թեմակալ առաջնորդ Տեր Եզրաս արք․ Ներսիսյանի գլխավորությամբՄիլենա Վարդանյանն ու ամուսինը՝ Կանադայի դեսպան Էնդրյու Թըրներն այցելել են Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր Արմավիր քաղաքում համատարած ծառահատում է․ բնակիչներն ահազանգում են Հայոց Ցեղասպանության 111-րդ տարելիցին նվիրված հիշատակի արարողություն՝ Հալեպում Իրանը վերսկսում է ավիաթռիչքները նաև դեպի Պեկին Ծիծեռնակաբերդում շեշտել եմ՝ անցյալի ցավ, ներկայի հիշողություն և ապագայի պահանջատիրություն՝ հանուն կանխարգելման. Նաիրր ՍարգսյանԱրա Աղանյանը` Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր Միքայել Սրբազանը՝ Հայոց ցեղասպանության մասին«Անտարեսն» ընդգրկվել է Բոլոնիայի «Տարվա լավագույն մանկական հրատարակիչ» մրցանակի կարճ ցուցակում. ԿԳՄՍ փոխնախարար ԱԻ ոլորտում խոշոր ներդրումներից հետո Meta-ն որոշել է կրճատել իր աշխատուժի 10%-ը Երբեք չենք մոռանա հայ ժողովրդի դեմ իրականացված հալածանքները, բռնությունը և վայրագությունները. Կանադայի վարչապետ Ռուսաստանը և Ուկրիանան գերիներով են փոխանակվել Հիշել նշանակում է պահանջել, պայքարել և երբեք չլռել. Թագուհի ԹովմասյանԱշակերտուհուն հարկադրել են կացինով գնալ դպրոց․ մանրամասներՄիշտ եմ ապրումներով գնացել Ծիծեռնակաբերդ. Արմեն Աշոտյան