Yerevan, 02.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Ժա­մա­նակն է մտա­ծել նոր ատո­մա­կա­յան ունե­նա­լու մա­սին

ANALYSIS

Էներգետիկ համակարգի դիվերսիֆիկացվածությունը, տարածաշրջանային ինտեգրացումն ու էներգաարդյունավետությունը յուրաքանչյուր երկրի էներգետիկ անկախության հենասյուներն են։ Եվ այս տեսանկյունից Հայաստանի համար հատուկ նշանակություն ունի ատոմային էներգետիկայի կիրառումը։

Խնդիրն այն է, որ Հայաստանում է գործում Հարավային Կովկասի միակ ատոմակայանը։ Մեծամորի ատոմակայանի առաջին էներգաբլոկը գործարկվել է 1976 թվականին, երկրորդը՝ 1980 թվականին։ Եվ ներկայումս գործում է միայն մեկ էներգաբլոկ, որի շահագործման ժամկետը պետք է ավարտվեր 2016 թվականին։

1988 թվականի երկրաշարժից հետո ատոմակայանը ապագործարկվեց և կրկին գործարկվեց 1995 թվականին, սակայն մեկ էներգաբլոկով։ Տեխնիկական վերազինումից հետո ատոմակայանի շահագործման ժամկետը երկարաձգվել է մինչև 2021 թվականը։ Սակայն Հայաստանի կառավարությունը դիտարկում է նաև այդ ժամկետը մինչև 2026 թվականը երկարաձգելու հնարավորությունը։

Ատոմակայանի գոյությունը Հայաստանի համար ռազմավարական նշանակություն ունի նաև աշխարհաքաղաքական տեսանկյունից, քանի որ թույլ է տալիս ոչ միայն դիվերսիֆիկացնել էներգետիկ ոլորտը, այլև տիրապետել ատոմային էներգետիկայի տեխնոլոգիաների։ 

Եվ այս տեսանկյունից պատահական չէ, որ Հայաստանը շրջափակման ենթարկած Թուրքիան և Ադրբեջանը պարբերաբար տարբեր միջազգային հարթակներից բարձրաձայնում են Հայաստանի ատոմակայանը փակելու հարցը՝ արհեստականորեն ծայրահեղացնելով դրա վտանգավորության աստիճանը տարածաշրջանի համար։

Սակայն այս հանգամանքը չի խանգարում, որպեսզի Թուրքիան և Ադրբեջանը ջանքեր գործադրեն, որ իրենց երկրում նոր ատոմակայան կառուցվի։ Մասնավորապես, այս երկու երկրները Ռուսաստանի հետ բանակցություններում անընդհատ բարձրացնում են իրենց տարածքում ատոմակայանի կառուցման հարցը։

Այսպիսի իրավիճակում Հայաստանը պետք է ոչ թե փորձի անընդհատ երկարացնել արդեն «իր դարն ապրած» ատոմակայանի կյանքը, այլև պետք է միջոցներ ձեռնարկի և ռեսուրսներ հայթայթի նոր ատոմակայան կառուցելու համար։

Պատահական չէ, որ «ՌԻԱ Նովոստի» գործակալությանը տված հարցազրույցում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նշել է, թե Հայաստանի իշխանության ներկայացուցիչներն ԱԷԿ կառուցելու հնարավորություններ են փնտրում Ռուսաստանում, Եվրոպայում, Չինաստանում։ 

«Դա միայն ֆիզիկապես կառուցելու հարց չէ։ Շատ կարևոր է ներդրումներ ու ֆինանսավորում գտնել»,- հավելել է նա։

Վարչապետի հայտարարությունից ենթադրվում էր, որ կառավարությունը նոր ատոմակայանի կառուցման ուղղությամբ մեծ ջանքեր է գործադրելու, սակայն որքան էլ զարմանալի է, նոր ատոմակայան կառուցելու հարցը ոչ միայն մնում է հայտարարությունների մակարդակում, այլև մի բան էլ գործող Մեծամորի ատոմակայանի արդիականացման գործընթացը հետ է ընկել գրաֆիկից։

Խնդիրն այն է, որ Մեծամորի ատոմակայանի արդիականացման համար Ռուսաստանի տրամադրած 270 միլիոն դոլար վարկից արդեն իսկ ծախսվել է շուրջ 200 միլիոնը, սակայն վարկային այդ պայմանագրի երկարաձգման համար բանակցությունները դեռ չեն ավարտվել, իսկ արդիականացման գործընթացը հետ է ընկել նախատեսված գրաֆիկից:

Փաստորեն, կողմերը դեռ չեն ստորագրել վարկի երկարաձգման մասին պայմանագիր, որով հնարավորություն կտրվի ՀԱԷԿ-ի արդիականացման գործընթացը երկարաձգել միչև 2021 թվականը: Թե որն է այս ամենի պատճառը, դժվար է ասել, սակայն սա մի խնդիր է, որին կառավարությունը պետք է վերաբերվի ամենայն լրջությամբ։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGOIDBank’s Nor Nork branch has reopenedOn the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement