Yerevan, 15.October.2026,
00
:
00
BREAKING


«Այս իրա­վի­ճա­կում նման օրենքն ուղ­ղա­կի չի գոր­ծի. տպա­վո­րու­թյուն է, թե անում են անե­լու հա­մար»

INTERVIEW

Վարչապետի աշխատակազմն իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում ներկայացրել է նախագծերի փաթեթ, որը վերաբերում է բնապահպանական ոլորտում որոշակի փոփոխություններ կատարելուն։ 

Այն մշակել է վարչապետի աշխատակազմի տեսչական մարմինների աշխատանքների համակարգման գրասենյակը։ Դրա ընդունման նպատակն է բնապահպանական որոշ իրավախախտումների դեպքում բնապահպանական տեսուչների համար նախատեսել իրավախախտում թույլ տված սուբյեկտների գործունեության կասեցման լիազորություն, ինչպես նաև սահմանել այդ լիազորության իրականացման կարգը: 

Մասնավորապես, առաջարկվում է լրացում և փոփոխություն կատարել բնապահպանական վերահսկողության, մթնոլորտային օդի պահպանության մասին օրենքներում, ինչպես նաև լրացումներ կատարել ՀՀ ջրային և ընդերքի մասին օրենսգրքերում։ 

Նշվում է, որ այս նախագծերի մշակման անհրաժեշտությունը բխում է բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնի կողմից բնապահպանության ոլորտում արդյունավետ վերահսկողության իրականացման, շրջակա միջավայրին սպառնացող վնասի կանխման անհրաժեշտությունից: 

Նախագծի հիմնավորման մեջ նշվում է՝ գործող օրենսդրությամբ բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնի համար բնապահպանության ոլորտում վերահսկողություն իրականացնելու նպատակով նախատեսված միջոցները, որոնք հիմնականում ուղղված են իրավախախտում թույլ տված անձանց պատասխանատվության ենթարկելուն կամ շրջակա միջավայրին արդեն իսկ պատճառված վնասը հատուցելուն, բավարար չեն շրջակա միջավայրի պահպանության և բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման ապահովումն իրականացնելու համար, հատկապես շրջակա միջավայրին սպառնացող վնասի կանխման համար: 

Բացի դա, գործնականում տեսչական մարմնի տեսուչները ստուգման կամ այլ գործողություններ իրականացնելու ընթացքում բացահայտում են այնպիսի իրավախախտումներ, որոնց դեպքում շրջակա միջավայրին կամ բնական ռեսուրսներին պատճառվող վնասը հնարավոր է կանխել միայն իրավախախտում թույլ տված անձի գործունեության անհապաղ կասեցման միջոցով, հակառակ դեպքում տնտեսվարող սուբյեկտները շարունակում են բնապահպանական օրենսդրությունը խախտող գործունեությունը՝ անդառնալի վնաս պատճառելով շրջակա միջավայրին: 

Այսպիսով՝ նախագծերի փաթեթի ընդունման արդյունքում որոշ բնապահպանական իրավախախտումների դեպքում կնախատեսվի բնապահպանական տեսուչի կողմից իրավախախտում թույլ տված անձանց գործունեությունը կասեցնելու լիազորություն՝ շրջակա միջավայրին և բնական ռեսուրսներին սպառնացող վնասը կանխելու նպատակով: 

Ընդ որում, շրջակա միջավայրի և բնական ռեսուրսների պաշտպանության ապահովման կարևորությամբ պայմանավորված, որպեսզի ստուգվող տնտեսվարող սուբյեկտի գործունեությունը կասեցնելու մասին որոշման բողոքարկումը չկասեցնի այդ որոշման կատարումը, այդ որոշումը պետք է ենթակա լինի անհապաղ կատարման՝ ելնելով հանրային շահերի ապահովման անհրաժեշտությունից:

 Սրանք նախագծի հիմնական ձևակերպումներն են, հստակ սահմանված են, թե գործող օրենքներում ինչ փոփոխություններ պետք է կատարվեն։ Այսպիսով՝ պետությունը ցանկություն ունի բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնին վերապահել, այսպես ասած, «էկոլոգիական ոստիկանության» գործառույթ, ինչն, ի դեպ, բավականին ընդունված պրակտիկա է աշխարհի շատ երկրներում։ 

Հատկապես զարգացած երկրներում վարչական և անգամ քրեական պատասխանատվություն է սահմանվում նրանց նկատմամբ, ովքեր որևէ կերպ խախտում են երկրի բնապահպանական օրենսդրությունը։ 

Իսրայելում, օրինակ՝ գործում է «կանաչ ոստիկանությունը», որն իրավունք ունի ընդհուպ ձերբակալել, հետաքննություն սկսել և տուգանել այն անձանց, որոնք կխախտեն բնապահպանական օրենսդրությունը, իսկ Գերմանիայում այս ոլորտում դիտավորյալ հանցագործության համար կարող է պատիժ սահմանվել մինչև 5, անգամ 10 տարվա ազատազրկումը։ 

