Yerevan, 15.May.2026,
00
:
00
BREAKING


Փոշեկուլ. ստեղծման պատմությունը՝ փոշեցրումից մինչև ռոբոտ

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Առաջին փոշի մաքրելու մեքենան ստեղծվել է 19-րդ դարի վերջում: Այն կառավարելու համար ամենաքիչը անհրաժեշտ էր երկու չափահաս տղամարդու աշխատանք, քանի որ պետք էր փչել փոշին, որը կատարում էր նրանցից մեկը, իսկ մյուսը ստիպված էր քարշ տալ թևը (խողովակը):

Միևնույն ժամանակ, այդ մեքենան փոշին ոչ միայն չէր հավաքվում, այլ ընդհակառակը՝ փչելով ցրում էր տարբեր կողմերի վրա: Այս գաղափարը որոշեց զարգացնել ու կատարելագործել ինժեներ Հյուբերտ Սեսիլ Բուտը 1901 թվականին: 

Նրա ստեղծած փոշեկուլը այլևս փոշին չէր փչում շրջապատ, այլ հավաքում էր հատուկ փոշեհավաքի մեջ: Այս վակուումային պոմպով աշխատող փոշեկուլի հզորությունը հինգ ձիաուժ էր, և այն աշխատում էր բենզինով:

 

Առաջին նմուշը բավականին ծանր էր և շատ աղմկոտ, ուստի փոշեկուլը, որպես կանոն, տեղադրվում էր դրսում և պատուհանով ներս էին տարվում միայն փոշեծծիչ խողովակները: 1902 թվականին Բուտի փոշեկուլը ձեռք է բերում Վեստմիստերյան աբբայությունը՝ մասնավորապես Էդուարդ 7-րդի թագադրության ժամանակ գորգերը մաքրելու համար:

Պարզ է, որ նման գովազդից հետո տեխնիկայի զարգացման այս նոր ուղղության հաջողությունը երաշխավորված էր: Եվ դրանից անմիջապես օգտվեցին մրցակիցները: Շուտով նրանք առաջարկեցին էլեկտրական եռաֆազ շարժիչով աշխատող փոշեկուլի ավելի կոմպակտ մոդել:

Էլեկտրական շարժիչի ներդրումը փոշեկուլի ստեղծման մեջ դարձավ փոշեկուլների զարգացման պատմության շատ կարևոր շրջադարձային իրադարձություն, և լուծեց դրա՝ տան մեջ օգտագործելու խնդիրը, քանի որ այն արդեն ավելի անձայն էր և չուներ բենզինի այրման հետևանքով առաջացած արտանետված գազեր:

1908 թվականին ամերիկյան W. H. Hoover Company ընկերությունը արտադրեց փոշեկուլի tin model կոչված կոմպակտ մոդելը, որը կշռում էր 20 կիլոգրամ (համեմատելու համար նշենք, որ մրցակից փոշեկուլները ամենաքիչը 50 կգ էին կշռում): Փոշեկուլը նման էր շրջած ցինկապատ դույլի, որի վրա հարմարեցված է փայտե բռնակ: 

Բռնակի տակ հարմարեցված էր թանզիֆե տոպրակ, որը կատարում էր փոշեհավաքի դեր, արտաքինից փոշեկուլը պատված էր սատինե պատյանով:

Արտադրողի կարծիքով, այս փոշեկուլը ոչ միայն կարող էր կատարելապես հստակորեն հավաքել փոշին ճեղքերից ու հատակից, այլ նաև կարող էր օգտագործել թաց մազերը չորացնելու համար:

Շվեդական Electrolux ընկերության հիմնադիր Ակսել Վեններ-Գրենը 1912 թվականին առաջարկեց փոշեկուլի վրա տեղադրել ոչ թե օդա յին պոմպ, այլ օդա փ ո խար կ ի չ (вентилятор), որի արդյունքում կենցաղային փոշեկուլի կշիռը պակասեց ևս 14 կգ-ով:

Բայց պատմության մեջ է մտել 1921 թվականին թողարկված փոշեկուլի Model V մոդելը, որն էլ հենց համաշխարհային համբավ է բերել ընկերությանը: Գործնականում, մինչև 20-րդ դարի վերջը կենցաղային տեխնիկա արտադրող բոլոր ընկերությունները պատճենահանել են ճկուն խողովակին միացած և փոխարինվող ծայրակալներ ունեցող անվակների վրա տեղաշարժվող այդ մետաղական մխոցը:

Միայն 20-րդ դարի երկրորդ կեսի տեխնոլոգիաները հնարավոր դարձրին փոշեկուլների նոր տեսակների առաջացումը, այն է՝ լվացող, սրբող, ֆիլտրացիայի բազմաստիճան ֆունկցիայով, վակուումային և այլն: 

Հատկանշական է նաև, որ 2002 թվականին փոշեկուլի պատմության մեջ նոր էջ գրվեց. հայտնվեց Electrolux- ի կողմից ստեղծված առաջին ռոբոտ- փոշեկուլը, որը օգտագործում էր արհեստական բանականության ալգորիթմ՝ Trilobite-ն:

 

Ռոբոտ- փոշեկուլը բավականաչափ կոմպակտ էր և ուներ սկավառակի տեսք, այն շրջում էր սենյակներով որոշակի հաճախականությամբ, հեշտությամբ ճանաչում տան անկյունները, պատերը, աստիճանները և անհրաժեշտության դեպքում կատարում իր աշխատանքը, որից հետո վերադառնում իր լիցքավորման վայր:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

IDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yieldAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 ProjectsIDBank and Idram participate in Career City FestAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBankThe Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGOUcom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation FellowshipUnibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia. “A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of ArmeniaConverse Bank Receives STP Excellence Award Once AgainUnibank to participate in Leasing Expo 2026 with a special offer