Սա, իհարկե, միջազգային փորձն է, իսկ որքանո՞վ է հնարավոր, որ տեսչական մարմինը կարողանա կասեցնել որևէ հսկա արտադրամասի կամ էլ, օրինակ՝ հանքարդյունահանող ընկերության աշխատանքային գործունեությունը։ 

Բնապահպան Սիլվա Ադամյանը նշում է՝ լավ ծանոթ է ոլորտում միջազգային պրակտիկային։ «Ունեի գործընկերներ Միացյալ Նահանգներում, որոնք լինելով հասարակական կազմակերպություն, որը հարում էր տեսչական մարմնին և նրան տրվել էր լիցենզիա, դադարեցնում էին հսկա գործարանների, հանքերի գործունեությունը, եթե հայտնաբերում էին ինչ-որ խախտում։ 

Կարծում եմ՝ օրինակը վերցված է միջազգային փորձից։ Բայց... քանի որ ոչ առաջին տարին է, ինչ առնչվում եմ տեսչական մարմինների հետ, հասկացել եմ՝ մեր տեսչական մարմինները հիմա այն վիճակում են, որ նման նախագիծն ուղղակի չի գործի։ Նրանք պատրաստ չեն դրան, չունեն անգամ համապատասխան տեխնիկական միջոցներ խնդիրներին լուծում տալու համար։ 

Հետաքրքիր հոդվածներ ու ֆիլմեր կան, որոնց ինքս հետևում եմ, թե ինչպես են բնապահպանական տեսուչները, կոնկրետ ԱՄՆ-ում փորձում որևէ հիմնարկի գործունեություն կասեցնել։ Նախ նրանք մինչև ատամների ծայրը զինված են, ինչպես ոստիկանները, բացի դա, ունեն տեխնիկական բոլոր հնարավորությունները, և իրենց գործունեությունն ամրագրված է իրավական ակտերով։ 

Եթե ուզում ենք, որ Հայաստանում տեսչական մարմինն աշխատի այնպես, ինչպես նախատեսված է առաջարկված նախագծում, այսինքն՝ մտնի որևէ կառույց և դադարեցնի դրա գործունեությունը, ուրեմն այն պետք է այլ գործառույթ ունենա։ 

Պետք է ավելի շատ նման լինի ոստիկանության։ Տեսչական մարմնի այն աշխատակիցները, որոնց ես եմ ճանաչում, հնարավոր է՝ ոլորտի լավ մասնագետներ են, բայց կառավարությունը, օրենքները իրենց թույլ չեն տալիս նման գործունեություն ծավալել։ Բացի դա, իրենք պետք է ունենան նաև ֆիզիկական պատրաստվածություն և տեխնիկական միջոցներ բոլոր խնդիրներին լուծում տալու համար։ 

Պետք է փոխվի տեսչական մարմնի ամբողջ կազմը։ Նույնիսկ այս պարագայում, երբ նրանք չունեն հնարավորություն որևէ կազմակերպության գործունեություն կասեցնել, հիմա, երբ ինչ-որ խախտումներ են գտնում, չեն կարողանում լիարժեք ձևով պատասխանատվության կանչել տվյալ անձին կամ կազմակերպությանը։ 

Գաղտնիք չէ, որ կան բազում խնդիրներ, ուստի նախ պետք էր դրանց լուծում տալ»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Սիլվա Ադամյանը։ Վերադառնալով նախագծի ներկայացմանը՝ նա ընդգծում է, որ գործը սխալ է արվում։ 

«Ի սկզբանե պետք էր ստեղծել նոր մարմին, վերանվանել տեսչականը, նոր մարդկանց ներգրավել, այն ավելի շատ անվանել «ոստիկանություն» իր տարբեր բաժիններով, որը շատ մեծ գործառույթներ կունենար։ Բայց սրան պետք է գալ աստիճանաբար։ 

Հիմա պետք է այնքան ուժեղացնել այդ մարմինը, որ նա կարողանա տարաբնույթ հարցեր լուծել, իսկ որոշ ժամանակ հետո, օրինակ՝ կարողանա դադարեցնել ինչ-որ գործարանի աշխատանքը, եթե այնտեղ հայտնաբերի խախտումներ։ 

Իսկ այս իրավիճակում նման օրենքն ուղղակի չի գործի»,-ընդգծում է մեր զրուցակիցը։ Բնապահպանը հիշեցնում է՝ ինքը պարբերաբար ահազանգել է տեսչական մարմնի գործունեության մասին, նշել է, որ այն անարդյունավետ է։ 

«Հենց միայն այս պատճառով նման օրենքի մասին մտածելը դեռ շատ շուտ էր։ Պետք էր ամրացնել գործող մարմինների հիմքը, ապահովել տեխնիկական վերազինումը և այլ հարցերի լուծում տալ։ 

Իսկ հիմա ստացվում է, որ կունենանք օրենսդրական հերթական ակտը, որը կմնա թղթի վրա։ Տպավորություն է, թե սա անում են ուղղակի անելու համար»,-եզրափակում է Սիլվա Ադամյանը։

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” Program